Page 92 - Они защищали Ленинград
P. 92
лара, үөһэттэн самолеттара бомбалыыллара. даҕаны үлэттэн арахсар санаам суох, рай-
Үксүн күнүһүн обороналанан тахсарбыт, советка 1981 сылтан 1987 сылга диэри ко-
түүнүн үлэлиирбит. тельнайга операторынан үлэлээбитим, били-
Кэнники биһигини көмөҕө Ленинград, гин охраннигынан үлэлии сылдьабын.
Москва ыккардынааҕы тимир суол Улуу сэрии сылларыгар уонна сэрии кэн-
оҥоһуутугар ыыппыттара. Добуоччу үлэлэ- нинээҕи эйэлээх олох тутуутугар кыттыы-
эбиппит кэннэ Эстонияҕа илдьибиттэрэ, он- ларым иһин Аҕа дойду сэриитин II сте-
но билиэн түбэспит немецтэри харабыллаан пеннээх орденынан, “Ленинград оборонатын
тимир суол тутуутугар үлэлэппиппит. Ар- иһин”, “Германияны кыайыы иһин” о.д.а.
дыгар кырыктаах кыргыһыы кэнниттэн бэрт үбүлүөйүнэй мэтээллэринэн, “Социалисти-
элбэх киһиттэн тыыннаах ордон хааллахпы- ческай күрэхтэһин кыайыылааҕа” значогы-
на, итэҕэйбэккэ, бэйэбин-бэйэм илиибин- нан (1975) наҕараада-ламмытым.
атахпын туттан көрөр буоларым. Ардах бу- Коммунистическай үлэ ударнига уонна
улдьаны, снаряды, бомбаны быыстаан коммунистическайдыы үлэ бригадатын чи-
сылдьыбытым диэн этэр кыаҕым суох, хата лиэнэ званиелардаах плотнигынан сылдь-
кинилэр тоҕо эрэ тумналлара. Хаста да ыбытым. Маны таһынан өр сылларга үтүө
бааһыран контузия ылан госпиталларга эм- суобастаахтык үлэлээбитим иһин “Якут-
тэммитим, онно да өлөрдүү таарыйбатах- сельстрой” холбоһуктаах постройкомун
тара.. Бочуотунай грамотатынан, Бүлүү Райкомун,
1945 сыл кулун тутар ыйга Забайкальс- райисполкомун грамоталарынан наҕараада-
кай уокурукка кэлэн сулууспабытын лаабыттара.
салгаабыппыт. Ити сиргэ кыайыы күнүн Билигин элбэх оҕо аҕатынабын, эһэтинэ-
көрсүбүппүт. 1946 сыл сэтинньи ыйга демо- бин.
билизацияланан дойдубар Ньурбаҕа кэлби- Эдэр ыччакка баҕарыам этэ: аҕаларгыт,
тим. эһэлэргит эһиги дьоллоох олоххут иһин ге-
“Кыһыл сухаһыт” колхозка 13 сыл уста- ройдуу охсуһан ситиспит Кыайыыларынан
та үлэлээбитим. 1959 сыллаахха Бүлүү ку- киэн туттан кэлэр көлүөнэҕэ номох оҥос-
оратыгар көһөн кэлэн 1981 сылга диэри торгутугар.
СМУ-га плотнигынан үлэлии сылдьан саас- 17.02.1988 с.
пынан пенсияҕа тахсыбытым. Билигин
КЫҺЫЛ СУЛУС ОРДЕННААХ ЭРГИЛЛИБИТЭ
Ол саҕана мин 16 саастаах этим. Ийэлэ- иһигэр, мин өйдүүрбүнэн, “Ленинграды бос-
эх аҕабынаан Дьокуускайга олорбуппут. холооһун иһин” мэтээл кытта баара. Таай-
Таайбын Даркылаах биэрэгэр киирэн ата- ым кэлин ферма сэбиэдиссэйинэн үлэлии
арбыппыт. Онно Слепцов Терентий диэн сылдьан 1968 сыллаахха ыалдьан өлбүтэ.
Тулагы киһитэ уонна Намтан Оконешников Кини сэриигэ интендантскай сулууспаҕа
Семен Петрович, Куличкин Роман Гавриль- сылдьан повозкалаах куукунатын уонна ыс-
евич диэн аймахтарбыт барбыттара. Ити кылаатын аттыгар бинтиэпкэлээх туран
таайым Павел Петрович Илларионовы кыт- түспүт фотокарточкатын көрдөрө-көрдөрө,
та сэриигэ барбыт дьону ааттаатым. сэриигэ сылдьыбыт түгэннэриттэн хаһы да
Оттон мин аҕабын хоту Булуҥҥа үлэ кэпсээбитин өйдөөн хаалбыппын.
фронугар ыыппыттара. Онно военкомат Биирдэ ханнык эрэ дэриэбинэҕэ дойдутун
көҥүлүнэн биһигини — кэргэттэрин илдьэ киһитин кытта Терентий Слепцовтуун
барбыта. Онтон таайбытыттан сэрии бы- уулуссаҕа ытыалаһа испиттэр. (Таайым сэ-
лаһын тухары сурук туппатахпыт. Ийэтэ, риигэ барыан иннинэ соһуйдаҕына өмүрэр
кэргэнэ, оҕолоро сурук туппут буолуохтаах- үгэстээҕэ). Арай сарай кэнниттэн уһун ха-
тар. Ону мин билбэппин. ра синиэллээх улахан баҕайы немец сулбу
Сэрии кэнниттэн таайым 1946 сыл бэс ойон тахсыбытыгар түҥнэри ытан түһэрбит
ыйыгар, Берлиҥҥэ тиийэ сэриилэһэн баран, уонна өмүрэн: “Бу күтүрү, бу күтүрү”, —
этэҥҥэ тыыннаах эргиллэн кэлбит этэ. дии-дии саатын кэннинэн элиппит. Ону
“Победа” колхозка председателинэн талыл- көрөн командира эдэр баҕайы уол кинини
лыбыта. прикладынан охсон истэҕинэ Терентий ха-
Павел Петрович сэрииттэн кэлэригэр та чугас буолан, уолу бэйэтин түҥнэри
түөһүн уҥа өттүгэр гвардейскай значогу саайан түһэрбит уонна: “Оҕонньору атаҕас-
кытары Кыһыл Сулус орденнаах, оттон тыан да сэрэн, бэйэҕин өлөрүөм”, — диэн
хаҥас өттүгэр түөрт мэтээллээх эбит. Ол нууччалыы күргүйдээн кэбиспит. Онтон
- 8 8 -
