Page 62 - Они защищали Ленинград
P. 62
сэтэн баран кабиналарыгар төттөрү киирэн биһиэхэ Саха сириттэн кэлбит рак ыарыы-
олороот массыыналарын кыра сэппэрээктэ- лаах офицер баар. Суолга бүөбэйдээн, эм-
ри тоҕо кэстэрэн аллараа Волга өрүс диэ- тээн Иркутскайга илдьэн туттарыахтаах-
ки киирэн эрдэхтэринэ, өндөйөн көрбүппүт, хын, — диэн күөмэй, куртах араага буол-
оҕолору тиэйэ сылдьаллар эбит. Оҕолор бут, олох скелет курдук киһини туттаран
ытаһаллара, хаһыытаһаллара, ол аайы не- Иркутскайга атаарбыттар. Тимир суолунан
мецтэр бардьыгыныыр этилэр. Онтон сото- айаннаан бэрт эрэйинэн аҕалан киһитин
ру массыына тохтообута уонна оҕолору Во- Кузнецовскай балыыһаҕа, санчааска туттар-
лга өрүскэ бырахпыттара.. Биир чуор хатан быт. Киһитэ 15 хонон баран өлөн хаалар.
куоластаах кыыс оҕо быһыылааҕа: “Маама! Лиза ыйыталаһан куорат ортотуттан саха
Маама!” — дии-дии балачча өргө диэри землячествотын салайар Сухущин диэн
хаһыытаабыта, онтон саҥата улам бөтөн киһини булан бокуонньук бары докумуонна-
иһиллибэт буолбута. Ити хаһыыны истэ сы- рын туттарар. Аны похороннай бюроҕа
тан төһөлөөх куттанан хараҕым уутунан су- тиийэн хоруоп булар. Ити сылдьан партий-
уммуппунуй, ити хаһыы мин өйбөр умнул- най оскуолаҕа үөрэнэр Пестряков М.Н., Иг-
лубаттык хатанан утуйарбар муучулаабыта, натьев, Петров диэн дьону көрсөн кинилэри
сүрэхпэр иҥпитэ. Билигин да ол хаһыыны кытта саха офицерын куорат кылабыыһаты-
санаатахпына утуйар уум көтөр, этим тар- гар көмпүттэр.
дар, салаһар...” — диэн баран Лиза барах- 1946 с. сайыныгар Иркутскай вокзалыгар
сан балачча өр хараастан, хараҕа ууланан, муннукка, ыскамыайкаҕа, олох ыалдьан бу-
бөтөн олорбута. Бу эт кулгааҕынан сэрии орайбыт саха дуу, корей дуу олорорун
алдьархайын истибит, уу хараҕынан көрбүт, көрбүт, олус аһыммыт. кэпсэппитэ, Уус-Ал-
сэрии буруотунан тыыммыт, блокада кур- дан киһитэ Бурцев Николай Данилович-П
дук ыар хааннаах, өлүүлээх усулуобуйаҕа диэн эбит. Киһитэ армияттан демобилиза-
олорон үлэлээбит оччотооҕуга 14-15 сааста- цияланан дойдутугар баран иһэн хааннаах
ах саха кыысчаана киһи тылынан кыайан ис ыарыытыгар ыалдьан, кыайан айаннаа-
эппэт хорсун олоҕун олорбут, үлэлээбит бакка ханна да барар кыаҕа суох буолбут.
киһи буолар. Аһыныгас Лиза бу туох да көмөтө суох
Лиза ити курдук командировкаланан ба- өлөөрү олорор саха саллаатын кэпсэтэн Ир-
ран үлэлиир госпиталыгар Габышевтаахха кутскай куоракка Кузнецовскай балыыһаҕа
төннөн кэлэр. Сотору майор Габышевы гос- илдьэн туттарбыт. Докумуоннарын бу ба-
питаль начальнигынан Польша кыраныыс- лыыһа врачтарыгар хаалларбыт. Бу киһи
сатыгар Гдань куорат таһыгар ыыталлар. хос аата Тыккы Ньукулай диэн үһү. Мүрү
Онно Лизаны илдьэ баран бэйэтин госпита- алаас ыччаттарыттан биирдэстэрэ эбит.
лыгар 1943 сылга диэри үлэлэппитэ. Елизавета аны Иркутскай куорат Казачь-
“Биирдэ хирург Габышевтыын ик- инскай оройуонугар Семенов В.С. сэбиэдис-
киэйэҕин 280 бааһырбыт саллааты өрүһү сэйдээх клиникаҕа 1947 сыл сайыныгар ди-
туораттыбыт, өстөөхтөр буулдьалара ардах эри үлэлээбит.
курдук тибиирэллэрэ, олус кутталлаах, Елизавета Петровна 1947 сыл сайыныгар
өстөөхтөр уу анныгар тимирдиэхтэрин Иркутскайтан Дьокуускайга кэлэн куорат
сөптөөх туорааһына этэ, баччаҕа кэлиэх хирургическай балыыһатыгар сиэстэрэнэн
быатыгар этэҥҥэ ааспыта”, — диэн үлэлээбитэ. Ити үлэлии сырыттаҕына ми-
кырдьаҕас байыаннай сиэстэрэ кэпсиир. нистр бирикээһинэн Хаҥалас оройуонугар
Ити кэнниттэн Лиза Томскай куоракка ба- Покровскайга, 5-с Малдьаҕар, Маалтааны
рар буолан таарыйа бааһырбыт фронтовигы балыыһаларыгар үлэлээн баран, Уус-Алдан
арыаллаан санчааска илдьэн туттарар. Том- оройуонугар кэлэн 43 сыл устата атын сир-
скай куоракка рак ыарыылаахтар сытар гэ барбакка тубдиспансерга, санаторийга,
байыаннай госпиталларыгар сиэстэрэлиир. оҕо дьааһылатыгар сэбиэдиссэйинэн, стар-
Бу сырыыга профессор Сыпачев Степан шай сиэстэрэнэн үтүө суобастаахтык үлэлэ-
Степанович Лизаны фельдшерскай-акушерс- эбитэ. Кини үтүө, аһыныгас, эйэҕэс майгы-
кай училищеҕа үөрэххэ киллэрэр. Онтон лаах үрүҥ халааттаах аанньаллартан биир-
иккис курсу бүтэрэн баран Ленинград куо- дэстэрэ буолар.
ракка, бэйэтэ да онно барыаҕын баҕарарын Бастаан Уус-Алдаҥҥа ананан тахсан сэл-
билэн, байыаннай госпитальга көһөрөллөр. лик диспансерыгар үлэлии олордоҕуна, би-
1945 с. Кыайыы кэнниттэн күһүнүгэр ли Иркутскайга иһинэн ыалдьан вокзалга
Томскай куоракка, байыаннай госпитальга өлөөрү олорор “корей курдук” дьүһүннээх
төннөн кэлэн раковай отделениеҕа сиэстэ- оҕонньоро Н.Д. Бурцев-П көрө түһээт Лиза-
рэнэн үлэлиир. Бу балыыһаҕа үлэлии кэл- ны билэн соһуйан, үөрэн, махтанан дьоҥҥо
битигэр: кэпсээбит уонна кэргэнин Варвара Петров-
— Эн Саха сириттэн сылдьар эбиккин, наны илдьэ кэлэн билсиһиннэрбит. “Ити
- 5 8 -
