Page 103 - Они защищали Москву

кыада суох диэн тумугу онорон, дойдубар кэмнэ тиийэн кэлбит поезка олорсон, биБиги
теттеру атаарбыттара. 2175-с стрелковай полкабыт атын чаастары
БиБиги сулууспалаабыт кавалерийскай кор- кытта ардаа фронтга тиийбиппит. Москва
пуспутун сэтинньи 22 кунугэр Кашира куорат содуруу еттугэр Тульскай направлениеда баар
таБыгар ыытан, кыргыБыыга киллэрбит этилэр. 49-с армия састаабыгар киирбиппит. Тиийээт
Ахсынньытаады кимэн киириигэ уБулуччу ула- сэриилэспитинэн барбыппыт. Икки суукка ту-
хан кыайыылары ситиБэн, ону тэггэ сэтинньи- хары тохтоло суох сэриилэспиппит. Икки дэри-
тээди оборонада кердербут геройствотын иБин эбинэни босхолоон, естееду чугуруппуппут.
корпус гвардейскай бочуоттаах ааты биир бас- Онтон уБус дэриэбинэдэ туун кимэн киирбип­
такынан ылбыт сурахтаада. пит. Немецтэр ракетанан сырдата-сырдата бом-
Сэрии кэнниттэн биллэххэ, 1-й гвардейскай балаан лигийбиттэрэ. Ол ытыалаБыыга аттыбар
кавалерийскай' корпус чаастарыгар Суотту, бомба туБэн контузия ылбытым. Ойо суох
Логей, КурбуБах, Байадантай, Снидах, Gcnex, сыттахпына госпитальга киллэрбиттэр этэ. Он­
онтон да атын нэБилиэктэр бэрт элбэх ыччатта- но 7 хонук тухары туту да истибэт буолан сып-
ра сэриилэспиттэр. КыргыБыы толоонноругар пытым. Ол кэннэ ан аар кулгаадым аБыллан дьэ
охтубут уолаттар кемус унуохтара Синявино- истэр буолбута. Онтон адыйах хоннороот чаас-
Кашира-Сталиногорскай хайысхатынаады куо- пар теттору ыыппыттара. Тиийэн сэриилэБэ
раттар уонна сэлиэнньэлэр братскай могилала- сырыттахпытына, немецтэр куустээх уоту аБан-
рыгар кемуллэн сыттахтара". нар, биБигини 8 км сири чугуруппуттара. Онно
Коммунист саллаат И.Р. Ховров кэтит олуу-сутуу элбэх этэ. Мин отделе-ниебыттан
туеЬун сэрии уонна эйэлээх тутуу иБин Ада 12 киБиттэн биБиги 4 эрэ буолан хаалбыппыт.
дойду сэриитин II степеннээх ордена, 7 медал- Атыттар кыргыБыы хонуутугар охтубуттара. Он­
лара киэргэтэллэр. Кини суурбэттэн тахса сыл тон биБиэхэ эбии куус кэлэн, немецтэри
маннайгы cyhyex партийнай тэрилтэ секрета- теттеру бырахпыппыт. Ол курдук ууну-уоту ор-
рынан улэлээтэ, ессе итиннээдэр уБуннук тотунан айаннаан, Протва ерус кирбии-тигэр
нэБилиэк советын депутата буолан, быыбарда- тиийбиппит. Онно сэриилэБэ сырыттахпытына,
аччылар итэдэллэрин толорбута. Иван Романо­ Сталин бирикээБин иБитиннэрбиттэрэ. Ол би-
вич 1973 сыллаахха "Октябрь" колхозка бири- рикээскэ "Серпухов куорат ханнык да тубэлтэдэ
гэдьиирдии сылдьан пенсияда тахсыбыта. "Кил- естееххе бэриллиэ суохтаах!" - диэн этиллэрэ.
биэннээх улэтин иБин. В.И. Ленин тореебутэ Итиннэ кыырыктаах кыргыБыы буолбута.
100 сылын бэлиэтээн" медалынан надараада- Биирдэ немецтэри кытары киэгг баабына
ламмыта. унуор-манаар ытыалаБыы буолбута. "Вперед!"
диэн хамаанда буолта. Онтон туран ытыалаБа-
Ф. ВАСИЛЬЕВ, ытыалаБа иннибиг диэки сырсан истэхпитинэ,
(1975 с. кулун тутар, ”ЛТ" xahbiam)
табаарыБым Олуехумэ уола Абыраа! диэбити-
нэн охтон туспутэ. КиБибин ойон тиийэн
кетеден ылан аллараа теттеру баран истэхпинэ,
МОСКВАНЫ атадым "ньир" гына туспутэ. КиБибин
кетехпутунэн охтон туспутум. Онтон киБибин
кемускэспитим хаалларан баран, бэйэм аллараа диэки сыыл-
лым. Аллараа киирэн сыттым. Атахпыттан хаан
(АХТЫЫ)
тохтоло суох барбыта. Икки чаас курдук сып-
ин 1941 сыллаахха атырдьах ыйын 10 пытым кэннэ, санитардар кэлэн бэрэбээскилэ-
кунугэр армияда Бородонтон ынырыл- эн баран, санчааска илпиттэрэ. Санчаастан тута
лан барбытым. УБуннук айаннаан Иркутскай госпитальга ыыппыттара. Онно врачтар сототун
уобалаБыгар баар Мальта лаадырга тиийбиппит. унуода эмтэрийбит диэбиттэрэ. Госпитальга
Онно тиийбиппит кэннэ туерт кылаастан уеБэ бэрт уБуннук сытыарбыттара. Атадым
уерэхтээхтэри Омскай куоракка уерэтэ ыып- утуербутун кэннэ рентгеннэ керен баран,
пыттара. Онтон уерэдэ суох 600 киБини Хоро- тын адар тымныйыылааххын диэбиттэрэ. Онтон
гор диэн Чита уобалаБыгар баар лаадырга ыып- комиссияда керен баран, иккис группалаах ин-
пыттара. Онно илдьэн ый ан аарын курдук улэ- бэлиит онорон, дойдубар ыыппыттара. Манан
лэтэн баран, биир туун турубуегэнэн туруоран мин сэриилэспит бойобуой суолум буппутэ.
стройдаппыттара. Онно политрукпут эппит
тыллара ейбор кытаанахтык инэн хаалбыттара:
СИВЦЕВ Иван Андреевич,
"Фашистскай халабырдьыттар Ийэ дойду тэбэр
сэрии ветерана, Бээди
сурэдэр Москвада ыган кэллилэр. БиБиги ону
комускуу барар буоллубут. Кытаанах санааны
сананын; ойгутун-санаадытын кууБурдун!" -
диэн эппитэ. Онтон андадар биэрбиппит. Ол

т 99