Page 725 - 2-с Легей нэьилиэгэ

УУС АЛДАН УЛУУЬА

Нэбилиэк ибинэн сыл аайы ыытыллар ходуба уллэбигэр «тэннии сатыыбыт»
диэтэллэр да, Доропуйдар кэм баттаммыт буолаллара убу. Холуба уллэбигин ко-
миссиятыгар ийэ, ада уустарыттан сыл аайы «дьокутааттар» диэн бэрэстэбиитэллэр
талыллаллар эбит. Кинилэр нэбилиэк ходубаларын оттуох иннинэ эрэ барытын кэ-
рийэн корен баран, ыалларга тунгэтэллэрэ убу. Онно нэбилиэк мунньадар: «кими
да баттыам суода, кимиэхэ да ордук анатыам суода» диэн сиринэн-халлаанынан
андадайыах тустаада. Дьэ, ол андадары хайдах толороро дьокутаат бэйэтин суобабын
дьыалата да, дьокутааттар быбаарыыларын тумуктэринэн унсуу, хат кердеруу эиин
соччо тахсыбат эбит.

Xairraira

Хаптана диэн улахан алааска былыр-былыргытган дьон таптаан олорбут, киби-суебу
тодуоруспут дойдута. Куурэ адатын уустара Троевтар, Дегтяревтар бабылаан-кебулээн
олорбут сирдэринэн буолар эбит. Алаас барытын эргимтэтэ 6-7 биэрэстэ буолуохтаах
дииллэрэ. Оттонор ходубата улахана суох, хотоол сирдэр кытыыларын илиинэн охсон
сиилэс бэлэмнииллэрэ. Ыаллар бары сыырдар анныларынан бэйэ-бэйэлэриттэн
тэйиччи тардабан олохсуйар эбиттэр, билигин да етехтер тен ургэстэрэ бааллар. Ол —
бурдук ууннэринэр солообун он'остуналларыттан сибээстээдэ биллэр.
Сирин ааттара кун эргииринэн кэрийэ бардахха манныктар:
Кердугэн — Дьара куел нен уе;
Сылгыбыт Отеде — Тыама аартыгын ханас етте;
Куччээдэ — Тыама аартыгын диэки барыыга у на, урэх упгуор куулата;
Быччык — Кыдайбан аартыгын диэки;
Тодус Былас — Сайылык куел содуруу куулата;
Сингнибит — Хаптана содуруулуу-ардаа хоойо;
Босхо Хайа — ардаа Таргылдьымада тубэр урэх ханас етте;
Оро Харах — Хатанга ардаа улахан хоойо;
Хамыс Тумубах — М.П.Сергеев-Лэглээс етедун аттынаады тумус анна;
Орто аартык (Кылыкынай сайылык дьиэтин атта);
Сукулаан — нэбилиэнньэни уерэхтээбинтгэ бастакы аадар баладан дьиэтэ тутул-
лубут.
Сайылык диэн улахан куелгэ Тыаманан сууруктээх урэх киирэр буолан, уйэлэр
тухары дьон мантан уу ибэр, элбэх собо балыктаадынан, кыбыннары-сайыннары
мунхалаан-илимнээн сиэниллэр.
Дьара куел унгуор, Кердугэнтгэ 1929 с. нэбилиэккэ бастакынан «Тумус» артыал
тэриллибит. Холбобуктаабынтга ыаллар суебулэринэн кыттыбан, бастакы ферма
баар буолбут. Онно холкуос оччотооду бэрэссэдээтэлэ Г.П.Троев улэбиттэр уопсай
дьиэлэрин уонна бэйэтигэр дьиэ туттан киирбит, манна атын дьиэ суодунан дьону
мунньар хонтуоратын тэггэ эбит.
1930 с. диэки Хаптана II Легей нэбилиэгин киинэ — билии, сайдыы бастакы олук-
тарын садалыыр миэстэтинэн буолта. Холкуостар тэриллэннэр, куурээннээх улэнэн
тигинээн-тадынаан олорбутгара. Бастаан аадар баладан дьиэтэ тутуллан абыллыбыт.
Ол дьиэ — оскуола тутуллубутугар сукулаан (хонтуора) дьиэтэ буолбут, бутэбигэр элбэх
одолоох А.А.Бурцевтар дьиэ кэргэннэригэр бэриллибит. Дьара, Сайылык куеллэр икки
ардыларынаады томтор арыы-сир — хатын'-чаран' эбит, ону солоон 7 галаах баабына
онорбуттар. «Кыбыл Куус» холкуос садана, солообуна 20-чэ га, баабыната 50-ча га
буолбут. Хортуоппуйу 3 гада ыба сылдьыбытгар.
1932—1933 сс. бу урдук миэстэдэ 4 кылаастаах начаалынай оскуола дьиэ тутул­
лан, нэбилиэк тэбэр сурэдэ манна буолта. Ыаллар дьиэ туттан олохсуйуох буолан
истэхтэринэ, 1936 с. нэбилиэк киинэ Томторго кеберуллубутунэн сибээстээн,
оскуола дьиэтин сородун кебербуттэр. Хаалбыт оскуола дьиэдэ элбэх улэбит ыал
дьукаахтабан олорон, мантан антах Хаптаьга кыбыннары-сайыннары ферма буол-
бута. Улэбиттэр икки уопсай дьиэлэрин уонна П.М. Сергеевкэ, Ф.С. Охлопковка

Бугуниу тулалыыр эйгэбит уонна олохтоохтор 683