Page 609 - 2-с Легей нэьилиэгэ
P. 609
УУС АЛДАН УЛУУЬА
гин кемускэйэр этэ, «одобут» диэн ааттыыра. Мин сэниэ ылан, сааскыттан сир
тиэриитигэр булуук тутааччы, онтон ыЬыллыбыт бурдугу туунун паардаайын'н'а
сылдьыбытым. Куйун Уйбаан Кириллов-Уста ус атынан тэнтгэ сиэмэ быстарара,
онно бастакы аты миинээччи буолбутум. Биригээдэ отун барытын ат мунньарынан
мустарбытым. Алдьархайдаах урдук Хайытта сыырын мунньарым келуейэтигэр мае
уган туормастаан туйэрэрим. Биирдэ атым сиргэнэн, мунньарга туйэн хаалтым. Ону
Байый Хобороойо (Чоччоон ийэтэ) корен, хайыытыы-хайыытыы сырсан кэлбит.
Этэннэ от быыйыттан туран кэлбиппэр, куттаммыт да этэ. Биирдэ ын ыырым эр-
гийэн атым хата, этэрбэспин эрэ хайа тэппит этэ. Ити курдук, ойоллортон этэн н э
туораан сылдьыбытым.
Кэргэн тахсарбар чугастык саныыр кийибиттэн Уйбаантан: «Кый ХаабыБап уолу-
гар кэргэн тадыс диэтилэр, ону хайыыбын» диэн ыйыппыппар, «тахсарын сеп буо
луо» диэбитэ. Ыал буоллахпыт утаа оппут тиийбэтэдэр хомус, кыра от тиэйэн биэрэн,
икки ынахпытын сыл таБаарбыппыт. КыыЬа Парасковья Саввин Буетур диэн бэр-
тээхэй кибиэхэ кэргэн тахсан, Бородогггго олохсуйаннар, элбэхтэ одолонон тиэстибит
киБиэхэ миэхэ куус-кеме, кэлэ-бара сылдьар-хонор чугас дьоммут этилэр.
ОстуораБап Олексеестуун ер Хаптагганы тутан, кэлбити-барбыты чэйдэтэн-
хоннорон ер кэмггэ суеБугэ улэлээн олорбуттара. Онтон кэлин улэни кыайбат
буолан баран, Тулунада биБиги тэлгэБэбитигэр Баргыттан дьиэ кеБерен адалтаран
олорбуттара.
Эдьиийим Олексеес сэрии кэмигэр от, сиэмэ улэтигэр, тиэйиитигэр, субан суе-
Ьу керуутугэр, уксугэр ыанньыксыт куустээх улэтигэр биир сынньалагга суох утуе
суобастаах улэтин, олоххо аналын курдук санаан кун сириттэн бардада. Кини «Ада
дойду сэриитин 1941 — 1945 сс. килбиэннээх улэтин ийин» Сталин, «Маршал Жу
ков», кэлин убулуейунэй мэтээллэрдээх.
Сэмэй, холку майгылаада. Содотодун олорон хайан да санаатын туйэрбэтэ,
тумсуулэргэ актыыбынайдык кыттара. Дьарык ошостубут танас кырайыныттан ат-
тарыы оггойуктара, нэйилиэк тумсуутун быыстапкаларыгар сэнээриини ылаллара.
Бэйэтэ оностор кетедуллуулээх лэппиэскэтин урдугэр туйэн, киирбит кийилиин
солуну истэ-истэ чэйдиирин астынара.
Ийэбит тутаах кийибит этэ
Ийэбит Аммосова Марфа Семеновна-1 (1812 — 1997) I Легей нэйилиэгэр Сэргэлээх
диэн алааска тереебут. Ус бииргэ тереебуттэр. Константин Семенович байыаннай
уерэхтээх, Бородонтго милиция начальнигынан улэлээбит. Сэрии иннинэ кэргэнэ
елен, сэриигэ барарыгар икки кыыс одолордоодо балтыларыгар хаалбыттар. Улахан
кыыйы Марияны ийэбит балта аччыгый Марфа Тандада кэргэн тахсан барарыгар,
илдьэ баран уерэттэрбит. Салгыы Иркутскай мединститутун бутэттэрбитэ. Мария
Константиновна уерэммит институтугар ер сыл улэлээбитэ. Онно Гамуев Никифор
Николаевичка кэргэн тахсан, икки одоломмута: Баир, Саргы иккилии одолоох ыал-
лар. Иркутскайга олороллор, уерэнэ тиийэр аймахтарын одолоругар ейебул буолал-
лара салдана турар.
Бийиги адабыт Гаврил Иннокентьевич Борисов-Халла сэрии кэмигэр Ааллаах
уунтэн тайадас тайыытыгар сылдьыбыт. Тулунада балыкка кэлэн улэлии сылдьан,
онно балык тууйаайыныгар улэлиир ийэбитин билеэн, 1945 с. Кэптэнигэ сугун-
нэрэн илдьэ барбыт. Онно убайын Константин кыыйын аччыгый Марияны илдьэ
бараннар, бэйэлэрин одолорун курдук ииппиттэр. Тейе да уерэдэр учугэйин ийин,
бийиги дьоммут салгыы кыайан уерэттэрбэтэхтэр. Онон эдьиийбит бийиги уерэди
ыларбытыгар улаханнык кыйаллар этэ.
Улахаммыт Аммосова Анна Гаврильевна 1946 с. теруех. Муругэ 10-е кылаайы
бутэрбитэ. Бийиги ус уол утуу-субуу урдук уерэххэ киирбиппит. Эдьиийбит
Ааныс оскуола лаборанын кыра хамнайыттан кемелейен, убайбыт Костя Москвада
физкультурнай институкка уерэммитэ. Чугас додоро Роман Дмитриевтиин биир-
Кэпсиэхпин бабарабын 607

