Page 102 - Они защищали Москву
P. 102
СТОЛИЦА балаБатыгар сэрэдэ суох киирэн биэрэммит, ба
лачча элбэх киБибитин, миинэр аттарбытын
кемускэлигэр сутэрдибит. Оборонада диэн ааттаан тохтообут
сирбитигэр харана буолбутун кэннэ походнай
балааккаларбытын гуруоран, ол иБигэр кистээн
оммунист И.Р.
К Ховров 1-й гвар- уот отуннубут.
дейскай корпуска пол - Уолаттар, кэлин' эрэ, еруутун бу курдук
ковник Автандилов ко- тумсэ туБэн, эн-мин дэсиБэн, бииргэ чэйдиир
мандирдаах 5-с кавале- биллибэт. Аны син биир фронт, кыргыс дьоно
буоллахпыт дни, кеххе ейуебутун аБыадын', -
рийскай полк эскадро-
диир биир дойдулаахпыг Григорий Пухов. Нико
нугар рядовой
байыаБынан сылдьыбы- лай Васильевич уонна Николай Степанович
та. Москва кемускэли Местниковтар уонна Гаврил Михайлович Окое-
гэр сэриилэспитин мов буоламмыт ити курдук ирэ-хоро чэйдиир
туБунан буойун маннык тугэн тиксибэтэдэ.
ахтар: Аан бастаан кыргыБыыга киирии, ман найгы
"Саха сирин сууБунэн уолаттарын, ат атаака киБи ейуттэн-санаатыттан хаБан да ум-
урдугэр уескээбит дьоннорунан ааданнар, нуллубат эбит. Сэриилээн ылбыт дэриэбинэбит
Синявино диэн ааттаада.
Нижнэй Удинскай куоракка 21-с кавалерий-
скай полк эскадроннарыгар туттарбыттара. Мин Аттарбытын иБирик ойуурга хаалларан ба
4-с эскадрон байыаБа буолбутум. Кавалерия ран, атаакада сатыы киирэргэ бэлэмнэммиппит.
уерэдэ диэн сыраны-сылбаны эБэр занятиелар- Артиллерия дохсун ытыытынан, пулемет уоту-
даах, ордук аты керуу-аБатыы, стройга хаамта- нан суол солонон "Ийэ дойду иБин!", "Москва
ран уерэтии еттунэн наБаа тубуктээх улэлэрдэ- иБин!" диэн хамаанданан кынаттанан иннибит
эх этэ. Биир ый устата уерэммиппит кэнниттэн диэки тохтоло суох киирэн истибит. бстеех чу-
кавалерист сана танаБын таныннаран, балачча гуйан биэрэ-биэрэ, ойуурдарга серенен харса
сэбилээн бараннар, тус ардаа айанныыр эше- суох уоту аста. Тыа иБэ атаакалааччылар сыап-
лонна олорпутгара. Кавалерийскай полк эше тарынан уллэннэс. Синявино дэриэбинэни
лона Москва столица кемускэлигэр айанныы- тургэнник ылбыппыт, ол гынан баран, кимэн
киириини салгыы ыытар табыллыбатада. Элбэх
рын тута билбиппит. Улуу куорат анныгар уот- дьоннорбутун сутэрэн, ити дэриэбинэ таБыгар
таах сэрии тигинэччи бара турара. "Москваны
aaha туБэн барар сир суох" диэн саллааттар ба- теттеру чугуйан, оборона туттар тубугэр
рахсаттар сыыБа таайбатах этилэр. туспуппуг. Уолаттарбыттан Григорий Пуховы
Эшелон тохтообут станциятын аата Михнево эрэ керсубутум. КурбуБах аадар баладанын сэ-
биэдиссэйэ Н. Местников ыараханнык бааБыр-
дэнэрэ. Кини тус содуруу хайысханан Москват-
тан 4 кос тэйиччи турара. Биир кун хаар туБэн бытын истибитим. Атыттар ууга тааБы бырах-
уллуктуурэ, сарсыныгар ириэрэрэ. Улахан тым- пыттыы арахсыбыттара.
ныы туБэ илик кэмэ этэ. КуБунну сиппэрэн Синявино дэриэбинэ оройуонугар сэтинньи
кэмнэ эшелоннарга суекэммит биБиги эскад- 17 кунугэр диэри сэриилэспитим. бстеех сэрии-
роммутун Шипинко диэн дэриэбинэдэ адалбыг- лэрэ хаста да суоБар атаакалары он ортоон, ык-
сата сылдьыбыттара. Дьолго, биБиги баБыйар
тара. Бу дэриэбинэдэ тураммыт кыЬынны
куустээх уонна оборонада кэннинэн чугуйар
танастарбытын, сэрии сэбин дьэ толору ылбып-
пыг. диэни билбэккэ, син биири санаан, кыайыыга
Сэтинньи 12 кунуттэн Сохинки-Бутырно- дьулуурдаах буоламмыт, естеех элбэх кууБун
Калугино диэн дэриэбинэдэ походнай маршка урусхаллаабыппыт.
барбыппыт. Кул-кемер буолбут сэлиэнньэлэр Терел керуннээх нуучча киБитин полкабыт
командира диэн саллааттар кердереллере. Кини
кестуулэрэ сэрии тибилгэнин ынырык туоБула-
кубанка бэргэБэлээх, бараан истээх, харанаран
ра буолан сыталлара. Фронт чугаБынаады дэ-
костер куех ен неех кылгас кууркалаах эбит этэ.
риэбинэлэртэн олохтоох ыаллар кеБен биэрбит
быБыылаахтара... Подполковник Автандилов подразделениела-
Сэрии курулгэннээн барар сирэ чугаБаатар рын бэйэтэ хамаандалаан, атаакада киллэртиир
чугаБаан, быыстала суох пушкалар тыастары- кур дуга.
нан ере хабыллан, снарядтар эстэр дэбилгэн- Сэтинньи 17 кунугэр буолбут кыргыБыыга
нэринэн аттарбытын, бэйэбитин даданы мин хан ас илиибэр ыараханнык бааБыран, ата
соБутан, фронт кирбиитэ диир сирдэрэ бу акада киирэн иБэр дьоннорбуттан быстан хаал-
тиийэн кэлбитэ. бытым. Дэриэбинэм диэки теннен истэхпинэ,
Автомашина буор суолун быБа туораан ис- санитардар бааБырбыт дьонунан туолбут мас-
тэхпитинэ, естеех минометунан ытыалаан субу- сыынада киллэрэн. санчааска илпиттэрэ. Гос-
рутта. Батарея эрдэттэн ытыалаан быБыттаабыт питальга 1942 сыл муус устарга диэри сыппы-
тым. Врачебнай комиссия дьоно сэриилэБэр
98
