Page 632 - 2-с Легей нэьилиэгэ
P. 632
-С пегой_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
раадаламмыта. Кини тулаайах иитиллибит буолан, сурдээх айыныгайа, дьон кы-
йалдатын чугастык ылынара.
1956 с. холоонноох додорун Хаптана ферматыгар улэлиир Аксиния Гаврильевна-
ны керсен ыал буолан, 6 одону теретен 5 одону бигэтик атахтарыгар туруорбуттара:
Маргарита 4; Василий кыыстаах уол; Андрей кыыс; Михаил уол; Петр икки кыыс,
уол одолоохтор. «Ада дойду сэриитин 1941 — 1945 сс. килбиэннээх улэтин ийин»,
«В.И.Ленин 100 саайынан», «Маршал Жуков» уонна хас да убулуойунэй мэтээллэр-
дээх.
Маргарита Неустроева,
кыыйа
Улэнэн иитиллибитим
Бийиги, сэрии уодайыннаах сылларын содулун туоратар олоду челугэр туйэрэр,
дьон-сэргэ биир ейунэн-санаанан урдук кууруулээхтик улэлиир-хамныыр кэмигэр
тереебут-уескээбит келуенэ ыччат — олоххо тахсар улууканнаах уларыйыылары-
тэлэрийиилэри, балысхан сайдыылары барытын илэ харахпытынан керен-истэн,
эппитинэн-хааммытынан билэн кэлбит дьон буоллахпыт. Сэрии бириэмэтигэр
ыйыллыбыт-тодуллубут, айгыраабыт хайаайыстыбалар, холкуостар саггардыы атах
тарыгар туран сайдыы суолугар уктэнэр кэмнэригэр одо сааспыт тубэйэн, олох кыра
сааспытыттан улэдэ-хамнаска эриллибиппит. Мин дьонум саастаах дьон, мелтеен
коме оггостоору дьиэ ис-тас улэтигэр, холкуос улэтигэр тиийэ бэйэлэрин кытта ил-
дьэ сылдьаллара. Онон оонньуур одо саас диэни улаханнык билбэккэ улааппытым.
«0»-й уонна бастакы кылаастарга Муругэ уерэнэн баран, иккис кылааска Тулунада
кейен уерэммитим. Оскуолабыт начальнай буолан 1961 с. эбии салдаан тутаннар
тердуйу бутэриибитигэр 5 кылаастаах буолан, хата миэстэбитигэр уерэнэр дьоллом-
муппут. Ол курдук, бийиги 6,7 кылаастары айан, онтон 1964 с. 8 кылаастаах оскуола
буолан, бастакы выпускниктар буолабыт. 4-с кылаастан ыла оскуола улахан одолоро
аатыран, алын кылаас уерэнээччилэрин батыйыннарар эбээйинэстээх буоламмыт —
араас улэлэр, курэхтэр, дьайаллар бийиги кыттыыта, салайыыта суох ыытыллыбат
буолаллара. 6-с кылааска 9 одо оскуола бастакы комсомолецтара буолбуппут. Мии-
гин оскуола комсомольскай тэрилтэтин секретарынан талбыттара уонна оскуоланы
бутэриэхпэр дылы сылдьыбытым. Сылга иккитэ одолору бэйэбит бэлэмнээн, ком-
сомолга ылар буолбуппут.
Мин кыра кылаастан садалаан от улэтигэр кыттыбытынан барбытым. Адам икки
сайын урэххэ окко илдьэ сылдьыбыта. Дулдалаах куйадан ат-келе сылдьыбат сирин
илиинэн оттооччуларга аныыллара. Дулда быыйа барыта уу буолан атах сыгынньах
сылдьан, адам охсор, мин мунньабын. От кэбийэрбитигэр от тэпсэн тустээччи буо-
ламмын, адам «чин буолуохтаах» диэн тэпсэн адай биэрэрим. Ардахтаах куннэргэ
сынньана сыппат этибит, куруе тутарбыт. Ол курдук уйун сайыны быйа дэриэбинэдэ
киирбэккэ, урэххэ улэлээн сайылыырбыт. Адам Сэбиэскэй былаайы хайгыыр,
уруйдуур-айхаллыыр бэйэтэ биирдэ: «Урукку кэм эбитэ буоллар, бачча элбэх оту
оттуур дьон, тейелеех элбэх суейуну иитиэ этибитий», — диэхтээбитэ. Ол оттообут
оппутуттан 5 %-нын эрэ биэрэллэр этэ.
5-с, 6-с кылаастар кэнниттэн кэбийии звенотугар чэй ереоччунэн сылдьыбытым.
Звенода 2 улахан кийи, уоннаадыта одолор буолар этилэр. Биир кылааска уерэнэр
одолорум Дегтярев Сеня болокуусада, Кириллов Миша от мунньааччы буолан сайы
ны быйа ырбаахы кэппэккэ, эттэрэ кун уотуттан хап-хара буолан баран сылдьалла
ра. Аттарын кытта бодьуустайаллара харахпар билигин да баар. Звенолары айынан
быспакка бириэмэтигэр хааччыйаллара. Кун аайы эт, килиэп адалаллара, кытаанах
улэдэ сылдьар дьон хайаан да миин ийиэхтээхтэр диэн ирдэбил баара эбитэ буо
луо. Айылыгы мин онорор отчуоппунан хамнастарыттан туталлара. Биригэдьиир
Г.К. Колесов: «Одо диэтэххэ отчуотун чуолкайа, туочунайа сурдээх», — диэн хай-
гыыра. Гаврил Кириллович кун еруу-еруу кэлэрэ. Отчуттар бу сэргэх салайааччы-
630 IX туйумэх

