Page 110 - Они защищали Москву
P. 110

тэ буоллар улахан иитээччи, уерэтээччи тахсыа       УБАЙЫМ МОСКВА
          хааллада", - диэн. Кини этэрэ оруннаах. Тас сэ-
          бэрэтинэн, кийи быйыытынан, майгытынан,             КОМУСКЭЛИГЭР
          лоп бааччы тылынан-ейунэн бийиэхэ холобур
          буолара. Саайын тухары арыгыга, табахха терут       ОХТУБУТА
          сыстыбатада элбэди этэр. Адам миигин биэс-ал-
          та сааспыттан тыада мае тиэйэ тайаарар буолбу-      Убайым Иван Сте­
          та. Кини майын кэрдэн сыардада тиэйэр уонна      панович Аржаков 1915
          миигин мае урдугэр олордон баран ат муойатын     сыллаахха      Бородой
          туттаран кэбийэрэ. Ол кэннэ дьиэбэр содотодун    улууйун        Бээрийэ
          айанныырым. Майи ийэм тойуйан суекуурэ,          нэйилиэгэр      быстар
          билигин санаатахха, аппыт мин салайарбын ис-     дьаданы кэргэннэ
          тэр, утуекэн, сымнадас барахсан эбит. Ол кур-    тереебут. Баара буол­
          дук бийигини кырабытыттан улэдэ сыйыаран
                                                           лар, 2005 сылга, Улуу
          ииппитэ. Кэлин сылларга сэрии ветераннары-
                                                           Кыайыы 60 сыла бэлиэ-
          гар араас чэпчэтиилэри онорон, мадайыынна        тэнэр сылыгар 90
          сэдэх табаардары атыылыыллара. Адам онно         саайын туолуо этэ. Ону
          биирдэ эмэ турдадына даданы уопсай уочарат       баара, урутаан эттэхпи-
          быйыытынан турара. Хайан даданы дьонно:          нэ, Ада дойдуну
          "Мин сэрии инбэлиитэбин, ветераммын", - ди­      кемускуур Улуу сэриигэ, Москва аннынаады
          эн тылынан кыырбат, туейун тонсуммат этэ.
                                                           кыырыктаах кыргыйыыга баара-суода 26 эрэ
          Олуен иннинэ миигин уонна орто уолун Миро­       саайыгар сырдык тыына быстыбыта.
          ны кьггта мотоциклынан бултуур уутээнигэр          Бийиги дьоммут олохторо Танда урэдин
          уонна етедер Хайылыкка тахса сылдьыбыта. Ол      сунньунэн Улахан Сыйыы Аларыгар этэ. Ардаа-
          аата саайын тухары олорбут, бултаабыт сирдэ-     нан ааннаах кыстык угун сада кыра саха дьиэтэ
          рин кытта бырастыылайа сылдьыбыт эбит. Ити       ампаарыныын билигин да баар. Олохтоох
          курдук, кырдьадастар барахсаттар алаастарын,     оскуола уонна ветераннар кыйанан, баладан
          бултуур сирдэрин кундутук саныыллара. Оннук      алдьаммыт ертун абырахтаан, уйаайбатын ус
          саныыр этэ бийиги адабыт барахсан...             уут бутэйинэн эргитэн, туйугар, бэйэтэ музей
            -  Ханнык правительственна?! надараадалар-     курдук керуллэн-истиллэн, ып-ыраастык, сэр-
         даах этэй?
                                                           гэхтик дьон-сэргэ керуутугэр турар.
            -  Надараадалар бааллар. Элбэхтэр да диэххэ      Уйбаан дьаданы дьонно тереен уонна оскуо-
          сеп. Сэрииттэн инбэлиит буолан кэлэригэр        латтан ыраах олорор да буоланнар оскуолада
          "Хорсунун ийин", "Москва оборонатын ийин"        оччо-бачча уерэммэтэх. Хата, удьуор булчут
          мэтээллэри иилинэн кэлбитэ. Кэлин               адатыттан уерэнэн кыра саайыттан урдунэн
          убулуейдэринэн сибээстээн Ада дойду сэри-       урутг чыычаады кетуппэт, аннынан сур
          итин II сгепеннээх орденынан, "1941-1945 сс.    куудээди айарбат ааттаах булчут буолан тайданы
         Ада дойду сэриитигэр килбиэннээх улэтин          тайаммыт, Дьааны хайатын дабайбыт. Ол
          ийин” мэтээлинэн, барыта уонтан тахса мэтээл-   сылдьан Туулээх нэйилиэгиттэн Стрекалов-
         лэринэн надараадаламмыта. ССРС Сибээйин          скайдар улахан кыыстара Аннаны таба корен,
         министерствотыттан, партия Саха уобаласгаады     сурэдэ себулээн, кэргэн ылан кэннигэр хаалла-
         комитетыттан о.д.а. угус бочуотунай грамота-     рардаах буолбут. Хомойуох ийин, убайбыт аар-
         лардаах. Онон бийиги дьиэ кэргэн адабытынан      мыйада барарын кытта 2 уол одото (3-тээх . 2-
         хорсун сэриийит, эйэлээх олоххо актыыбынай       лээх одолор) ыалдьан елен хаалбыттара. Арай
         улэйит быйыытынан санаан туран, сурдээдин        кетоххо сылдьар кыра кыыйа Мотя ордубута.
         киэн туттабыт.                                   Анна барахсан тойе да елбут одолорун айыйан
                                                          икки харадын уутунан сууннар, санаатыгар,
                                            Егор ЖИРКОВ,
                                 Taamma y.iyyha, Таатта Тордв   барбыт кэргэнин куутэн, суурбэччэ сыл,
                                  "Арчы"хаЬыат, 30.09.2004 с.  огдообо буолан олороохтообута.
                                                             Ийэтэ елбутун кэннэ Мотя бийиэхэ Майада
                                                          кэлбитэ. Сэрии тулаайада доруобуйата олус
                                                          мелтеде. Тына сетелун тайынан сурэх ыарыы-
                                                          лаада. Араас балыыйаларынан, санаторийдары-
                                                          нан эмтэтэн кербуппут да туйа улахан суода.
                                                          Хата, эдэр саас иэйиитинэн бэйэтин курдук
                                                          эмиэ сетол ыарыылаах да буоллар Дима Петров
                                                          диэн эдэр уолу санаторийга корсен. кэргэннии
                                                          буолан Дина диэн кыыйы хаалларбыттара. Ол
                                                          кыыс Аммада эбээтигэр Петрова Аграфена Ни-


                                                        106
   105   106   107   108   109   110   111   112   113   114   115