Page 39 - Они защищали Ленинград
P. 39
ров арҕааҥы фроҥҥа барар чааһа кэлбитэ. рота командира: “Атаакаҕа, инники диэки!”
Калининскай уобаласка Үрдүкү кылаабы- — диэн команда биэрдэ. Ону истээт: “3-с
най командование резервэтигэр 21-с ар- взвод атаакаҕа туруҥ!” — диэн хаһыытыы-
мияҕа түбэспитэ. 1944 сыл муус устарга бын. Тыа саҕатыгар боробулуоха мэһэйтэн
суостаах сэриигэ кыттыбыт, албан аатыр- иҥнэн тохтоотулар. Онуоха “Лаппаахынан
быт 17-с Любанскай, Суворов, Кутузов ор- быһыта охсон туорааҥ!” — диэн хамаанда-
деннардаах стрелковай дивизияҕа взвод ко- лыыбын. Саллааттар мэһэйи туораан, тыа
мандирынан анаммыта. Ыйтан ордук кэм саҕатыгар турар соҕотох дьиэни атаакалаан
устата саллааттары үөрэтии, личнэй саста- ылаллар. Бүтүн батальон биһиэхэ кэлэн
абы толорунуу кэнниттэн, 21-с армия Ле- холбоһор. Ити өстөөх иккис линиятын
нинградскай фронт састаабыгар бэриллиби- штурмалааһын иһин “Кыһыл сулус” орде-
тэ. Биһиги киһибит сэриигэ бастакы сүрэх- нынан наҕараадаламмытым”.
тэниини Карельскай перешейкаҕа барбыта. Итинэн Гаврил Петров бойобуой сырыы-
Ол туһунан Гаврил Егорович маннык кэп- лара бүппэтэхтэрэ. 1945 сыл муус устарга
сиирэ: кинилэр чаастарын Латвия туһаайыытыгар
— Бэс ыйын 10 күнүгэр сарсыарда бөдөн бырахпыттара. Сэрии олох бу түмүктэнээри
калибрдаах 240 орудиеларынан 2 чаас 20 турдаҕына, ыам ыйын 5-6 күннэригэр сэри-
мүнүүтэ устата артиллерия өстөөх бөҕөргө- илэһэр кирбиигэ тиийбиттэрэ. Сэбиэскэй
түиүүтүн лигийбитэ. Ол кэнниттэн пехота командование өстөөхтөргө үс фронунан
кимэн киирбитэ. Өстөөх уһуурар уотунан төгүрүктэммиттэрин, онон хаан тохтуутун
уонна хардары атааканан утарылаһа сатаа- таһаарбакка бэринэллэрин туһунан ульти-
быта. Ол да буоллар биһиги чаастарбыт матум түһэрбитэ. Немецтэр 500 тыһыынча
өстөөх оборонатын бастакы линиятын көҥү саллааттаах бөлөхтөрө, утарылаһар кыаҕа
көтөн 14 км инники диэки сыҕарыйбыттара. суох буоланнар, ыам ыйын 7 күнүгэр 11 ча-
Куотан иһэр өстөөҕү тохтоло суох түүннэ- ас 30 мүн. бэринэргэ күһэллибиттэрэ.
Ити курдук Г.Е. Петров сэриини Лат-
ри-күннэри эккирэтэн, өстөөх бөҕөргөтү- вияҕа Лиепа куоракка түмүктээбитэ. Сэрии
нүүтүн иккис линиятын бэс ыйын 13 кэнниттэн рота командирынан сулууспалаа-
күнүгэр штурмалаабыппыт. Сарсыарда 8 быта, киниэхэ ыстаарсай лейтенант звание-
чааска өстөөх биһигини күүстээх уотунан тын иҥэрбиттэрэ. 1947 сыл муус устарга
көрсүбүтэ. Төбөбүтүн да өндөппөккө күн
ортотугар диэри кирийэн сыппыппыт. Он- демобилизацияланан дойдутугар этэҥҥэ эр-
гиллэн кэлбитэ.
тон мин биэрэстэ аҥардаах сиргэ көстөр Кэлээт, түөрт сыл устата райплан пред-
бөлөх талахтарга сыыллан киирэргэ взвод- седателинэн үлэлээбитэ. Колхозтары
пар бирикээстээбитим. Быарбытынан сыыл- бөдөҥсүтүү, салайар кадрдары бөҕөргөтүү
лан, ол бөлөх талахтарга киэһэ, күн тиит кэмигэр Саһыл нэһилиэгэр Жданов ааты-
баһыгар түһүүтэ, тиийбиппит. Өстөөх уота
нан колхоз председателинэн талыллыбыта.
намыраабытын кэннэ, биһиги уҥа
Саһыл нэһилиэгэ Томпоҕо холбонуутугар,
өттүбүтүнэн ааһар шоссейнай суолга тах-
Ытык Күөлгэ кэлэн, 1953-1956 сс. ДОСА-
сан, Свирь үрэҕи туоруур муостанан атаа- АФ оройуоннааҕы сэбиэтин председатели-
каҕа турарга бирикээс биэрэбин. Саллаат- нэн, райзаготконтораҕа инструкторынан,
тар муостаҕа диэри сырсан бытарыһаллар. 1956 с. пенсияҕа тахсыар диэри райстатка
Үрэххэ тиийэннэр эмискэ тохтоон хаалал- инспекторынан үлэлээбитэ. Ити иһигэр,
лар. Тоҕо? “Муоста көтүллүбүт” диэн эппи- 1960-1967 сс., Үөһээ Бүлүү оройуонугар
эттииллэр. Мин өр толкуйдуу барбакка: райстатистика отделын начальнигынан үлэ-
“Миигин батыһыҥ!” — диэн баран үрэххэ лии сылдьыбыта. Бочуоттаах сынньалаҥҥа
ыстанабын. Саллааттарым көрүөх бэтэрээ тахсан да баран, государственнай органнар-
өртүгэр үрэҕи туорууллар. Биир отделени- га үлэлиирин тохтоппотоҕо. 1984 с. диэри
ем муоста сис маһын устун сыыллан иһэр райпотребсоюзка ревизорынан, онтон парт-
эбит. Мин взвод командирын көмөлөһөө- ия райкомун бухгалтерынан үлэлээбитэ.
ччүтүгэр: “Икки отделениены илдьэ 7-с Гаврил Егорович общественнай үлэҕэ ак-
уонна 8-с роталар икки ардыларын булан тивнайдык кыттар этэ. Народнай сэтээтэли-
обороналаныҥ уонна миэхэ связнойда нэн, народнай хонтуруол оройуоннааҕы ко-
ыытан биллэрээриҥ”, — диэн бирикээстии- митетын штаты таһынан инспекторынан
бин уонна биир отделением муостанан сы- үлэлии сылдьыбыта. Киниэхэ байыаннай-
ыллан туоруурун кэтэһэ хаалабын. дыы хабааннаах общественнай үлэ ордук
Муоста сиһинэн бүтэһик саллаат туоруу- барара. Гражданскай оборона сүнньүнэн
рун кытта, өстөөх минометунан муостаны нэһилиэнньэ көмүскэнэр билиитин тарҕаты-
ытыалаан барбыта да, хойутаабыт этилэр. ыга активнай үлэтэ “Гражданскай оборона
7-с рота быыһыгар киирэн сыттахпытына, туйгуна” знагынан бэлиэтэммитэ. Оройуон-
з- - 35 -
