Page 12 - С.С. Аржаков. Олоххо уьаарыллан

Уерэдэ суох буолан эбитэ дуу Уйбаантан армияда барыадыттан
сурук кэлбэтэдэ. Мальтада диэри бииргэ айаннаан барбыт табаа-
рыйа, кырдьадас учуутал Петров Василий Кузьмич кэпсээнинэн,
1941 с. баладан ыйын 10 кунугэр Москва аннынаады кыргыйыыга
быйа ыытыллыбыт курдук. Советскай Армия сержаннарын, сал-
лааттарын сутуктэрин учуоттуур отдел 1967 с. сэтинньи ый 1
кунунээди биллэриитинэн убайым 1941 с. ахсынньы ыйга сэрии
толоонугар сурада суох суппут.
Онон Иван Степанович Аржаков социалистическай Ийэ дой-
дутун кемускэлигэр немецкэй-фашистары утары сэриилэйэ сыл-
дьан Москва анныгар сэрии толоонугар охтубут буолуохтаах. Ол
да ийин мин 1967 с. сэтинньи ый саггатыгар Москвада уерэнэ
сылдьан, Москва тайыттан биллибэт саллаат унуодун киллэрэн
Кремль тайыгар Александровскай садка комеллеругэр, убайбын
комсубут курдук санаан, Горькай аатынан уулусса устатын тухары
колонна кэккэтигэр хаамсан кыттыыны ылбытым.
Адалара армияда бардадын утаа икки уол одото утуу-субуу ыал-
дьан олбуттэрэ. Ийэлэрэ содотох кыыйынаан хаалбыттара. Анна
саллаат огдообото буолан суурбэччэ сыл кыйалда бодену керсен
олорбута уонна ыалдьан елбутэ. Кыыйа Мотя ийэтэ елбутун кэн-
нэ, 1960 с. бийиэхэ кэлбитэ. Мин оччотоодуга Мэнэ-Ханалас
оройуонугар улэлиирим. Мотя сурэх ыарыйах этэ. Оройуонунан,
куоратынан эмтэтэн корбуппут да тука улахан суода. Ол сылдьан
бэйэтин курдук эмиэ эдэр, ыарыйах кийиэхэ кэргэн тахсыбыта.
Икки сыл олороот кэргэнэ ыалдьан олен хаалбыта, онтон сотору
бэйэтэ олбутэ. Билигин Мотяттан биир кыыс, биир уол одо баал-
лар. Олор бэйэлэрэ ыаллар. Онон убайым икки сиэннээх уонна
хос сиэннэрдээх.
Сэрии иннигэр саха омук олодор сана суурээннэр киирэн эрэр
кэмнэрэ этэ. Олоргон маннык тугэннэри ахтыахпын бадарабын.
1936 с. эбит буоллада. киэн ыстааннаах, кып-кыйыл доруобай
бадайы нуучча дьонноро кэлэннэр, бийиэхэ олорон, бэрт
уйуннук улэлээн телеграмма остуолбаларын туруоран, онно боро-
булуоха бодену тардан бийиги баладаммытыгар туох эрэ хара
тогурук “тэриэлкэни” киллэрэн ыйаатылар, онгукалара санаран
содуу-махтайыы бодо буолла. Ол бастакы радиоприемнигы бийиги
найаа интэриэйиргээн эргийэ сылдьан керорбут. Радио киллэрээч-
чилэр киэн ыстааннарын сиэптэриттэн куйуок саахары ороон
тайааран бийиэхэ одолорго бэрсэллэрэ. Бу учугэйиэн...
Ол сыл куйунугэр ССРС бастакы Консгитуциятын уонна
ССРС Верховнай Советыгар бастакы быыбардар тустарынан бы-
лакааттары, листовкалары кимнээх эрэ адаллылар, быыбарга кыт-
тыы туйунан агитация садаламмыта.
Ити курдук бийиги кыарадас баладаммыт ийигэр дойду полити­
ческий олодун бастакы сана суурээннэрэ кутуллубуттара.
8