Page 1 - Багыьах Миитэрэй
P. 1
Бастакы түһүмэх.
ОЛОҤХОҺУТТАР
БАҔЫҺАХ МИИТЭРЭЙ
Аатырбыт олоҥхоһут Миитэрэй Куобарап уруккута Бороҕон
улууһугар Өлтөх нэһилиэгэр Бэйдиҥэ диэн улахан күөлгэ дойду-
ланан олорбут. Кини эдэр оҕо сааһыттан уус-уран тылга, олоҥхо,
ырыа алыбыгар ылларбыт. Туох баар өйдүүн-санаалыын, эттиин-
хаанныын бэринэн туран идэтийбит, дьарыктаммыт киһи эбит.
Кинини Баҕыһах диэн хос ааттаабыттар. Кини аатыран олоҥхолуу
сылдьар кэмигэр ууланан олоҥхолоотоҕуна ким да иһиттин, исти-
бэтин онно букатын кыһаммакка икки хараҕын быһа симэн олорон
тохтообокко уу сүүрүгүн курдук олоҥхолоон доллоһута олордоҕуна
олоҥхолообут ыала остуолга ас тардан, чэй кутан бэлэмнээн ба
ран тиийэн: «Миитэрэй, тохтоон аһаа»,— диэн санныттан хаста да
тардыалаабыттарын кэннэ ыардык утуйбут киһи уһукгарын курдук
«һуук» диэн соһуйан хараҕын өрө көрө түһэн баран: «Ээй, ээх, сөп,
чэ, бэйи аһыахпыт»,— диэн тохтоон туран кэлэрэ үһү. Кинини кэ-
лин куруук Олоҥхоһут Куобарап диэн ааттыыллара.
Кини сайын оттуу сылдьан, киэһэ бүтэн баран дьиэтигэр бар-
бакка тыа саҕатыгар тахсан тиит төрдүгэр олоро түһэн олоҥхолоон
суккуйбутунан барара үһү. Ону ирдээн оттуур дьон истэн ааһаллар
эбит. Дьиэлэригэр тиийэн хонон баран, сарсыарда оттуу кэллэхтэ-
ринэ Миитэрэй били олорбут сиригэр олоҥхолоон суккуйа олорор
буолара үһү. Ону кэлэн: «Хайа, Миитэрэй, түүнү быһа утуйбак-
ка олоҥхолообуккун дуу, хайдаҕый?» — диэн тардыалаатахтарына
«һук» диэн соһуйан дьигис гына түһэн баран: «Эһиги кэлбит эбик-
кит дуу? Күммүт ырааппыт эбит дии. Тардыллан олорон хаалбып-
пын. Бэйи, чаанньык оргутан аһаан, кыратык утуйа түһэн баран,
туран үлэлээбитэ буолан көрүллүө этэ»,— диэн Миитэрэй чаан-
ньыгын тутан күөлүн диэки барара үһү. Кини өссө, дьон кэтээн
көрүүтүнэн, соҕотоҕун тиит төрдүгэр олорон төгүрүк сууккаттан ор-
дук олонхолуурун туһунан кэпсииллэрэ.
Кини намыһах орто уҥуохтаах, киэҥ көбдөхтөөх, чаллах суон
киһи этэ. Кинини улахан аһастаах киһи этэ диэн кэпсииллэрэ.
Миитэрэй үйэтин саҕана уу бириэмэтэ буолан күөл аайы кус,
балык элбэҕэ үһү. Миитэрэй тиргэлээн, биэтэлэктээн* куһу бэркэ
5

