Page 632 - 2-с Легей нэьилиэгэ
P. 632

-С пегой_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _


         раадаламмыта. Кини тулаайах иитиллибит буолан, сурдээх айыныгайа, дьон кы-
         йалдатын чугастык ылынара.
            1956  с. холоонноох додорун Хаптана ферматыгар улэлиир Аксиния Гаврильевна-
         ны керсен ыал буолан, 6 одону теретен 5 одону бигэтик атахтарыгар туруорбуттара:
         Маргарита 4; Василий кыыстаах уол; Андрей кыыс; Михаил уол; Петр икки кыыс,
         уол одолоохтор. «Ада дойду сэриитин 1941 — 1945 сс. килбиэннээх улэтин ийин»,
         «В.И.Ленин 100 саайынан», «Маршал Жуков» уонна хас да убулуойунэй мэтээллэр-
        дээх.

                                                                     Маргарита Неустроева,
                                                                                    кыыйа


                                    Улэнэн иитиллибитим
           Бийиги, сэрии уодайыннаах сылларын содулун туоратар олоду челугэр туйэрэр,
        дьон-сэргэ биир ейунэн-санаанан урдук кууруулээхтик улэлиир-хамныыр кэмигэр
        тереебут-уескээбит келуенэ ыччат — олоххо тахсар улууканнаах уларыйыылары-
        тэлэрийиилэри, балысхан сайдыылары барытын илэ харахпытынан керен-истэн,
         эппитинэн-хааммытынан билэн кэлбит дьон буоллахпыт. Сэрии бириэмэтигэр
         ыйыллыбыт-тодуллубут, айгыраабыт хайаайыстыбалар, холкуостар саггардыы атах­
        тарыгар туран сайдыы суолугар уктэнэр кэмнэригэр одо сааспыт тубэйэн, олох кыра
         сааспытыттан улэдэ-хамнаска эриллибиппит. Мин дьонум саастаах дьон, мелтеен
         коме оггостоору дьиэ ис-тас улэтигэр, холкуос улэтигэр тиийэ бэйэлэрин кытта ил-
        дьэ сылдьаллара. Онон оонньуур одо саас диэни улаханнык билбэккэ улааппытым.
           «0»-й уонна бастакы кылаастарга Муругэ уерэнэн баран, иккис кылааска Тулунада
         кейен уерэммитим. Оскуолабыт начальнай буолан 1961 с. эбии салдаан тутаннар
        тердуйу бутэриибитигэр 5 кылаастаах буолан, хата миэстэбитигэр уерэнэр дьоллом-
         муппут. Ол курдук, бийиги 6,7 кылаастары айан, онтон 1964 с. 8 кылаастаах оскуола
         буолан, бастакы выпускниктар буолабыт. 4-с кылаастан ыла оскуола улахан одолоро
         аатыран, алын кылаас уерэнээччилэрин батыйыннарар эбээйинэстээх буоламмыт —
         араас улэлэр, курэхтэр, дьайаллар бийиги кыттыыта, салайыыта суох ыытыллыбат
         буолаллара. 6-с кылааска 9 одо оскуола бастакы комсомолецтара буолбуппут. Мии-
         гин оскуола комсомольскай тэрилтэтин секретарынан талбыттара уонна оскуоланы
         бутэриэхпэр дылы сылдьыбытым. Сылга иккитэ одолору бэйэбит бэлэмнээн, ком-
         сомолга ылар буолбуппут.
           Мин кыра кылаастан садалаан от улэтигэр кыттыбытынан барбытым. Адам икки
         сайын урэххэ окко илдьэ сылдьыбыта. Дулдалаах куйадан ат-келе сылдьыбат сирин
         илиинэн оттооччуларга аныыллара. Дулда быыйа барыта уу буолан атах сыгынньах
         сылдьан, адам охсор, мин мунньабын. От кэбийэрбитигэр от тэпсэн тустээччи буо-
        ламмын, адам «чин буолуохтаах» диэн тэпсэн адай биэрэрим. Ардахтаах куннэргэ
         сынньана сыппат этибит, куруе тутарбыт. Ол курдук уйун сайыны быйа дэриэбинэдэ
         киирбэккэ, урэххэ улэлээн сайылыырбыт. Адам Сэбиэскэй былаайы хайгыыр,
         уруйдуур-айхаллыыр бэйэтэ биирдэ: «Урукку кэм эбитэ буоллар, бачча элбэх оту
         оттуур дьон, тейелеех элбэх суейуну иитиэ этибитий», — диэхтээбитэ. Ол оттообут
         оппутуттан 5 %-нын эрэ биэрэллэр этэ.
           5-с, 6-с кылаастар кэнниттэн кэбийии звенотугар чэй ереоччунэн сылдьыбытым.
         Звенода 2 улахан кийи, уоннаадыта одолор буолар этилэр. Биир кылааска уерэнэр
         одолорум Дегтярев Сеня болокуусада, Кириллов Миша от мунньааччы буолан сайы­
         ны быйа ырбаахы кэппэккэ, эттэрэ кун уотуттан хап-хара буолан баран сылдьалла­
         ра. Аттарын кытта бодьуустайаллара харахпар билигин да баар. Звенолары айынан
         быспакка бириэмэтигэр хааччыйаллара. Кун аайы эт, килиэп адалаллара, кытаанах
         улэдэ сылдьар дьон хайаан да миин ийиэхтээхтэр диэн ирдэбил баара эбитэ буо­
        луо. Айылыгы мин онорор отчуоппунан хамнастарыттан туталлара. Биригэдьиир
         Г.К. Колесов: «Одо диэтэххэ отчуотун чуолкайа, туочунайа сурдээх», — диэн хай-
         гыыра. Гаврил Кириллович кун еруу-еруу кэлэрэ. Отчуттар бу сэргэх салайааччы-

         630      IX туйумэх
   627   628   629   630   631   632   633   634   635   636   637