Page 61 - Они защищали Ленинград
P. 61
руттан кистээн, сыллыыр били буорбутун сууламмыт Наммыт буорун ылан хаҥас
ылан, Таня иэдэһигэр таҕайтарбыта. Онно хонноҕун анныгар укпутум.
сирэйэ сырдаан, өһөн эрэр хараҕа чаҕылый- Ити курдук комсомолка Таня Монастыре-
ан ылбыта. Сотору өйүн сүтэрэн ва Ленинградка Пискаревскай кылал-
төрөппүттэрин ыҥыра сытан биһигиттэн бу- быыһаҕа төрөөбүт төрүт буорун илдьэ сы-
катыннаахтык арахсыбыта... тар.
Таҥаһын уларытыам иннинэ кумааҕыга
Т. ЯДРИХИНСКАЯ.
“Ленин суола” хаһыат.
Олунньу 5 к. 1974 с.
БАЙЫАННАЙ СИЭСТЭРЭ
Мин манна суруйар киһим Будищева оҕо киһи ыарахан үлэттэн сылайан улам
Елизавета Петровна, кэлин кэргэннэнэн уҥуохтаах тириитэ эрэ хаалан, сэниэтэ су-
Слепцова диэн араспаанньаламмыта. Кини ох буолбутун көрөннөр, бииргэ үлэлиир аҕа
ахтыытын магнитофоҥҥа устубуппутугар, саастаах табаарыстара нуучча дьоно Зару-
бэйэтин кэпсээнигэр уонна үгүс байыаннай биннар аһынаннар бэйэлэригэр илдьэн
чаастарын сорох докумуоннарыгар олоҕуран олордоллор, эбии аһатаннар тыыннаах ха-
суруйабын. алар. Лиза бу үлэҕэ 1,5 сыл үлэлээбитин
Елизавета Петровна Будищева-Слепцова кэннэ Выборгскай оройуонугар 6 ыйдаах
1927 с. атырдьах ыйын 24 күнүгэр медсестралар курстарыгар үорэнэр, онтон
Өлүөхүмэ оройуонун 1-Нөөрүктээйи бүтэрэн баран операционнай сиэстэрэнэн
нэһилиэгэр төрөөбүтэ. Аҕата Будищев Петр ананан сэриилэһэр чаас байыаннай госпита-
Гаврильевич — экономист, ийэтэ Алексан- лыгар үлэҕэ кэлэр.
дра Будищева госбанк кассирынан үлэлээ- Лиза кэлээт ыарахан операцияларга
битэ. Лиза дьоллоох оҕо сааһа Өлүөнэ эбэ сылдьыбыта. Арай биирдэ төбөтүгэр ыара-
кытылыгар Өлүөхүмэҕэ 1-Нөөрүктээйигэ ханнык бааһыран өйө суох буолбут киһини
ааспыта. Лиза кыра кылаастарга үөрэ- операция оҥорон мэйиитин хостообуттары-
ниэҕиттэн олус үчүгэйдик үҥкүүлүүрэ, гар соһуйан: “Айыка!” — диэн саҥа аллай-
өрүүтүн оҕолор күрэхтэһиилэригэр кыттан быт, онуока хирург кини диэки дьиктиргэ-
үҥкүүгэ дьоҕурдааҕа сайдан, биллэн испи- эбиттии көрөн ылбыт.
тэ. Ол иһин 13 саастаах Лизаны 5-с кы- Операция кэнниттэн хирург — киэҥ ха-
лааһы бүтэрбитин кэнниттэн Дьокуускай- ра харахтаах, үрдүк муруннаах, хара бара-
дааҕы театральнай-балетнай студия учуу- ан, узбекка маарынныыр кырасыабай бөдөҥ
таллара Ленинградтааҕы Ваганова аатынан киһи ыҥыран ылан: “Сахаҕын дуо?” — ди-
балетнай училищеҕа, балетмейстер нуучча эбит. Ити хирург Лиза дьолугар кини биир
киһитэ Владимирцев арыаллааччылаах, дойдулааҕа, Өлүөхүмэ киһитэ Павел Петро-
1940 сыллаахха алтынньы ыйга Ленин- вич Габышев этэ. Лиза ийэтин, аҕатын
градка ыыталлар. Лиза ити кыһын үөрэнэр. кытта бииргэ үөрэммит буолан, аһынан
1941 сыллаах бэс ыйыгар сэрии саҕаланар. бэйэтигэр үлэҕэ ылбыт, кини араҥаччылаан
Лиза Саха сириттэн бастакы анал үрдүк икки сыл блокада ыар тыынын туораабыт.
үөрэхтээх үҥкүүһүт буолуохтаах дьылҕатын Госпитальтан дьиэлэригэр барар фронто-
сэрии быһа түспүтэ. виктары көрөр-истэр, арыаллааччы опера-
Эмискэ студияттан элбэх оҕону талан ционнай сиэстэрэнэн үлэлээбит. Сорох ге-
“Кировскай” байыаннай заводка ыыппытта- нераллары, офицердары дьиэлэригэр илдьэн
ра. Ити завод сир анныгар сэрии сэбин баран уоннуу, эбэтэр ый аҥаардыыта баас-
оҥорор кистэлэҥ завод этэ, манна 13 саас- тара ама буолуор диэри бэрэбээскилиир
таах Лиза төһө күүһэ кыайарынан ботуруо- эбит. Ити сылдьан Сталинградка өр кэмҥэ
ну, снаряды ыраастыыра, муоста да сууй- өйүттэн ааһан биэрбэтэх ынырык хартыы-
ара. Таһырдьа олох таһаарбаттара. Таҕыс- натын туһунан маннык кэпсзэбитэ: “...тыа
тахтарына даҕаны күн көстүбэт буруо буо- быыһыгар өлүктэр хаалбыттарын хомуйтара
лара, киһи этэ салаһар тыас дөйүтэрэ... Ле- сырыттахтарына эмискэ айан суолунан мас-
нинград барахсан блокадаҕа ыга ылларан сыына иһэрин көрөн биһиги маска
дьон ыарахан ынчыгынан туолбута. Блока- сөрүөстэн саспыппыт, онтон кабинаттан ик-
даҕа ас күннээҕи нуормата 150 грамм кур ки немец ойон тахсан илиилэринэн далбаа-
килиэп, хаппыыста уута буолара. Элбэх таан тугу эрэ ыйар курдуктара, биһигиттэн
оҕо-уруу, кырдьаҕас өлө турара. Лиза до- чугас тохтообуттара, биһиги өлөрбүтүн
йдутун, дьонун ахтара күн ахсын күүһүрэн күүппүт курдук куттанан дөйбүттүү сиргэ
иһэрэ, онон олус ытыыра. Хоргуйан уонна сыппыппыт. Ол сыттахпытына сотору кэп-
- 57 -
