Page 97 - Они защищали Москву

чаастарга араартаан, сорохторун салгыы уерэх- сурун кууйун туйаайбыт кэмэ этэ. Мин 316-с
хэ, сорохторун фронна атаараллар. Ефим 18-с стрелковай дивизия 1004-с пехотнай полк
салгыннаады десантнай биригээдэдэ тубэйэн, 286-с ротатын састаабыгар баарым. Ыарахан ха-
Москва кемускэлигэр фашистскай аармыйа ки- ан тохтуулаах дуолан сэриилэр Гжатскай, Ржев,
мэн киирэ турар бириэмэтигэр тиийэр. Кини Вязьма куораттар сирдэригэр тэнэ суох естеех
баар 18-с салгыннаады десант биригээдэтигэр куустээх аармыйаларын утары сэриигэ барыты-
Московскай уобалас Шелковскай оройуон Пер- гар кыттабын. Итилэртэн ордук уодайыннаах
вомайскай нэйилиэнньэлээх пуунугар турар. кыргыйыыга киирсэн Наумовка диэн дэриэби-
Кинилэр сурун соруктарынан парашютунан нэни бэрт элбэх сутугунэн ылбыппыт. Мин ити
ыстаныыга уерэнэн естеех тыылыгар туйэн кэ- кыргыйыыга ротам буккуллан атын ротада хол-
лин еттуттэн уоту айыы. ©стеех тыылыгар хас- бойон сэриилэспитим. ©стеехтер бийигиттэн
та парашютунан ыстанан естееххе охсуу онор- куоталларыгар далга хааллыбыт суейу курдук
буттара чуолкайа биллибэт. булумахтанан сырсаллар этэ, ону тейе кыалла-
Ефим Дмитриевич салгыы Сталинград рынан сылбах курдук охторор этибит. Ити кэн-
кемускэлигэр 101-с гвардейскай полк 35-с ди­ ниттэн эмиэ биир дэриэбинэни икки хонук ус­
визия диэн уларытан ааттаан Сталинград тата улту сынньан ылбыппыт".
фронугар тубэйэр. Семифаловка, Катлубан Гаврил Трифонович игинтэн салгыы ахтар:
станция анныларыгар естеех хаста да кимэн "Калуга куораты босхолоойунна икки еттуттэн
киириилэрин тохтотууга кыттыыны ылар. Ки­ балысхан сэрии техникалара - самолеттар, тан-
нилэр yhyc атаакаларыгар ыараханнык калар, пушкалар утарыта киирсиилэрэ 4 хонук
баайырар. 4 ый устата Энгельс диэн госпиталь- устата тохтоло суох барбыта. Мин ботуруонум
га сытан баайырыыта ойон иккийин бэйэтин бугтэр эрэ елбут саллааттар ботуруоннарын
чаайыгар теннер. Иги бириэмэдэ естеех чу- ылан ийэбин, ытыалайыы ах бардар эрэ ботуру-
гуйан Москваттан балайда тэйитиллэн эрэр би- он хомуйсабын. Куорат дьиэтэ-уота барыга кул-
риэмэтэ этэ. Аны Волховскай фронт састаабы- кемер буолтун кэннэ ыллыбыт. Бу кыргыйыыга
гар киирэн инники кирбиигэ сэриилэйэ сылдьан икки еттуттэн елуу, баайырыы олус элбэх этэ.
иккийин ыараханнык баайырар. Тюменскай уо- Сууйунэн аадыллар билиэннэйдэр, тыйыынча-
баласка тиийэн госпитальга уйун бириэмэ уста­ нан баайырбыт немецтэр тубэспиттэрэ".
та эмтэнэр. Инникитин сэриилэйэр кыада Гаврил Трифонович салгыы сэриилэйэр.
суодунан сэриилэйэр чааска ыыппаттар. 1943 Биир дэриэбинэ ийин кыргыйыыга ыараханнык
сыл кулун тутар 3 кунугэр нестроевой чааска баайыран сэрии толоонуттан туоруур. Госпи­
суруксутунан сулууспалыы сылдьан 1944 сылга тальга эмтэнэр. 1942 сыллаахха инбэлиит буо-
дойдутугар демобилизацияла!lap. лан, дойдутугар эргийэн кэлбигэ.
1980 сыллаахха “Таатта” совхозка бухгалтер- Сэрии кэнниттэн Аграфена Варламова диэн
дыы олорон сэриигэ ылбь кыыйы кэргэн ылан уйэлэрин тухары эйэ -
доруобуйата алдьарыйан елбут дэмнээхтик олорбуттара. Бэйэлэригтэн одо суох
Федосеев Гаврил Трифонов» этэ. Степа диэн одону иитэн тереппут одо кур­
Гаврил Трифонович дук буебэйдээн улаагыннарбыттара. Билигин
1907 сыллаахха урукку Степан Гаврильевич Федосеев Тааттада Ытык-
Боогурускай улууйугар Куелгэ олорор, пенсионер, хас да одолордоох.
Тааттада Кунээйи Ада дойду сэриитин актыыбынай кыттыы-
диэн нэйилиэккэ лаада, Москва оборонатын кыттыылаада Федо­
тереебутэ. Адата Три­ сеев Гаврил Трифонович 1984 сыллаахха 77
фон кини биир ый- саайыгар ыадьан елбугэ.
даадар елер. Ийэтэ
санардыы улаатан эрэр "Таитталар Москва куорат кемускэлигэр " ахтыылары
одотун хаалларан атын суруйдум БРАВИН Дмитрий Григорьевич Саха Республика-
тын норуотун хайаайыстыбатыи утуолээх улэйитэ, тыыл.
нэйилиэк кийитигэр
улэ ветерана, Таатта улууйун бочуоттаах гражданина
кэргэн тахсар. 1974 20.11.2004 с., Дьокуускай к.
сыллаахха олунньу ый
14 кунугэр хаалларбыт ахтыытыгар суруйар:
"Адам хайан елбутун билбэтим. Ийэм атын сир-
гэ кэргэн тахсан ыалга иитиллибитим". Сэриигэ
бойобуой суолларын туйунан кылгастык ахтар.
"1941 сыл атырдьах ыйыгар олохтоох сэбиэккэ
суруксутунан улэлии сылдьан Ада дойду сэрии-
тигэр ынырыллыбытым. Кылгас бириэмэлээх
байыаннай-политическай бэлэмнэнии кэннит-
тэн Москва куорат кемускэлигэр тиийбитим.
©стеех Москваны штурмалаан ылар сыаллаах

93