Page 43 - Они защищали Ленинград
P. 43
лар, эмиэ биир фриц баар буола түһэр, Уот холорук ортотугар ыйдар-күннэр
траншея үрдүттэн киниэхэ ыстанан эр- ытыллан ааһаллар. Ахтылҕаннаах да буо-
дэҕинэ ыстыыгынан туора садьыйар, ысты- лар эбит, төрөөбүт дойду барахсан! Үс сыл
ык буорга батары сааллар, аны илии-илии- тухары аймах-билэ дьонун көрбөккө, уоттан
нэн киирсиһии буолар. Петр атаҕынан ха- уокка сылдьара. Дойдутуттан сурук да туп-
тыйан фашиһы суулларар уонна ха- патаҕа ыраатта. Арай сэриилэспитэ биир
барҕатын хам тута сатыыр да, анарааҥыта сыл буолан баран, аймаҕа Василий Данило-
таба туттарбат. Тиистэринэн, сүүстэринэн вичтан сурук туппута. Оо, үөрбүтэ даҕаны!
түсүһэллэр. Ити бириэмэҕэ доҕоро белорус Кини онно аахпыта: “Дьоллоохтук-соргула-
уола Гуляев кэлэн өстөөҕү дьууктуур. Фа- ахтык сырыт, эһиги кыайан хотон кэлэрги-
шистар иккис атаакалара эмиэ самнары ох- тин күн-түүн күүтэбит. Син биир кыайыы
суллар. биһиэнэ буолуоҕа, эһиги дойдугутугар эр-
Арыый уоскуйан баран, Петр Гуляевыны- гиллэн кэлэн, коммунизм сырдык дьиэтин
ын минометтарын аттыгар табах тарда-тар- тутуһуоххут диэн бигэ эрэли кытта ыксары
да, ааспыт хапсыһыыларын туһунан кэпсэ- кууһан ууруубут”. Ол суругун бэрт кичэл-
тэ олорбуттара. Доҕордоро Смирнов синиэ- лик хос-хос суулаан, гимнастеркатын сиэби-
лин тэллэҕин хайа көтүттэрбит, оттон Зве- гэр уктубута. Сотору-сотору ылан, хат-хат
ревкэ хас да фашист утары сүүрэн истэх- аахпыта, ол аайы хайдах эрэ күүһүгэр күүс
тэринэ, гранатаны быраҕан охтортообут. эбиллэргэ дылы гынара. Табаарыстара дой-
Аны туран, ити икки чаас ааспытын кэн- дуларыттан сурук ыллахтарына, кини эмиэ
нэ, өстөөх самолеттара траншеяларын бом- били суругун сиэбиттэн сулбу ойутан
балаан түллэҥнэттилэр. Бомбалар сири-бу- таһаарарын бэйэтэ да билбэккэ хаалара. Ол
ору түөрэ сүргэйдилэр, хара буор былыкка иһин табаарыстара күлэн-оонньоон этэллэ-
тиийэ өрүкүйдэ, тахсан эрэр күнү бүөлээн, рэ: “Петькабытыгар эмиэ илдьирийбит су-
хараҥаны хаттаан аҕалла. Ити үлүгэртэн ругу ыыппыттар. Почта Хотугу Муустаах
тыынар тыыннаах, имириир дууһалаах ончу океантан суругу икки сылынан тиэрдэр бу-
ордуо суохха дылыта. Ол эрээри кинилэр оллаҕа... Арааһа, таптыыр кыыһа суруйар
хайдах эрэ сиртэн-буортан кытаахтаһан ты- ээ...”. Ол суруга иннэ-кэннэ көстүбэт, киһи
ыннаах хаалбыттара. Арай Зверев контузи- тутарын тулуйбат да буола илдьирийэн,
яланан тугу да истибэт таас дьүлэй буол- ибили бара сылдьара. Ол да буоллар Петь-
бута. Петр буорга саба бырахтарбыта, он- ка бырахпатаҕа, илдьэ сылдьыбыта.
тон босхолоноору ийэ-хара көлөһүнэ тахсы- Петр поска турар. Дириҥ окуопа иһигэр
ар диэри мөҕүстэ, нэһиилэ буорун өрө сүгэн төттөрү-таары хааман чоочугуруур. Кини
байааттаҥнаан турда. Өлөр өлүү бу да сы- смената бүтэһик. Сотору дьонун уһугунна-
рыыга кинини мүлчү туппута. Оттон мино- рыа. Оччоҕо бу иһийэн сытар инники кир-
меттара бүтүн, охтубут эрэ этэ. бии уоттаах позицията бүтүннүүтэ
Эмиэ өйдөбүлтэн өйдөбүллэр... Биирдэ үллэҥнии түһүөҕэ. Онуоха диэри бириэмэ-
кинилэр чаастара Ленинград анныгар ни ыыта сатаан, хас хаамыытын уоһун
өстөөх оборонатын тоҕо анньан киирбитэ. иһигэр ботугураан ааҕара. Ол быыһыгар
Иккис траншеятыгар тиийиилэригэр, өстөөх тохтуу түһэн, үүт-тураан буолан көстөр
утарсыыта олус күүһүрбүтэ, аны атаакаҕа уҥуоргу томтору одуулуур, иһиллиир,
турбута. Икки өртүттэн сүтүк улааппыта. чуҥнуур. Тоҥон, илиилэрин хардары-таары
Биһиэннэрэ, чугуйан баран, үс батареянан күүскэ охсуммахтыыр, бачыыҥкатын тумсу-
харса суох уоту аспыттара. Взвод команди- гар үктэнэн дэгэрэҥниир. Окуопа
ра Гуляев ыараханнык бааһырбыта. сыҥаһатыттан тайанан тэбиэлэммэхтиир.
Түүн разведкаҕа барбыттара. Өстөөх би- Ол кэмҥэ хараҕар төрөөбүт дойдута эмиэ
ир минометнай расчетун, саһа сытан охсус- көстөн кэлэр: ааттаах алаастар, тыымпы
пут икки землянкатын дэлби тэптэрэн ба- күөллэр, кэрии тыалар, адаардаах хайалар...
ран, разведчиктарын кытта уун-утары хар- Кини Мастаах эбэ улуу сыһыытын тула-
сыһа түспүттэрэ. Ынырык мүнүүтэлэр буо- тыгар төлөһүйэн улааппыта. Петр кыайан-
луталаабыттара. Петрдаах күүстэрэ тэҥэ хотон ити улуу эбэтигэр доҕотторун кытта
суоҕа бэрдэ, сыыһа-халты харбатан ойуурга көрсүһэр күндү күнүн саныыр. Итинник са-
чугуйан биэрбэтэхтэрэ буоллар, букатын да ныы-саныы тэпсэҥнии турдаҕына, халлаан
мэлийэр этилэр. Ол эрээри кинилэр өстөөх суһуктуйан, сир-халлаан эмискэ дьигиһий-
ханан-ханан күүһүн түммүтүн, тарҕаппытын эн, өрө титирии түстэ, артиллерийскай бэ-
сиһилии билэн, бэйэлэрин чаастара си- лэмнэнии саҕаланна. “Катюшалар” уот су-
тиһиилээхтик кимэн киириитин хааччый- бурҕа снарядтара халлаан урсунун хайа со-
быттара. Өстөөх күүһүн билии кыргыһыы лоон, тус-арҕаа диэки сирдиргии көтөллөр.
дьылҕатын улаханнык быһаарарын Петр Биһиги миномеппут бэриллибит сыалын
онно үчүгэйдик өйдөөбүтэ. ытыалаан куһуйар, тула өртө биир кэм
- 3 9 -
