Page 87 - Они защищали Ленинград
P. 87
СЕРЖАНТ РОМАН КУТУКОВ АХТЫЫТА
Мин Аҕа дойдуну көмүскүүр питальга көтүппүттэрэ. Үтүөрэн
Улуу сэриигэ 1941 сыл от ый- 1942 сыл балаҕан ыйын саҕана
ыгар Маймаҕаҕа мунхалаһа Старай Руссаҕа төттөрү кэлби-
сылдьан ыҥырыллыбытым. Ол тим. Үчүгэйдик ытарым иһин
баран 2-с Чита аттыгар стрелко- кэлээппин кытта снайперскай
вай отделениеҕа балтараа ый взводка анаабыттара. Биһиги
кэриҥэ сулууспалаабытым кэннэ инники кирбиигэ сытан өстөөҕү
“бэргэнник ытар эбиккин” диэн кыдыйар сыаллаахпыт. Хас күн
биир ыйдаах снайперскай оскуо- аайы көһүйүөхпүтүгэр диэри
лаҕа ыыппыттара. Ити оскуола- сиргэ тобулу сытан бултуурбут.
ны ситиһиилээхтик бүтэрэн, Се- Ити кэмҥэ мин снайперскай
веро-Западнай фроҥҥа тиийэн счетум 31 тиийбитэ. Биирдэ мин
инники кирбии оборонатыгар “бултаан” кэлэн баран землян-
олорбутум. Ити сырыттахпына кабар аһыы олордохпуна, полко-
биһиги сэттиэ буолан 3 ыйдаах Р. Кутуков вой штабка ыҥырдылар. Штаб-
младшай командирдар оскуола- ка полк командира уонна стар-
ларыгар үөрэммиппит. Ол гынан баран би- шай лейтенант Шишигины кытта 4 салла-
ир ыйынан старшай сержант званиетын ат бааллара. Полк командира биһиэхэ
ылан бэйэм чааспар төннүбүтүм. Тиийээп- Харьков куоракка баар өстөөх полката Ле-
пин кытта миэхэ 12 киһилээх отделениены нинград туһаайыытыгар быраҕыллыбыт
туттарбыттара. уонна кини оннугар саҥа дивизия кэлбитин
1942 с. тохсунньу 6 күнүгэр биһиги чаас- туһунан быһыта-орута кэпсээтэ. Онтон
пыт өлүүлээх-сүтүүлээх атаакаҕа турбута. биһиэхэ өстөөх күүһүн сэбин-сэбиргэлин би-
Мин отделением иннигэр сүүрэн испитим. лэргэ сорудах туруорда. Ити алтынньы
Ол сүүрэн истэхпинэ буулдьа кулгаахпын бүтүүтүгэр этэ. Онон биһиги маҥан халаат
дьөлө сүүрбүтэ. Ити кэнниттэн балтараа ый кэтэн айаҥҥа турбуппут. Биһигини кытта 2
госпитальга сыппытым, үтүөрбүтүм кэннэ сапер уонна кэннибититтэн 30-ча киһилээх
чааспар ыыппыттара. Ол кэмҥэ биһиэннэрэ автоматчиктар группалара иһэрэ. Автомат-
Старай Русса таһыгар быстах оборонаҕа чиктар айдаан таҕыстаҕына биһиэхэ
сыталлара. Ол кэнниттэн биһигини Харьков көмөлөһөр сыаллаахтара. Биһиги саҥа
куорат таһыгар бырахпыттара. Онно эмиэ түспүт сыа хаары сынан бөтүөхтэһэ-
хаан өстөөҕү кытта хабараан хапсыһыылар бөтүөхтэһэ сыыллан испиппит. Сотору буо-
буолбуттара. Этэрээттэр тоҥуу хаарынан лаат борук-сорукка иннибитигэр сэттэ не-
күн ортотуттан киэһээҥҥэ диэри айаннаан мецкэй дзот үллэн көстүбүттэрэ. Бары бу-
сылааларыттан сир-халлаан хараҥарарга, руолуур этилэрэ. Старшай лейтенант бэтэ-
кытарарга дылы гынара. Хас биирдии киһи рээ уһукка турар дзоту саба түһэн урусхал-
20-лии киилэ таһаҕаһы сүгэн баран тоҥуу лыырга бирикээстээбитэ. Алтыан ыкса сы-
хаарынан харса суох иннибит диэки ылан киирбиппит. Чугаһааппытын кытта
дьулуйарбыт. Онно эбии немецкэй самолет- дзот иһиттэн биир немец ойон таҕыста,
тар субу-субу үрдүгүттэн сибиниэс ар- биһиги бары хаптас гына түстүбүт. Немец-
даҕынан иһиирэллэрэ, бөдөҥ буомбалары пит эргим-ургум көрдө уонна чөмөхтөһө сы-
тамныыллара. Бу алдьархайга атахпар баас тар мастары көтөҕөн дзот иһигэр киирэн
ылан иккиһин госпитальга киирбитим. Со- хаалла. Сотору буолаат бэйэтин кэтиир пу-
тору кэминэн үтүөрэн баран аҕыйах кэмҥэ унуттан биллэрэн бөдөҥ калибрдаах пуле-
генерал Шишкиҥҥэ связнойунан сылдьыбы- метунан ытыалаата уонна “чэ, түксү” диэ-
тым. Онтон Ленинград оборонатыгар ыып- биччэ ах барда. Биһиги ыкса сыылан киир-
пыттара. Оборонаҕа олорон өстөөх блокада- дибит. Командирбыт траншеяҕа баар часо-
тыгар түбэспиппит. Оччолорго мин ручной войдары устарга бирикээстээн түөрт киһини
пулеметчигынан сылдьарым. Ленинград онно ыытта. Биһиги иккиэ буолан аан ат-
блокадатын саамай ыар кэмнэрэ этэ. Тула тыгар турдубут. Киһибин өстөөх таҕыс-
өттүбүттэн немецтэр ытыалыыллара, анны- таҕына ытаар диэн баран бэйэм аан диэки
быттан уонна үрдүбүттэн тымныы хаарый- ыстанным. Ааммын тутаахтааҕа буолуо ди-
ара. Күннээҕи килиэппит, ас кэмчи буолан, эммин харбыалыыбын да, олох туга да су-
200 эрэ грамҥа тиийэрэ. 3 ый өстөөх бло- ох буолан биэрдэ. Таах көбүөр суорҕаны-
кадатыгар кыргыһыыга мин илиигэ тапта- нан аан оҥостубуттар эбит. Сэрэнэн
ран эмиэ араанньы буолбутум уонна өстөөх көбүөрү аппатабын. Сирэйбэр землянка сы-
кольцотун үрдүнэн Советскай тыылга гос- та “ил” гына түһэр. Ону ол диэбэккэ лап-
6- - 8 3 -
