Page 727 - 2-с Легей нэьилиэгэ

УУС АЛДАН УЛУУИА

олохпор да болдомтолоох, улахан кемелеех этилэр. 1990 с. олунньуга сааспынан
пенсияда тахсыбытым. Одолорум специальностарынан улэлииллэр, кэргэннээхтэр,
одолоохтор.
Одо эрдэхпиттэн бииргэ оонньоон, бииргэ уерэнэн, Ада дойду (1941 — 1945 сс.)
сэриитин ыарахаттарын эппитинэн-хааммытынан билэн, бииргэ улэлээн улаап-
пыт «Кыйыл Куус» холкуос уолаттара, 1927—1932 сс. тереебут уелээннээхтэрим,
елуехтэригэр диэри быйа гынсыбат табаарыстарым 19 кийиттэн 1999 сыл тохсунньу
15 кунугэр миигиттэн ураты ким да суох буолбуттара, бары елбуттэрэ. Мин биир
да ханыыта суох, дорой содотох буоллум, уочарат миэхэ тирэннэ. Ол эрээри, сэрии
иннинээди 1927—1932 сс. наар уолаттары холбуу аахтахха, биэс уончада чугайыыр
кийиттэн тыыннаах хаалбыттар, мин аадарбынан уйуебут. Бадар, ханна эмэ биир
эмэ кийибит кырдьан олороро буолуо. Оттон «Кыйыл Куускэ» тереебут кыргыттар
онно-манна 10-тан тахса баар буолуохтара.

Петухов Иван Дмитриевич

Сиэннэрим дойдуларыттан тэйиэхтэрин ба^арбаппын

Мин «Кыйыл Куус» холкуос чилиэннэрэ Дегтярев Михаил Петрович уонна
Онертен теруттээх Копырина Наталья Матвеевна диэн саайыран баран холбоспут
ыалга Дьабыдьада 1934 с. тереебутум. Аччыгый эдьиийбинээн аатырбыт ыанньык-
сыт Дегтярева Мария Семеновналыын (Саабыс Маайата) кырдьыахпытыгар диэри
бииргэ энээрдэйэн улааппыппыт, сылдьыбыппыт.
Адам бастакы кэргэниттэн икки уоллаада, онтон биирэ Дегтярев Михаил Семе­
нович сэриигэ 1941 с. хайыйар десаныгар тубэйэн, уоттаах сэриигэ охтубут. Улахан
уола Дегтярев Михаил Семенович-Мэхээчэ Уус Алдантга райкомгга инструкторы-
нан, партийнай тэрилтэ сэкирэтээринэн, боломуочунайынан, о.д.а. дуойунастарга
улэлээбит кийи. Мэхээчэ кэргэнэ Мария Васильевналыын ус одолоохторо. Кини-
лэрдиин Дьабыдьада одо сааспыт ааспыта. Сэрии кэмигэр, тереппуттэрбит 1942 с.
утуу-субуу еленнер, миигин убайым Мэхээлэ Онерге бэрэссээдэтэлинэн ананан ил-
дьэ барбыта, ыалга дьукаах олорбуппут, онно уерэммитим. Ол дьыл сут кэмигэр
улахан «куор» ыарыыта туран, одо бедену имири эйэн барбыта. Мин эмиэ куускэ
ыалдьан баран, тыыннаах орпутум.
Томторго уерэнэн, иккис кылаайы бутэрбитим. Салгыы уерэмэккэ, 1954 с. хол-
куоска Тыымпаайынан, Улахан Алаайынан, Тулунанан, о.д.а., эдьиийбин Саабыс
Маайатын батыйа сылдьан субай суейу керуутугэр, ыанньыксытынан кууйум кыа-
йарынан улэлээбитим.
1957—1967 сс. Тулуна начальнай, онтон 8-с кылаастаах оскуола интернатыгар
поварынан уонна одолору керен-истэн олорбутум. Миэхэ эйэдэстик сыйыаннаспыт
оскуолам коллективын олус учугэйдик ахта, махтана саныыбын.
Сайынын окко итии айылык бэлэмнээйинигэр сылдьыбытым. Урут пекарня диэн
суох эрдэдинэ, бэйэм ойоххо мае булунан, отчуттарга килиэп, лэппиэскэ оггорорум.
Ыанньык суейугэ пенсияда 1984 с. тахсыахпар диэри улэлээбитим. Барыта холбоон,
37 сыл суейугэ улэлээбитим. Улэбэр куруутун былааммын толорорум, харчынан
бириэмийэни элбэхтэ ылбытым, атын надараадам суох.
Холкуос, сопхуос садана нэйилиэнньэ оттук майын кэрдиитигэр, субай суейу
керееччунэн сыра-бедетун биэрэн улэлээбит Сергеев Семен Михайловичтыын ыал
буоламмыт, Анатолий диэн уоллаахпыт. Уолум манна оскуоланы бутэрэн баран, армия
кэнниттэн дойдутуттан тэйбэккэ холкуос, сопхуос суейутугэр, хонуу улэтигэр эрил-
лэн улэлээн кэллэ. Билигин Мигалкиттардыын кыттыйан баайынай хайаайыстыба
тэринэн улэлииллэр. Кэргэннэнэн Семен, Степан диэн уолаттардаах. Ол гынан ба­
ран, кийиитим куоракка киирэн сутэн хаалта. Аны, иитэр-айатар кэргэним Сэ-
мэн ойолго тубэйэн сойуччу елен туораабыта. Ордук уларыйыы-тэлэрийии ыарахан
сылларыгар кырыымчык упкэ-аска да олордорбут, уолбунуун икки кыра уолаттары
суйуехтэригэр туруордубут. Иккиэн аттыбыттан тэйбэккэ, тэлгэйэлэригэр дьиэ тут-

Бугунну тулалыыр эйгэбит уонна олохтоохтор 685