Page 631 - 2-с Легей нэьилиэгэ
P. 631
__________________________________________________ УУС АЛДАН УЛУУЬА
Дегтярев Василий Петрович-Сытыы
(1935-2009)
Адабыт БаЬылай тохсунньу ыйга УЬун-СыЬыы алааска элбэх одолоох Дегтярев
Петр Павлович уонна Варвара Тимофеевна холкуостаах дьиэ кэргэннэригэр ohogoc
тугэдинээди одонон кун сирин кербут. Тереппуттэрэ утуу-субуу эрдэ еленнор,
одолор тегурук тулаайах хаалбыттар. Онно эбии сэрии буолан, одо саас керун-
нарын билбэккэ, олус кыЬалдалаахтык олорбуттар.
Бастаан адатын быраатыгар одото суох А.П. Дегтярев-ДадыЬыалга мааныланан
ус сааЬыттан иитиллибит. ДадыЬыал 1940 с. хоту «туус балыкка» боруонньаланан
дьиэ кэргэнин илдьэ баран кэлбитэ. Кэлэр сайыныгар эмиэ хоту бараары куоракка
киирэн баран, сэрии буолан дойдуларыгар тонной, холкуоЬугар улэлээбит. Анаар
атадынан содьорон-ноон хаамара, кентос атахтаах буолан сэриигэ барбатах. Кинини
сэрии, сут дьылларыгар холкуос тиийиммэт-тугэммэт кэмнэригэр кэлиигэ-барыыга,
уп-ас булуутугар кэпсэтиигэ сырытыннараллара. Сурдээдин ону-маны булан-талан
кыЬалдада киирбит дьону абырыыра. КуЬун сэтинньи ыйтан муус устарга диэри
3—4 аттаах айанна сылдьыбыт. БаЬылай 8 сааЬыгар 1943 с. куЬун холкуос алта
ынах суеЬутун атыылаан куораттан тонной истэдинэ, Андрей ПавловиЬы Суоттуга
тоЬуйан елорбуттэр. Кэргэнэ бэрэссэдээтэл Г.П. Троевтыын сытыйбытын кэннэ
кордеон булан, Суотту аартыгын тахсыыга хан-ас уггуодун туппуттара, манна кэлэн
истэххэ, хан-ас диэки билигин да турар эбит. Кинини суох гыммыт дьону дьон сэрэ-
йэллэр этэ да, учугэй ирдээЬин суодунан дьыала тэриллибэтэх. Оччотооду кэм азар-
таах оонньуутугар — хаартыга куоратынан, атын оройуоннарынан тэлэЬийэн киэгг
далааЬыннаахтык оонньоон ылар идэлээх эбит. «Ол дьоно уптэммитин билэннэр,
суох он-орбуттара» диэн оччотооду кэм киЬитэ И.Д. Петухов кэпсээнин тумуктуур.
Адабыт, бастаан сан-аЬыгар сыстан сылдьыбыт. Онтон саггаЬа хат кэргэн тахсан
барбытын кэннэ, убайын Афанасийы кытта аймахтарын устун ускул-тэскил сыл
дьан улааппыт. Ол да иЬин туптээн уорэммэтэх, ас-танас кырыымчыгыттан 5-с
кылаастан уурайарга куЬэллибит уонна тереебут-уескээбит дойдутугар Тулунада,
оччотооду Калинин аатынан холкуоска сылгыЬытынан уонна хонуу улэЬитинэн
улэлээбитинэн барбыт.
Кини одо эрдэдиттэн сурдээх сытыы-хотуу, чобуо, туохтан да ингнэн-толлон тур-
бата. Хайа да улэдэ олус сыстадаЬа, сатаабата диэн суода. Бэрт тургэнник холкуос
биир тарбахха батганар туруу улэЬитэ буолбута. Бэйэтин кыаллар киЬи этэ. Ол кур
дук, барыбыт дьиэтин тутуЬа сылдьан иккис этээстэн сууллан туЬэн иЬэн, тута сыл
дьар сугэтин истиэнэдэ батары саайан ыйанан, оЬолломмотох. 1957—1958 сс. паровой
локомотивы ыытар Курска уерэнэн, бастакынан улэлээбитэ.
Эдэр инициативалаах улэЬити холкуос салалтата таба корон, бастаан от улэтигэр
звеньеводунан, онтон 1965—1966 сс. Мархада партийнай оскуолада уорэттэрэн,
1966—1969 сс. оччотооду бодон-суйбут Партизан Заболоцкай аатынан холкуос
Даалытаады биригээдэтигэр старшай биригэдьииринэн ананан улэлэппитгэрэ. Онно
Анастасия Копыринада дьукаах олорбуттар. Манна кини тэрийээччи уонна сала-
йааччы быЬыытынан дьодурдаадын кордербутэ. Бу сылларга Даалы биригээдэтэ
улэдэ кордеруулэрэ бары керутгн-э оре тахсан, аатырбыт кэмнэрэ этэ. Онтон-мантан
уопут атастаЬа, телевизор, араадьыйа, хаЬыат улэЬиттэрэ сылдьаллара. Дохуоттара
урдээн, хамнаЬы уллэрэрэ.
1969 с. адабыт уерэдэ суохпунан диэн бэйэтин кордеЬуутунэн уурайан, Тулу
нада тонной кэлэн бастаан холкуос, онтон сопхуос араас улэтигэр, кэлин уонча
сыл сопхуос ыЬыллыар диэри кыладыапсыгынан утуо суобастаахтык улэлээбитэ.
Биир бастакынан «Дружба» эрбиини баЬылаан араас субуотунньуктары хааччый-
быта, тутуу биригээдэтигэр улэлээбитэ. Элбэх ыал оттук маЬын эрбээн, дьон-сэргэ
махталын ылбыта. 1974—1986 сс. сылгыЬытынан, звеньеводунан улэлээбитэ. 1979 с.
диэки оройуонтга бастааннар, «ИЖ» коляскалаах мотоцикл фондатынан нада-
Кэпсиэхпин бадарабын 629

