Page 95 - Они защищали Ленинград
P. 95
БЭРГЭН ЫТААЧЧЫ ЭТЭ
(хос эһэм Г.Ф. Кайдалов туһунан)
Мин хос эһэм Кайдалов Георгий Фомич Амматтан Петров Семен, Захаров Семен
— Аҕа дойдуну көмүскүүр улуу сэрии кыт- Васильевич, Лазарев Кузьма, Трифонов Ин-
тыылааҕа, Ленинград куораты босхо- нокентий Алексеевич бааллара. Отделение
лооһуҥҥа кыттыбыт хорсун буойун. Хос командирдара Рязанскай Егор Егорович,
эһэм 1980 с. өлбүтэ. Биһиэхэ, оҕолоругар, Никитин Петр этилэр.
сиэннэригэр бэйэтин ахтыытын 1976 с. су- Командование сахаларга чиэһинэйдэр, ба-
руйан хаалларбыта. Онно маннык суруйар: ры сорудаҕы, бирикээһи эҥкилэ суох толо-
“Ленинград өстөөх блокадатын уобуруч- роллор диэн үчүгэй сыанабылы биэрэрэ.
чутугар 1944 с. тохсунньу 27 күнүгэр диэ- 1943 с. тохсунньу саҥатыгар биһиги пол-
ри олорбута. Ленинград иһин историяҕа кабытыгар бирикээс бэриллибитэ: Красный
тэҥнээҕэ суох кыргыһыы 900 күннээх-түүн Бор дэриэбинэни сэриилээх разведканан ки-
салҕанан барбыта. Фронт буойуннара, куо- ирэн босхолуурга уонна немец офицерда-
рат олохтоохторо ураты ыар усулуобуйаҕа рын тыыннаахтыы тылга тутан аҕаларга.
олорбуттара уонна охсуспуттара. Ити сырыыбыт табыллыбатаҕа, разведкалар
...Киһи куйахата күүрүөх сирена улуйар. немец засадаларын кыайан булбатахтарыт-
Уулуссаҕа буомбалар тоҕута ыстаналлар, тан. Кинилэр куһаҕан үлэлзрин түмүгэр,
снарядтар ыйылаһаллар, буулдьалар чыбы- ойуурга саһан сытар өстөөх сэриитигэр
гыраһаллар, буомбалартан, снарядтартан ыраас киллэм сиринэн киирэн биэрэн, биир
умайбыт дьиэлэр өрө күүдэпчилэнэллэр. полк киһиттэн бэрт аҕыйах киһи хаалбыта,
Куорат улахан сиртэн быстан туох да си- үгүспүт кыргыллыбыта. Мин хаҥас
бээһэ суох олорбута. Уу, бурдук, аһыыр ас, өттүкпэр баас ылан, госпитальга үс ый ус-
оттук мас суоҕа. Дьон хоргуйан өлөллөрө. тата эмтэммитим. Үтүөрэн баран, атын
Күн аайы сүүһүнэн киһи тыына быстара. байыаннай чааска холбоһон, Пулковскай
1942 с. тохсунньуга өстөөх блокадатын тоҕо обсерватория анныгар оборонаҕа турбутум.
көппүттэрэ. Ладожскай күөл соҕуруу Ол бириэмэҕэ 1944 с. тохсунньу 14 күнүгэр
өттүнэн суол таһаарбыттара. Ити суолунан Ленинград блокадатын тоҕо көтөн, уопсай
1942 с. Саха сириттэн барбыт эшелонунан, кимэн киирии буолбута. Ынырык кырыкта-
Ладожскай күөлү кыра борохуотунан туора- ах, улахан хаан тохтуулаах кыргыһыы
ан, Ленинградка киирбиппит. Ол туораан саҕаламмыта. Биһиги чааспыт немецкэй-фа-
истэхпитинэ, хоту өттүбүтүн финн сэриитин шистскай сэриилэри кырган иннибит диэки
самолеттара буомбалаабыттара. Дьолго, та- дьулуруйан испиппит.
ба түһэрбэтэхтэрэ. Ити биһиги сэриигэ бас- Пулковскай обсерваторияны, Пушкин ку-
такы сүрэхтэниибит этэ. Ленинградка киир- ораты, Красное селону, Гатчинаны уонна
биппит кэннэ оборона араас көрүҥнээх үлэ- үгүс кыра куораттары, нэһилиэнньэлээх пу-
лэригэр сырытыннарбыттара. уннары босхолоон, Нарва аттыгар ынырык
Карельскай перешееккэ, Пулковскай об- кыргыһыы хонуутугар уҥа илиибин сүтэ-
серваторияҕа, Финскэй хомо кытылларын рэн, сэрииттэн туораабытым. Мин барыта
устун немецтэр күнүстэри-түүннэри бокуой түөрт төгүл бааһырбытым, олортон иккитэ
биэрбэккэ сэрии сэбин араас көрүҥүнэн ба- ыарахан этэ. Биирдэ контузияламмытым, II-
рытынан бултаһаллара. Ол да буоллар, Ле- с группалаах инбэлиит буолан дойдубар
нинград көмүскээччилэрин хорсун эр сана- муус устар ый бүтүүтүгэр эргиллэн кэлби-
аларын кыайан самнарбатахтара. тим”.
1942 с. сахалары үчүгэй ытааччылар ди- Мин эһэм олорон ааспыт олоҕо кэлэр
эн, 60 саха уолаттарын мунньан Ленинград кэнчээри ыччаттарга үтүө өйдөбүл буолуон
оборонатыгар туспа взвод тэрийбиттэрэ. баҕарабын. Эйэ, дьол туһугар охсуспут
Миигин, көннөрү бирикээс быһыытынан, ко- ытык дьоҥҥо барҕа махтал буолуохтун.
мандирынан анаабыттара. Биһиги, сахалар,
Алеша НАЗАРОВ,
полк үрдүнэн ытарбытынан бастыҥ этибит, Амма орто оскуолатын 4-с кылааһын
онон ол курдук хайҕанарбыт. Взводпутугар үөрэнээччитэ, “Сэрии дорҕооно"
кинигэттэн, 1995 с.
- 9 1 -
