Page 45 - Бастыннартан бастакы

II баһа
КАСТЫ ЦН АРТАН БАСТАКЫ Л АРА

Данил Гаврильевич ханнык да үлэҕэ үтүө суобастаахтык сыһыаннаһан, атыттарга холобур буо-
олоҕу олорон, «Дьоруойабун» диэн хаһан да өттөйбөккө, олус сэмэйдик сылдьан, күн сириттэн
-гахсыбыта. Ол да буоллар, кини үтүө аата хаһан да умнуллубат, кэнчээри ыччатыгар күн бүгүнүгэр
тиэри сылаас тылларынан ахтыллар.
Иван МИГАЛКИН, СӨ народной поэта.
Забота. Арчы. - 2005. - Олунньу 3 к.

ДЬЫАААР УОННА ДЬОННОР

Биһиги иннибитигэр дэҥҥэ түбэһэр исторический докумуон сытар,
кини Грамота диэн толоруллубут. (Грамота ис хоһоонун стр. көр)
Маннык үрдүк наҕарааданы Данил Гаврильевич Бурцев Хоро нэ-
һилиэгин Сэбиэтин исполкомун бэрэссэдээтэлинэн үлэлии сылдьан
ылбыта. 1932—1933 сылларга ССКП чилиэнин хандьыдаата таб. Бурцев
Кыһыл Маяк» холкуоска бэрэссэдээтэллээбитэ. Ити кэмҥэ саҥа бөҕөр-
гөөн эрэр артыаллар «Социалистическай сүөһү иитиитин тэтимнээхтик
сайыннарыаҕыҥ!» диэн девизтээх үлэлииллэрэ. Данил Гаврильевич тэ-
рийсибит эт-табаарынай пиэрмэтэ икки сылынан холкуоска үүт боро-
дууксуйатын биэрэр бүтүн Саха АССР үрдүнэн холобур-маяк буолбут
үлэлээх хаһаайыстыба салаатыгар кубулуйбута. Пиэрмэ үлэтин туһунан
өрөспүүбүлүкэтээҕи бэчээт бу курдук суруйбута: «18 хаһаайыстыбалаах,
200-кэ уопсастыбаннай сүөһүлээх «Кыһыл Маяк» холкуос — өрөспүүбү-
лүкэ биир бастыҥ артыала. Холкуос бастыҥ сүөсүһүтэ 18 саастаах Мар­
фа Атласова, 10 ынаҕыттан 10 ньирэйи ылан, тыыннаахтыы ииттэ. Хоһуун ыччат сыл устата 340 үлэ
күнүн ааҕыста. Кини доҕотторо Ирина Петухова, Анна Бурцева уонна кырдьаҕас холкуостаах Ири­
на Андросова көрбүт сүөһүлэрин сүтүгэ суох тыыннаахтыы ииттилэр, ыыр ынахтарын кытараппа-
тылар». Артыал «Кыймаласпыттааҕы» пиэрмэтигэр оройуоҥҥа аан бастакынан бэкээринэ, баанньык,
остолобуой дьиэлэрэ үлэҕэ киирдилэр. Үлэ култууратын көтөҕөр иһин 22 ыччат сүөсүһүттэр походта-
ра саҕаламмыта. «Сүөһү үлэтэ - чанчарык үлэ», «Холкуос моонньо суон», «Артыалгыт баайа ини»
диэн этэн-саҥаран, үлэҕэ-хамнаска холустук сыһыаннаһыы тахсарын утары бүттүүн кэлэктиибинэн
охсуһуу үчүгэй түмүктэрдээх буолбута. Холкуос 1933 сыллааҕы хаһаайыстыбаннай хампаанньала-
рын, судаарыстыбаннай былааннарын ситиһиилээхтик толортообутун бэлиэтээн, кини биир эппиэт-
тээх салайааччытын таб. Бурцевы Саха АССР Киин Ситэриилээх Кэмитиэтин бэрэссэдээтэлэ таб.
Субуруускай 1934 сыл олунньу 13 күнүнээҕи дьаһалынан харчынан бириэмийэлээбитэ.
Данил Гаврильевич уһун сылларга
холкуос, нэһилиэк салалтатыгар үтүө суо­
бастаахтык, хайҕаллаахтык үлэлээбитин
туоһулуур элбэх ахсааннаах Бочуотунай
Грамоталарынан наҕараадаламмыта көрдө-
рөр. Отутус сыллар иккис аҥарыгар Хоро
нэһилиэгин холкуостара экономической
өттүнэн бөҕөргөөннөр, холкуостаахтар ма-
териальнай олохторо лаппа тупсубута. Ити
туһунан Данил Бурцев «Кыһыл Маяк»
холкуос уопсай мунньаҕар маннык ис хо-
һоонноох тыл эппит: «Ким элбэхтик үлэ-
лиир, ол элбэх дохуоту ылар. Николай

43