Page 41 - Они защищали Ленинград
P. 41
Икки түгэн эрдэҕинэ, бүтүн таанкалар төттөрү чугуйан
тахсыбыттара. Нөҥүө күнүгэр киэҥ хонуу-
Аҕа дойдуну көмүскүүр Улуу сэрии хара га умайбыт таанкалар оттоммут ходуһ,а бу-
маҥнайгы күннэриттэн Амма Бөтүҥ нэһили- гулун курдук бачыгыраһан тураллара. Ити
эгиттэн төрүттээх Василий Петрович Кай- түүн Уралтан бэрт элбэх эшелонунан толо-
городов кырыктаах кыргыһыыларга киир- ру экипажтаах 600-чэкэ таанкалар кэлбит-
сэн, Европа буорун-бадараанын түөһүнэн тэрэ, кинилэри түүнү быһа сүөкээбиттэрэ.
хоруйан, уоттаах сэриини 1945 сыл ыам Сарсыарда халлаан сырдыыта биһиги таан-
ыйын 11 күнүгэр эрэ түмүктээбитэ. каларбыт немецтэр ордубут таанкаларын
Кини Ленинградтааҕы юридическай ин- тиийэн урусхаллаабыттара”.
ститукка үөрэнэ сырыттаҕына сэрии Үгүс мүлчүргэннээх хапсыһыылартан би-
саҕаламмыта, онон Псков хайысхатынан ир түгэни Василий Петрович ордук чорбо-
Ленинград диэки чугуйуу эрэйин-муҥун, тон кэпсиир:
хомолтотун билбитэ, өлүүнү-сүтүүнү “От ыйын 13 күнүгэр 12-с гвардейскай
көрсүбүтэ, ыараханнык бааһыран госпитал- биригээдэ Прохоровкаттан чугас “Кыһыл
га киирбитэ. Знамя” диэн хуторга турбута. Биригээдэ ко-
Үтүөрэн баран, пехотнай училищены мандира Советскай Союз Геройа полковник
бүтэрэн, 5-с гвардейскай танковай армия Борисенко старшай лейтенант Поздеевы
12-с гвардейскай механизированнай биригэ- уонна миигин ыҥыран чугастааҕы үрдэлгэ
эдэтигэр танкалары утары кыргыһар взвод тиийэн өстөөх таанкаларын көрсөргө бири-
командира буолбута уонна истиэптээҕи кээс биэрбитэ. Биһиги икки взводпут 27
кыргыһыыларга кыттыбыта. 1943 сыл от ПТР-даах, 40 автоматтаах, 100 таанканы
ыйын 1 күнүгэр түүн 5-с танковай армия утары гранаталардаах, 10 магнитнай мина-
250 километрдаах түргэн айаҥҥа турбута лаах, 15 таанканы утары миналардаах ити
уонна Курскай Тоҕойго тиийбитэ. үрдэлгэ окуопалары хастан бэлэмнэммип-
Остуоруйаҕа киирбит Прохоровка пит. Сарсыарда халлаан саҥа сырдаан эр-
таһынааҕы улуу кыргыһыы туһунан кини дэҕинэ 60-ча өстөөх таанкалара сыыр эр-
бу курдук кэпсиир: гийиититтэн эмискэ көстүбүттэрэ. Таанка-
“Курскай Тоҕойго фашистскай Германия лар чугаһаабыттарыгар, ПТР-дар уоту ас-
булгу кыайыыны ситиһэргэ анаан, 20-чэ пыттара, тутатына түөрт таанка умайан
бастыҥ танковай дивизияларын мунньан күлүбүрээбитэ, ити кэнниттэн өссө сэттэ та-
кимэн киириини саҕалаабыта, ол иһигэр анка гусеницаларын быһыта ыттарбыта.
“Мертвая голова”, “Викинг”, “Адольф Гит- Өйдөөн көрбүппүт: атын таанкалар биһиги
лер”, “Рейх” диэн танковай, “Улуу Герма- позициябытын төгүрүйбүт этилэр. Таанка-
ния” диэн моторизованнай дивизиялар ба- лар кэннилэриттэн хас да тыһыынча пехо-
аллара. тинецтар иһэллэрэ, 300-чэкэ метрэлээх ди-
Прохоровка тимир суол станциятыгар риҥ аппаҕа төгүрүйүүттэн куотан биэрэргэ
төгүрүк километр холобурдаах хонууга сар- быһаарыммыппыт. Элбэх киһибитин сүтэр-
сыарда халлаан сырдыыта икки өртүттэн биппит. Сорохторун таанкалар эккирэтэ
атаакалаһыы буолбута, 2500 кэриҥэ таанка- сылдьан тэпсибиттэрэ. Ити кэмҥэ биһиги
лар уонна самоходкалар тутуһан туран таанкаларбыт кэлэн өстөөҕү төттөрү охсу-
кыргыспыттара, экипажтар пушкаларын эр- буттара. Икки взвод 70-ча киһититтэн 17-
гитэ биэрээт, тирээн туран атын таанканы бит эрэ ордубута, бары кэриэтэ наҕараада
ойоҕоско ытыалыыллара. Таанкалар бул- ылбыппыт. Миэхэ “Кыһыл Сулус” ордены
куспуттара, онон икки өртүттэн бомбарди- туттарбыттара”.
ровщиктар кэлэн баран, хастыыта да эргий-
С.ХРИСТОФОРОВ.
эн баран, бомбаларын бырахпакка “Саха сирэ” хаһыат,
төннүбүттэрэ. Киэһэ, халлаан хараҥаран 02.02.1995 с.
АРТИЛЛЕРИСТ ИВАНОВ
Призван в 1942 г. Вилюйским РВК. Бри- Защищал г. Ленинград. Полк занимал дли-
гадир колхоза имени Чернышевского Кыр- тельную оборону в р-не Пулковских высот,
гыдайского н-га, проходя военную подготов- в ноябре 1943 г. выбыл на пополнение.
ку на ст. Чебаркуль Свердловской области В январе войска Ленинградского фронта
и приняв военную присягу, стал наводчи- начали решительное наступление за прорыв
ком 120 мм миномета 446-го СП 125-й СД. обороны противника. Вступил в бой и 446-й
- 3 7 -
