Page 28 - Они защищали Сталинград

немцам опомнитъся, мы кинулись на траншеи и обез- на мост и при отбитии очередной атаки гитлеровцев
вредили врага..." на мост, танк, в котором находился Захар Иннокен-
Выписка из справки военного архива: тьевич, попал под обстрел вражеской артиллерии.
"При форсировании реки Донец лейтенант Са- Башню танка разорвало, все члены экипажа погиб-
морцев получил задание отбить у противника мост ли, а командира тяжело контузило".
и удерживать его до подхода главных сил. Бесст-
рашный командир с 7 оставшимися танками и ос- И.ДАЛИНА.
татками роты под огнем вражеской армии ворвался Газета "Забота", 5.05.2002 г.
о

КОММУНИСТАР - инники

Саха народнай поэта П.Н.Тобуроков ахтыыта

Тобуроков Петр Николаевич түмүктэнэригэр бигэтик эрэнэр буо-
1917 с. алтыннъы 25 кунүгэр Ороһу ламмын дойдубуттан-дьиэбиттэн
нэһилиэгэр, Үөһээ-Булуу улууһугар араҕарбар наһаа оннук долгуйбатаҕым.
төрөөбутэ. 1945 сылтан ССКП чилиэ- Ол эрэн, баара-суоҕа түөрт ыйдааҕыта
нэ, Кыһыл Армия кэккэтигэр 1942 с. бэс саҥа холбоспут тапталлаах кэргэнтэн
ыйыгар ынырыллыбыта. Сталинград арахсыы чэпчэкитэ суоҕа, ыарахана.
фронугар 298 дивизия, стрелковай пол- Оччолорго сэттэ кылаастаах оскуо-
катыгар пулеметчигынан сэриилэспи- ла директора этим, онон бронь диэни-
тэ. 1943 с. улаханнык бааһыран от ый- нэн туһанан, биир сыл уһаан барбы-
ыгар армияттан босхоломмута. 1957 тым, ол оннугар ол сылы булгуччулаах
сылтан ССРС Суруйааччыларын байыаннай бэлэмнэнии ротатын ко-
Союһун чилиэнэ, Саха Республикатын мандирын быһыытынан үлэлээн тах-
народнай поэта. сыбытым.
“Олох — уустук!” — диэни син эр- Ленаны борохуотунан, Иркутскай-
дэттэн соҕус өйдөнүллүбүтэ даҕаны, тан ыла тимир суолунан айаннаан, Че-
киһи төһөнөн уһуннук олорор да, соччонон өссө баркуль станцияҕа тиийэн, военнай лааҕырга
киэҥник, өссө дьиҥнээхтик билэн иһэр эбит. Саха күһүҥҥэ диэри үөрэммиппит. Мин 3-с пульбакка
сирин тыатыгар баайдар баһылаан олорбут кэмнэ- түбэспитим, оччотооҕу «Максим» диэн ааттаах
рин мин уһугун эрэ көрө, истэ түһэн хаалбытым. Ол станковой пулемету балачча түргэнник билбитим,
эрэн, биһиги нэһилиэк биир баайа Кынньаахы Ха- туйгуннук ытар буолбутум. Ротам командира: «Сал-
бырыылга аҕабынаан сир хорутуспутум, ордон хаа- гыы үөрэнэ, самолету ытар паараламмыт пулеметта-
лар сирин аҥарга диэн оттоспутум... Кини хотоҥҥо ры баһылыы хаалаҕын дуо?» — диэбитин ылымма-
үлэлиир кэлтэгэй кэппиэйкэ хамнас диэни таҕым, маршевой ротаҕа холбоһо охсон, түргэнник
көрбөтөх тыла суох Бөлтөкө диэн хамначчыта илдь- фроҥҥа тиийэр баҕалааҕым. Туох да кистэлэ суох
иркэй таҥастарын быыһынан эттэрэ кытара сылдь- этгэххэ, оччотооҕу санаам бэрт судургута — хайаан
арын көрөн сөҕөрүм... Кынньаахы Хабырыыл кыс- да түргэнник тапталлаах кэргэммэр төннө охсор
тыктан сайылыкка көһөрүгэр сүүсчэкэ ынах баҕалааҕым, оттон ону быһаара охсуохтаах сыччах
сүөһүтэ биһиги олорор Хочуоннаах элгээммит суо- кыргыһыы фрона этэ: эбэтэр — өл, эбэтэр
лунан хотоҕостуу субуллан ааһалларын ааҕа сатаан, бааһыран, тыыннаах ордон түргэнник төнүн!
кулгааҕым тыс гыныар дылы турарбын бэркэ Лааҕырга тиийээтин, партийнай учуокка туран,
өйдүүбүн.. партмунньахтарга кыттан, отделениеҕа агитатор
Сир түҥэтигин, артыаллары тэрийиини, кула- быһыытынан үлэлэһэн барбытым. Дьонум сахалар
актааһыны эмиэ билэр суолларым, «Кустук» кол- этилэр, онон онно туох да ыарахана суоҕа.
хозка бурдук хомууругар биригэдьиир ааттанан,
Тимир суолунан Красный Кут диэн станцияҕа
аҕыйах от охсор, от мунньар лобырейка массыына-
эрэ тиэрпиттэрэ, онно үс-түөрт хоноот, Волга диэ-
ларын таҥарга, үлэлэтэргэ эмиэ кыайарбынан кыт-
ки, Сталинград диэки суос-сатыы айанныыр буол-
тыбытым.
буппут. Куһаҕан үчүгэйэ суох буолбатаҕа — саа-сэп
1928 сыллаахха оскуолаҕа киириэхпиттэн кэри-
этэ пионербын, сааһым туолуоҕуттан комсомолбун. биэрбэтэхтэрэ, онон айанныырга-хаамарга бэрт
1941 сылтан ССКП чилиэнигэр кандидаппын. чэпчэкитэ: противогаз, аҕыйах ыһык, таҥас, коте-
Онон 1942 сыллаахха бэс ыйыгар фроҥҥа барарбар, лок туох ыараханнаах буолуо баарай?! Волгаҕа, Ста-
бэйэм санаабар, дьиҥнээх патриот, капитализм да, линград утарытыгар тиийиэхпитигэр диэри аспыт
фашизм да идейнэй өстөөхтөрө, утарсааччылара да үчүгэй этэ.
этим. Ол да иһин, Аҕа дойду сэриитэ кыайыынан

24-