Page 100 - Они защищали Москву

ытыттан хайыы-уйэ уонунан ахсааннаах окку- ран туттараары гуран, мин туспунан этэригэр
паннар еллулэр. Уолгутун учугэйдик ииппик- "полк ветеранынан" ааттаабытын хайан да ум-
китигэр махтанабыт. Бочкарев билигин тыын- нубаппын Москва кемускэлигэр кыргыйа сы-
наах уонна доруобай, естееду кыдыйар. Мино- рыттахпына, Серегин младшай лейтенант зва-
метнай рота командира Тонконоженко, полит­ ниелаада, "сорокопятка" пушкалардаах взвод
рук Нога". командира этэ. Сэрии сылларыгар талааннаах
И.С. Бочкарев Москва оборонатын кыттыы- уонна хорсун командир буоларын кердерен,
лаада. Кини сулууспалаабыт 1172-с стрелковай полк командирыгар тиийэ ууммутэ. Хомойуох
гюлката полковник А.С. Люхтиков командир- ийин, полковник Серегин Германия сиригэр
даах 348-с стрелковай дивизия састаабыгар Илин н и Пруссияда геройдуу охтубута.
киирэрэ. 1945 сыллаахха муус устар 22 кунугэр 3-с ар­
- Сибииртэн Москва кемускэлигэр санаттан мия чаастара Фюрстенвальде хоту еттунэн
сана эшелоннар бараллара. Эшелон ахсын саха- естеех оборонатын тодо кетен, Михендорф
лар баалларын туйунан сурах тарданара. диэки дьулуспуттара. Немецтэр кимэн киирээч-
Бийигини тиэйбит эшелон Москва тас станци- чилэри Шпрее ерус кирбиитигэр тохтоторго со-
ятыгар 1941 сыллаахха ахсынньы 4 кунугэр рунуулара табыллыбатада. Стрелковай чаастар
суекэммитэ, - диэн кэпсиир И.С. Бочкарев. быыстала суох ерус ненуе тахсаннар, плацдар­
"Москва - Берлин - Прага" диэн кинигэтигэр мы кэн этэн барбытгара. Муус устар 24 кунугэр
оччотооду ЗО-с Армия командующайа, кэлин естеех Франкфурдаады сэриилэрин беледе
Советскай Союз икки тегуллээх Геройа, армия тегурутуллубутэ. Ити ненуе кунугэр Улахан
генерала Д.Д. Лелющенко бу курдук суруйар: Берлин бутуннуу тимир ытарчада ылыллыбыта.
"Москва аннынаады кыргыйыыларга уонна ах­ Сержант И. Бочкарев естеех тегурутуллубут сэ­
сынньы санагынаады кимэн киириигэ Сибиир­ риилэрин урусхаллаайынна кыттан баран, Эль­
тэн кэлбит стрелковай дивизиялар хорсун ба ерускэ сэриилэйэн тиийбитэ. Кини онно
быйыы уонна сатабыллаах сэриилэйии утуе хо- Улуу Кыайыы кунун керсубутэ.
лобурдарын кердербуттэрэ. Омугунан - саха, - Эльбаттан теннен ийэн Берлин тайыгар
минометчик И.С. Бочкарев отделениета остеох тохтообуппут. Кун киэйэриитэ бийиги полит-
120-чэ офицердарын уонна саллааттарын рукпутунаан Ногалыын белкой ойуурдаах суол
сууйарбыта", — диэн ахтар. устун хаамсан испиппит. Эмискэ автомат тыайа
Илья Бочкарев Рогачево, Клин куораттары тачыгырыы туспутэ. Додорум Нога охтон эрэ-
штурмалаан ылыыга уйулуччу хорсуннук сэрии- рин илиибэр туйэрэн ылбытым. Иги тугэннэ
лэйэн, ол бойобуой утуелэрин ийин кэлин бийиги уолаттарбыт бандьыыттыы сылдьар
"Хорсунун ийин" медалынан надараадаланар естеех саллааттарын утары куустээх уоту айан,
чиэскэ тиксибитэ. Москва анныгар немецкэй- хас да кийини охторбуттара. Москва анныттан
фашистскай сэриилэри ултуругуу кэнниттэн Берлиннэ политрукпунаан иккиэйэдин эрэ
саллаат И. Бочкарев Хотугулуу-Ардаан н ы ты ы н н аах ти и й б и п 11 ит.
фронна тиийэн. Демянскайга rerypyiуллубут Илья Сергеевич дойдутугар эргиллэн баран,
остеох сэриилэрин урусхаллаайын на кыгтыбы- утуе олоду олордо. син сэриигэ курдук эйэлээх
та. Итинтэн салгыы кини сулууспалыыр стрел­ олох, айар-тутар улэ инники кирбиитигэр сы-
ковай дивизията Орел куораты, Белоруссияны рытта. 1946-50 сылларга "Уунуу" колхоз предсе-
босхолоойун кыырыкгаах кыргыйыыларыгар дателинэн улэлээбитэ. Оччолорго бэйэ ууннэр-
уонна сындалданнаах походтарга сылдьыбыта. бит бурдугунан айыыр садана, артыал сири
- Сэриигэ хаста да баайырбытым, госпитал- онорооччулара бурдук елгем уунуутун хомуйан
ларга эмтэнэн утуерээт, дьиэм-уотум буолбут аатыраллара. Терелкей туораахтаах сэлиэйинэй
стрелковай полкабын эккирэтэн ситэрим. утуе суордун онно керер эгибит.
Итинник дьол саллаат аайы тиксибэт. Кэл- - Артыал тэриллиэдиттэн ыла бу суорт ула-
лэдим аайы тыыннаахтар керсуйэн, одолуу рыйа илик. Сылтан сыл ахсын беден туораах-
уерэрбит-кегербут, найаа ахтыспыт курдук са- тары илиинэн талан, семенной учаастак диэн
нанарбыт. - диир кырдьадас саллаат. баайынабытыгар ыйан, бу суорду уйэтиппип-
Сержант И.С. Бочкарев 1944 сыллаахха ба- пит, - диэн быйаарар этэ Илья Сергеевич. Ки­
ладан ыйын 6 кунугэр Нарсв орус ардаа биэрэ- ни председателлиир "Уунуу" колхойа ынах
гэр гахсыйан, Остроленко куорат оройуонугар суейу боруодатын тупсарыыга эмиэ дьаныар-
хорсуннук кыргыйан, плацдармы ылсыбыта. даахтык улэлээн. оройуон бастын артыалларын
1945 сыллаахха тохсунньу ыйга бу плацдармтан кэккэтигэр тахсыбыта.
Берлин туйаайыытынан дохсун-дуолан кимэн И.С. Бочкарев артыаллары беденсутуу кэн­
киирии операцияга садаламмыта. ниттэн колхоз председателин солбуйааччынан,
Остроленконы босхолоойун ийин Албан аат кэккэ сылларга биригэдьииринэн, ревизиялыыр
II степеннээх орденынан надараадаламмытым. комиссия председателинэн ситийиилээхтик
- Ити бойобуой ордены полк командира, улэлээбитэ. Коммунист-салайааччы хас да сыл
полковник Серегин багальонум иннигэр гайаа- устата партком секретарын солбуйааччы

96