Page 20 - С.С. Аржаков. Олоххо уьаарыллан

эргиллибэтэдэ. Улуу Москва ийин кыргыйыы хонуутугар сырдык
тыына быстыбыт буолуохтаах. Ийэ эрэйдээх уйан сурэдэ сутугун
эрдэттэн билбит курдуга...
Адыйах хонуктаадыта миигин, кыра уолларын Артекка сынньа-
та, оонньото-керулэтэ атаарыах буолбуг ийэлээх адам улахан уол­
ларын сэриигэ атаарбыттара. Киэйэрэн эрэрэ. Тыалыран куммут
былыкка киирэн сутэ-сутэ куерэйэрэ. Таппада урэдин талахтара
убайбар сугуруйэн эрэрдии тыал хоту тонхойо долгуйаллара...
Сэрии адыйах хонук ийигэр ыал аанын барытын “тоггсуйбута”.
К.имтэн адатын, убайын, кимтэн быраатын, кэргэнин туура тутан
кыргыйыы толоонугар утаарбыта. Бэл, адам саастаах дьон саа-саа-
дах туппуттара. Кинилэр ортолоругар колхоз председателэ
Я.Н.Егоров, оскуола директора В.И.Готовцев уо.д.а. бааллара.
Угустэрэ алайа дьиэлэригэр, аал уоттарыгар, аймах-билэ дьонно-
ругар эргиллибэтэхтэрэ.
Ойор куннээх оччугуй одо сааспыт ити кэмтэн ыла буттэдэ.
Аны кыйардан беде кыйарыйыылаах, эрэй беде эггээрдээх оон-
ньуу-кер ымньамматах одо сааспыт сана кэрчик кэмэ
садаламмытын бийиги, оччотооду орой мэниктэр хантан билээх-
тиэхпитий?!

УЛЭ - УОРЭХ, У0РЭХ - УЛЭ

Тыыл куннэри-тууннэри кытаанах улэтэ бутуннуутэ бийиги —
одолор, одонньоттор, дьахталлар куекэгэр моонньубутугар, чараас
санныбытыгар суктэриллибитэ. Мин сэрии буолладын сайын, кы-
рам бэрт буолан, кемелте улэдэ сылдьыбытым. От мунньуйарым,
бугул тугэдин харбыырым, кэбийиигэ одус сиэтэрим.
Куйун атырдьах ыйын бутуутэ от улэтэ умуруйэн, уерэххэ ба-
раары сылдьан, арай биирдэ киэйээни ыамна ынахпын хомуйан
ийэн Кээнчэ сурда диэн сиргэ сан а кэбийиилээх окко, одо буол-
ладым: оонньуохпун бадардым. Кэбийиилээх от урдугэр хагаастан
тахсан илиибин быластыы-быластыы охто оонньуу сылдьан, эмис-
кэ тебом оройунан тан нары сурулаатым. Илиибинэн сиргэ тайана
тустум. Арай ханас илиим хайдах эрэ куйадан бадайытык
тыайаата. Ойон туран илиибин сулбу тардан ылбытым, коммет.
Тонолодум тахсыбыт диэн ейдуу биэрдим уонна сылаайына
кенноре охсуохха диэн ей “кылап” гынна. Мин от куруетун алын
сиэрдийэтигэр илиибин тонолохпунан тирии уурдум да харахпын
быйа симэн баран илиибин тиэрэ баттаатым. Арай илиим хайдах
эрэ “лайыгыр" гынна да кенен хаалла. Дьэ, онтон илиим удам дьа-
ралыйан ыалдьан барда. Ханас илиибин кыбыммытынан ынах­
пын Чаранныыры уурэн адалан, хотон но баайан киирдим. Ханас
илиибин куйаданнык тутта сылдьарбын дьонум кере одустулар
16