Page 591 - 2-с Легей нэьилиэгэ
P. 591

УУС АЛДАН УЛУУЬА

       бэх. Ону салайааччылар булчут улэтэ атыгар да, бэйэтигэр да чэпчэки курдук, таба
       ейдууР кыахтара суох этэ.
          Бултаабыппыт устатыгар сайынын иккиэйэдин Липпиэрийэнэн, Лахарыттанан
       моой оттуурбут. Биир сайын Тыама анаарын иккиэйэдин бутуннуу оттообуппут.
       КуЬун 8—9, copogop 10 стоговоз оту туттарарбыт. Техника суох, наар илиинэн
       охсорбут, мунньарбыт. КэбиЬиитигэр эрэ сопхуостан кэлэн кемелеЬеллере.
          БаЬылай Федотович бары улэдэ наЬаа дьып-хоп, сатабыллаахтык табан, билэн
       улэлиирэ, бултуура. Барытыгар миигиттэн ордук курдук этэ, мин наар кини ха-
       маандатын куутэрим. Булт да, от да сэбин-сэбиргэлин сатаан тэринэн он-осторо.
       Куну-дьылы атын туох да дьарыгынан алдьаппакка улэлиирбит. Бултуу даданы тах-
       сарбытыгар биирдии бытыылка арыгылаах буоларбыт, арыгынан улуЬуйбэтэхпит.
       ХаЬан да киЬи боруоктаЬыах курдук тылын табаарыЬыгар олох туттубат киЬи этэ.
       Онон кинини кытта ейдебулбут биир буолан, улэлииргэ чэпчэки этэ.

                                                              Михаил Миронович Петухов


                           БААЫКТААЬЫН — 0БУГЭ УГЭЬЭ

          Сахалыы сиэринэн, муггха балыга нэЬилиэк иЬинэн норуот бас билиитэ буо­
       лара. Онон, мун'хада кэлбит, майдаанна турар дьонтго кими да матарбакка ба-
       лыгы уллэрэллэрэ. Онуоха, нэЬилиэк тас еттуттэн да сылдьар дьону матарбаттар
       этэ. Мун'халааЬын'ьга улэлээбит дьон но ордук элбэди елуулууллэрэ. Мунхалаах
       киЬиэхэ, угэс быЬыытынан, «мунхалаах елуутэ» диэн, икки елуу ананара. Copogop
       ордук ытыктанар, бас-кес, мааны ыалдьыкка «харгыат» диэн ботуччу элбэх балыгы
       харчыаттыыллара. Балыгы муггхалаах хаЬаайын тутгэтэрэ. Онуоха майдаан’н'а турар
       дьон хос дьаЬайса, тыл киллэрэ турааччылар. Туггэтээччи сиэр быЬыытынан, май-
       даан санаатын, аахсыах тустаах. Ону аахсыбат буолладына, сиэрэ суох ньудьу-балай
       быЬыынан сыаналанара. Оттон илиминэн, куегунэн, туунан айахха бултанар ба­
       лык былыргыттан балыксыт бэйэтин бас билиитинэн аадыллар. Куел балыга уопсай
       бас билии буоларын быЬыытынан, балыгы харыстааЬын, куел экологиятын бары
       еттунэн кемускээЬин балыксыттар да, атын да олохтоохтор эбээЬинэстэрэ буо-
       луохтаах. Билигин куеллэрбит балыктарын да, ууларын да бас билбэт уйэбит кэллэ
       быЬыылаах.

                                                                Иван Дмитриевич Петухов

                         Урутаан дьаЬаныы барыны быЬаарар
          II Легейу балыгынан аЬатан кэлбит Мастаах, Малба, Байдыма курдук улахан
       куеллэрбит 20 сыллаах дуогабарынан Бородой тэрилтэлэрин дьаЬалыгар, онтон
       Таргылдьыма, Аччыгый Эбэ, Баахыма республиканскай суолталаах резерват
       быЬыытынан киирбиттэрэ.
          Онон улуус салалтата нэЬилиэктэргэ уруккуттан сыЬыарыллыбыт куеллэри
       салгыы бэйэлэрин бас билиилэригэр хааллараары, иилииллэригэр-садалыылларыгар
       кооперативтарытэрийбит. Онуоха, П.С. Трифонов «Бэргэн» кооперативыгар Бородой
       — Тулуна трассаттан Тандада диэри балыктаах куеллэр тумуллэллэр. Онно биЬиги
       нэЬилиэк 7 куеллэрэ: Хонуу, Тыама, Синньигэс, Куудамыкы, Хаптагга, Куундуйа,
       Кэйиьги эбэлэрэ киирсэллэр. Балары керен-истэн салайан балыктааЬыны салайаач-
       чынан И.И.Габышевы анаабыттар.
          Иннокентий Иннокентьевич: «Келуенэтгэн келуенэдэ ханнык да идэдэ уЬуйуллан
       солбуЬуу баарынан, биЬиги иннинээди муггхаЬыттар С.М. Сергеев, П.Е. Дегтярев,
       И.П. Никифоров, Г.Г. Троев, о.д.а. баай билиилэрин иьгэринэн хааллахпыт. Куеллэри
       сылларынан аттаран сынньатабыт. МелтееЬун бардадына, атын сиртэн балык
       адалан кутан ууЬатабыт, сэргэхситэбит. НэЬилиэк администрациятын сакааЬынан

                                                  Урун илгэни, эмис эти дэлэтээччилэр  589
   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596