Page 630 - 2-с Легей нэьилиэгэ

-с пегой_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

элбэх матырыйааллары хомуйбуттар, онтуларынан оскуолаларыгар музей тэрий-
биттэр. «Эбээн норуотун этнографиятын музейа» диэн ааттанан государственнай
регистрациями барбыт. Саха сиригэр суос-содотох итинник музейы тэрийээччи
буолбут.
Александр Михайлович баран олохсуйбут сирэ — дьон болдомтотун тардар сир.
Манна Саха сирин саамай урдук Победа хайата, содотох Баладан таас вулкана, аата-
ахсаана биллибэт муус болгуолар, тарыггнар, хайаттан туйэр ледниктэр, дьикти-кэрэ
хайа куеллэрэ, урэхтэрэ, курулуур-харылыыр курулгэннэр биирдэ быйа охсон сыл­
дьыбыт, кербут-истибит кийини угуйа-ыныра турар куустээхтэр, кийи кутун-сурун
тутуох курдуктар. Бу айылда анаан уескэппит кэрэ-бэлиэ дойдутугар алдьаныы-
кээйэнии тахсыбатын, промышленность ыарахан тыына биллибэтин диэн харыс-
тыыр санаалаах дьон манна олороллор. Ону тайынан, Муома дьиктилэрин кере-
истэ, уерэтэ кэлэр сууйунэн туристическай белехтер ахтыыларын, ейдебунньук
малларын ылан хаалан, бэчээккэ тахсыбыт матырыйааллары хомуйсан, ессе биир
спортивнай туристическай сонун музейы тэрийэргэ бэлэм сылдьар.
Бу дойдуга кэлэр-барар туристары хааччыйар, улэ миэстэтэ тахсар сирэ буолуон
сеп эбитэ дуу диэн, ону билэ-кере бара сырыттым. Чахчы суду дойду эбит диэн
сугуруйэн, кини айылдатын харыстаайын ханнык эрэ форматын булсарга улэлэйэр
бигэ санаалаах теннен кэллим.
Дьэ, ити дойдуну таптаан, бултаан-алтаан, терут олохтоох кийи буолан, Алек­
сандр Михайлович кэлин суол-иис айыллан, киирии-тахсыы элбээн, алдьатыы-
кээйэнии тахсаары гыммытын керен, дьонун-сэргэтин айылда харыстаайынын биир
форматын — национальнай парканы тэрийэргэ кедутэ сылдьар, араас элбэх ейдетер
улэни ыытар эбит.
Дегтярёвтар икки ойохтоох, салдаайыннаах, балачча улахан дьиэлээхтэр. Дьиэ­
лэрин истиэнэлэрэ тобус-толору кинигэлэрдээх полкалар. Ханна да барбат-кэлбэт
эрээри, хантан бачча элбэх уонна кийи ымсыырар араас кинигэтин муспутун
седебун. Итини барытын Александр Михайлович почтанан суруйтаран ылбыт,
«Книжное обозрение» хайыат неггуе кинигэлэри таптааччылары кытта билсэн атас-
таспыт, атыыласпыт кинигэлэрэ. Аны онтулара айара аадыллыбыттар, сорох том-
нар итэдэс эггин курдуктар. Ол — кини библиотекатыгар бутун нэйилиэк дьоно
сылдьалларыттан эбит. Дьэ, чахчы, Саайыыр дьонугар сырдыгы, билиини тардатар
учуутал эбит, бийиги биир дойдулаахпыт.
Билигин Александр Михайлович суруйуунан дьарыктанар. Кини хайыакка су-
руйбут ыстатыйаларын муспута, бэйэтэ бутун папка буолбут. Оттон одолорго анал-
лаах «Харса суох быйыы» диэн кинигэтэ быйыл 1500 экземплярынан бэчээттэнэн
тахсыбыт. Аны, «Одо саайым додотторо» диэн тереебут Таргылдьыматын туйунан
суруйбут кинигэтэ, бэчээккэ тахсара былаантга киирэн сытар уйу.
Адыйах саггалаах Александр Михайлович оннугар, бэрт сэргэх, билигин да
ыллыы-туойа сылдьар, Розалия Гаврильевна кэргэнэ тэрийбит музейыгар директор-
дыыр. Кини кэпсээниттэн биллэххэ, Александр Михайлович оскуола одолорун кыт­
та походка сылдьан, саахалламмыт самолёту булбуттар. Самолёт экипайа кимнээх
буолалларын билээри, Александр Михайлович 2000-н тахса суругу сир-дойду аайы
ыыталаабыт. Ол тумугэр, кимнээх бу алдьархайга тубэспиттэрэ чуолкайдаммыт.
Олор одолорун ьпгыран адалан, адаларын кемус унуохтарын, дьэ, сиргэ буллар-
быттар. Александр Михайловичка хайдах курдук ол дьоннор махтанан барбыттарын
туйунан, кэргэнэ астына кэпсиир. Олексееннеех билигин куннэрэ тахсар алта саас-
таах сиэн уоллаахтар. Кыыстара Вера дьонун тайыгар туйунан ыал буолан олорор.
Уоллара Миша тереппуттэрин кытта эггээрдэйэн сылдьар.
ПА-Гоголева,
СГУ экологияца кафедратын сэбиэдиссэйэ
13.03.1993 с.

628 IX туИумэх