Page 613 - 2-с Легей нэьилиэгэ

УУС АЛДАН УЛУУЬА

Троев сирэйэ кийи оонньообот дьыалата буолан эрэрин ейдотере» — диэн «Баша­
рин дьыалатыгар» эриллэн хааллыбытын туйунан Далан «Дьылдам миэнэ» кинигэ-
тигэр ахтар.
Ити ахтыыга киирбит Дима Троев билигин мин эйэм, ийэм адата. Кини бийиги
дьиэ кэргэн киэн тугтар, тумус оностор кийибит буолар. Д.Г.Троев II Легей
нэйилиэгэр Хаптанада Евдокия уонна Хабырыыс Троевтарга иккис одонон тереебут.
Ogo caaha сут, кураан сатыылаабыт кытаанах дьылларга ааспыт. Ол да ийин одо
сылдьан ыарыйах, онноодор биирдэ «испанка» диэн ыарыынан ыалдьан, «одобут
елле» диэн остуолга сытыаран макан тан-айынан буруйбуттэрин кэннэ тыынан кэ­
лэн, сойуталаабыт.
Ийэтэ Евдокия Семеновна 100 саайыгар чугайаан баран, 1981 с. елбутэ. Кини
харадынан кербет гынан баран сурдээх чуор, дьонун атадын тыайыттан эндэппэккэ
араарара, ким массыыната хайа диэки баран ийэрин быйаарар уйу. Тийэх сонунна-
ры, дойдуга политическай быйыыны-майгыны араадьыйанан кетуппэккэ истэн, чу-
гас ыалларыгар торуоскатынан сирдэтинэ сылдьан кэпсээн, сырдатан кэлэрэ. Кини
хара елуер диэри туейэйбэтэдэ, ейун ыйыктыбатада.
Адата Троев Гаврил Павлович «Кыйыл Куус» холкуос бэрэссэдээтэлинэн улэ­
лээбитэ. Ыарахан дьылга септеех дьайалынан, нэйилиэгин дьонун хоргуйан
елууттэн быыйаан, оччотооду дьон-сэргэ махтала улахан этэ. Бу хос эйэм туйунан
«Муру Сайардата» хайыакка 1998 сыл баладан ыйын 8—12 кунунээди нуемэригэр
Д. Андросов суруйан турар.
Хабырыыс уолаттарын артыал улэтигэр хайа кыалларынан тэнтгэ сырытыннара.
Оччотооду одо сиэринэн одус сиэтиититтэн улэдэ эриллэн барбыттар.
1932 с. улэдэ киирбит Хаптана оскуолата сагга олоххо уктэлинэн буолбута. Эйэм
8 саастаадар маннайгы хомуллубут кылааска уерэнэ киирбит. Бу уерэнэр сыллары-
гар уерэххэ дьодурдаада, улахан бадалаада биллибитэ. Кемулуек ойох симик уотун
сырдыгар аадара, чумэчини туттан элбэхтэ медуллэр, оскуолатыгар хойутумаа-
ры, ыйданада балыйтаран 3-4 чааска туран хатаайыннаах оскуолада тиийэн,
тенуннэтэлиир эбит. Уерэнэр улахан бадалаах одону дьоно 1936 с. Муру сэттэ
кылаастаах оскуолата айыллыбытыгар киллэрбиттэр. Ол икки этээстээх Муру 1
№-дээх орто оскуола корпуйа этэ. Манна 1939 с. сэттэ кылаайы эмиэ ситийиилээхтик
бутэрэр. Салгыы уерэниэдин 8-с кылаас айыллыбакка, районада делопроизводи-
телинэн, онтон оскуолада делопроизводитель-счетоводунан улэтин 15 саастаадар
садалыыр. Эйиилгитигэр дьэ 8—9 кылаастар айылланнар, уерэнэн бутэрэр. Бу сэ-
рии-сут ыар дьыллара этилэр.
1942 с. от ыйын 18 кунугэр, начальнай кылаас учууталларын бэлэмниир Курска
уерэнэ сырыттадына, Кыйыл Армия кэккэтигэр ын ырыллан барбыта.
Армияттан кэлээт Дьокуускайдаады рабфагы бутэрээт, бадалаах уерэдэр Дьокуус-
кайдаады государственай педагогическай институт историко-филологическай фа-
культетыгар киирэр. Онно биир дойдулаадын Онертен сылдьар Николай Копырины
керсен додордойоннор, олохторун устатыгар илдьэ кэлбиттэрэ. Билигин Николай
Захарович филологическай наука кандидата. Ити кэмнэ содурууттан 39 саайыгар
докторскай диссертацияны кемускээн, саха бастакы талааннах учуонайдарыттан
биирдэстэрэ Георгий Прокопьевич Башарин пединститукка преподавателинэн улэ­
лии кэлэр. Кини историк быйыытынан, студеннарга Саха сирин историятын туйунан
аан бастаан лекция аадарын тайынан, «Саха сирин историята» куруйуогу улэлэппитэ,
эдэр ыччаты наукада кедуппутунэн, угуйбутунан барбыта. Ол кэмггэ Саха сирин
историята санардыы уерэтиллэн эрэрэ. Уерэх литературатын, марксизм-ленинизм
классиктарын улэлэрин ырыталлара, меккуйэллэрэ. Куруйуок бастакы уонна биир
саамай активнай чилиэннэринэн эйэм, Василий Яковлевич-Далан, Михаил Иванов-
Багдарыын Сулбэ буоланнар бииргэ уерэнэллэр, олоххо уйаарыллаллар. Эйэм бу
куруйуок ыстаарыстата, Башарин угга илиитэ этэ. Ол туйунан Багдарыын Сулбэ
«Человек удивительной стойкости и духовной силы» кинигэдэ Башарин туйунан
ахтыыларга маннык суруйар: «Куруйуокпут старостата Дмитрий Троев (биир Курска

Кэпсиэхпин бадарабын 611