Page 59 - Они защищали Ленинград
P. 59
рыгар, Песочнай станция, Пустошка, Рус- но олох маска олорон эппитэ: “Ксения, эн
ско-Выборгская дэриэбинэлэр аттыларыгар буорайбыккын ээ, олус үтүө табаарыс этиҥ,
окуопалары, траншеялары, танкаттан чэ, кытаат, тулус”. Ону мин: “Мин санаа-
көмүскэнэр хаспахтары хаһаллара, пушка- бар, үчүгэй курдуккун, кытаат, стацйонар
лар, пулеметтар ытар площадкаларын туһатын иҥэрин”, — диэбитим. Оттон кини:
оҥороллоро, дзоттары туталлара. Кировскай “Ксения, эн мин эдьиийбин Марусяны паар-
завод чугаһыгар уулуссалары баррикадала- каҕа көрбүтүҥ, онон мин куһаҕан буоллах-
абыттара. Сылайары, аччыктыыры умнан пына, ирдээн да туран кэпсээр”, — диэбитэ.
туран үлэлииллэрэ. Мин кини санаатын көннөрөр элбэх тылы
Балаҕан ыйын 8 күнүгэр фашистар Ле- эппитим. Ити өйдөөх хааммытынан тиһэх
нинграды букатыннаахтык төгүрүйбүттэрэ. кэпсэтиибит этэ.
Көмүскэнэр кирбии тутуутугар сылдьыбыт Ол киэһэ 12 чаас саҕана Миша кыайан
студеннар институттарыгар төннүбүттэрэ. саҥарбат буолуталаан ылбыта. Поля Бори-
Үөрэх саҥа дьыла саҕаламмыта. Үөрэхтэ- сова миигин ыҥырбыта. Онно айаҕын аты-
рин быыһыгар өстөөх куораты буомбалыыр тан сылаас кипяток ньуосканан кутан биэр-
уонна артиллериянан ытыалыыр кэмигэр биппит. Эмиэ тыын ылан баран сарсыарда
студеннар бары салгынтан саба түһүүттэн 6 чаас 50 мүнүүтэҕэ өлбүтэ. Ити ыар сүтүк
көмүскэнэр этэрээт быйыастара буолбутта- биһигини барыбытын баттаабыта. Хара кы-
ра. Түрүбүөгэ биллэрдэллэр эрэ, бары ойон рыыстаах сэрии... Снаряд хосторугар түспэ-
туран анаммыт сирдэригэр сүүрэллэрэ. тэҕэ буоллар, Миша, баҕар, тыыннаах буо-
“Алтынньыттан ыла аччыктааһын саҕа- луо этэ. Миша кими да мээнэ саҥарбат,
ламмыта. Сэтинньигэ суррогат килиэп суук- өрүү мичээрдии сылдьар үтүө майгыта, ама,
катааҕы нуормата 125 грамм буолбута”, — биһиги сүрэхпититтэн хаһан сүтүөй?
ити ыарахан күннэр тустарынан К.В. Гав- Олунньу 18 күнүгэр Мишаны хантан эрэ
рильева оскуолаҕа көрсүһүүгэ кэлэ сылдьан салааска булан арыый сэниэлээхтэрбит, На-
хараастан туран кэпсээбитэ. Ааспыты ахТар стя Старостина уонна Поля Борисова,
төһө да ыараханын иһин, Ксения Васильев- ытаһа-ытаһа салаасканан соһон, үөрэнэр
на оскуолаҕа мэлдьи кэлэр. Артемьев Витя, институппутугар илпиттэрэ. Стационарга
Аргунов Пана уонна мин Миша Климентов киирэн баран өлбүтэ олус ыар этэ. Хайдах
туһунан анаан кэпсэтээри киниэхэ дьиэти- да гынар кыах суоҕа...”
гэр бара сырыттыбыт. Ксения Васильевна Миша дьоно дойдутугар уоллара суорума
Ленинградка үөрэнэр кэмигэр дневник су- суолламмытын итэҕэйбэтэхтэр, олус кэтэс-
питтэр, институттан сураспыттар. Аҕата
руммут. Кини дневнигэр блокада ынырык уолун санаата да, ытыы сылдьар буолбут.
кэмнэрин ахтар. Табаарыстарын туһунан Миша туһунан кыайан да кэпсэппэтэ эбитэ
суруйбутун аахтахха, киһи наһаа хараастар, үһү. Наһаа аһыйар, хараастар, ыалдьар бу-
аһынар, сэрии диэн алдьархайдаах иэдээн олбут. Ол иһин билигин Луиза Захаровна:
буоларын өйдүүр. “Убайым туһунан аҕыйаҕы билэбин, аҕам
Миша Климентов туһунан суруйбутун
ааҕабын: “Февраль 18 күнэ. Фонтанка, 10. тыыннааҕар ыйыталаһыахпын да куттанар
этим”, — диир.
Стационар. Утром в 6 часов 50 минут умер Төрөөбүт Аммабыт биир чулуу ыччата
наш студент, друг Михаил Климентов... ити курдук сэрии сиэртибэтэ буолбута. Ха-
Итинэн биһиги үһүс ыар сүтүктэммиппит. арыан оҕо, тыыннаах хаалбыта буоллар,
Миша Климентов 17 эрэ саастаах этэ. Ки- киһи киэнэ чулуута, дьиэлээх-уоттаах,
ни Аммаҕа төрөөбүт. Сүрдээх уһулуччу оҕолоох-ыччаттаах ыал аҕата буолуо этэ.
үтүө майгылаах оҕо, үөрэҕэр ударник этэ. Барыта сэрии...
Кини 1941 с. саас цинганан ыалдьыбыта,
Саша ТАРАБУКИН,
биһиги кини доруобуйатын харыстыырга
Амма 9-с кылааһын үөрэнээччитэ,
олус кыһаллар этибит. Олунньу 16 күнүгэр “Ыллык” түмсүү чилиэнэ,
киэһэ былыргы оһоххо уот оттубуппут, он- “Сэрии дорҕооно” кинигэттэн. 1996 с.
МИН НАМЫМ БУОРА
Оччолорго Көбөкөнтөн атын Якутскай да тааҕы институкка үөрэнэ барар буолбуппут.
куораты көрө илик киһи мин ыраах айан- Биһиги Таня Монастыревалыын иккиэ эти-
ныырбыттан мунчаара саныырым. Үөрэххэ бит. Төрөөбүт төрүт сирбититтэн-буорбутут-
киирии экзаменнары туттаран, Ленинград- тан биэс сыл устата арахсар ыарахан кур-
- 5 5 -

