Page 10 - С.С. Аржаков. Олоххо уьаарыллан

ладаным урдугэр тахсаммын, кустар кетеллерун керееру буорунан
тамнааттыырым. Содотох тиит анныгар чэмэлийбит ортоку
келуйэдэ итиэннэ Дуурада диэки саас аайы хаастар тохтоон
ааЬаллара, бэл туруйа, кыталык туЬэрэ.
БиЬиги адабыт ааттаах сааЬыт этэ. Онон саас аайы, куЬунун
даданы “кус ис” буоларбыт. Учугэй балыгы урэхпититтэн сиир-
бит. СааЬын Алдан ерус халааннаатадына урэдинэн ере тахсар
ууну кытта ерус араас балыга биЬиэхэ тиийэ тахсара уонна уу
туЬуутугэр чуемпэлэргэ сен'ере. КуЬунтгу ексуен уутугар ерустэн
онноодор тэггили диэн эмис бадайы беден- балык кытта тахсарын
ейдуубун. Балыкка биЬиги адабыт наар быЬыт быЬан туулуура.
Одо аймах ордук сайынын таптаан мустар сиринэн урэхпит ба-
рахсан буолара. Кумахтаах буолан сетуелуургэ наЬаа учугэйэ.
БиЬиги сетуелуур харгыбытыгар илин энээртэн Тонодос одолоро
кэлэллэрэ, ардаа Мээнди алааЬыттан кытта киирэллэрэ. Урэх
тодойдоро кытаран олорор хаптадас этэ.
Сэрии иннинээди сылларга биЬиги сыЬыыбытыгар ен- беде
енейен турара. От сытар гына уунэрэ, оттон дьиэбит таЬыгар
ньэЬимиэн бурдук ус-уут бутэйи урдунэн костере. Адар араас
оннеех сибэккинэн киэргэйэрэ, сыЬыы куну быЬа куерэгэй
ырыатынан туолара.
БиЬиги кыра баладаммытын кыарадас туннуктэринэн кун эр-
гийэ сылдьан сырдатара. Дьэ, бу этэ ойор куннээх одо сааспыт
утуе кэмнэрэ.
Ол эрээри дьаданы ыал куруутун кыЬалданы кытта кырбаЬан
тахсара. Адам кырдьадас уонна кыра одолордоох буолан дьиэ эр-
гин туулээхтиирэ. Кутэри, куобады кытары эрийсэрэ. КыЬынын
дьаам суурдэрэ. Оччотооду дьаам биЬигинэн кэлэн кыЬынын
Оймекеен н е, Верхоянскайга тиийэ бараллара.
Ийэм дьиэ улэтигтэн оппот этэ. Эдьиийим уерэнэрэ. Онон
дьиэ улэтэ элбэхтик миэхэ тиксэрэ. Кемулуек оЬох маЬын кыс-
тааЬын, муус киллэриитэ, cyehy уулатыыта мин кетуппэт
эбээЬинэЬим.
Арай биирдэ алта саастаахпар адам ыраах сиртэн от тиэйэ бар-
бытын кэннэ ийэм ыалдьан сытан хаалла. Энэлгэнэ сурдээх. Мин
ойон туран аЬаабыта буолаат, хотонтго тахсан саах куттум, cyehy
аЬаттым. Ийэлээх адам мин ейдуурум тухары содотох ынахтаах,
биир кыра суеЬулээх уонна келуур одустаах эбэтэр аттаах буолал-
лара. Ону сэргэ ыан иЬэргэ эбэтэр хаЬааска диэн туспа ыал
суеЬутун кереллере. Онон хотон но син хас да cyehy баар буола­
ра. Хотонум улэтин бутэрэн баран мае кыстаатым, муус киллэр-
дим. Онтон бурдук тардан кикирийдим. Суорунам сордоох ыара-
хана сурдээх, кыайбаппын. Ол иЬин туох баар кууспунэн мадыйа-
мадыйа туЬэбин. Инньэ гынан бурдукпун наЬаа куруппалаппыт
этим. Онтон ойбон алларан, cyehy уулатан адалан, хотонно кил-
6