Page 7 - С.С. Аржаков Уус-Алдан үлэһит дьоно

сунньу 1 күнүнээҕи туругунан оройуон үрдүнэн баара суоҕа
18019 ынах сүөһү баара, ол иһигэр ынаҕа 7589. Сылгы 7515
төбөнөн отчуоттанара. Ыһар бурдугун, олордор хортуоппуйун
сиэмэтэ суоҕа. Ити барытын түмүгэр сүөһү иитиитиггэн, сир-
тэн бородууксуйаны эмискэ өрө көтөҕөр, биллэн турар, кыах
суоҕа. 1965-66 сс. сайыннара эмиэ кураайы, «ылбат-биэрбэт»
сыллар буолбуттара.
Ол эрээри Уус-Алдан үлэһит дьоно оройуоннарын хаттаан
тилиннэрбит үөрүүлэригэр сүрдээҕин өрө көтөҕүллэн үлэлээ-
биттэрэ-хамсаабытгара. Ол курдук оройуоҥҥа өлгөм үүт иһин
хамсааһын саҕаланан, ыанар ынахха эбии аһылыгы -
көөнньөрбөнү сиэтиини элбэтэн, оройуон биллиилээх рацио-
нализатордара М.Н. Тролуков ойбонун туһанан ыанньыкка
элбэх сылаас ууну уулатан, ынаҕы ыаһын технологиятын
баһылаан Сыырдаахтан «Победа» колхоз ыанньыксыттара Ни-
колай Васильевич, Елена Васильевна, Тимофей Андреевич
Бурцевтар куоталаһыыны баһылаан-көһүлээн барбыггара. Ки-
нилэр Елизавета Ивановна Бурцева уоппутугар уһуллубут
удьуор ыанньыксыттар этилэр.
Куоталаһыы оройуон үрдүнэн тарҕаммыта. Тулунаттан
Троева Розалия туруммута, Даалыттан Копырина А.С. о.д.а.
хаалсыбатахтара. 1965 сыл оройуон хаттаан тэриллибитин бас-
такы сылын түмүгүнэн 1 ынахтан 1301 кг үүт ыаммыта. Ити
1964 сыллааҕы көрдөрүүтээҕэр 146 кг элбэх этэ. Биир ынахтан
2000 кг тахса үүтү ыабыт 6 ыанньыксыт баар буолбута. Оттон
1500 кг ыабыттар ахсааннара 113 киһиэхэ тиийбитэ.
Үүтү ыаһыны үрдэтии иһин куоталаһыыны партия райкома
сүрүннүүрэ. Бу үлэҕэ хаһаайыстыбалар, биригээдэлэр, ферма-
лар икки ардыларыгар уонна биирдиилээн ыанньыксыттар си-
рэй куоталаһыыларын тэрийиини кытта сэргэ биһиги атын ба-
ры каналларынан тэрээһин үлэни ыытарбыт. Ол курдук өлгөм
үүт иһин охсуһуу племенной үлэни тупсарыынан доҕуһуоллам-
мыта. Үрдүк хааннаах ынахтары, тиҥэһэлэри соҕотуопкаҕа
туттарбакка хаһаайыстыбалар, биригээдэлэр икки ардылары-
гар атастаһыннарарбыт, оройуон тас өртүттэн боруода
сүөһүлэри атыылаһыы ыытыллара, искусственнай сиэмэ-
лээһин хаһаайыстыба ахсын системалаахтык тэриллибитэ. Ол
түмүгэр аҕыйах сылынан үчүгэй симментал боруодалаах ынах
хаһаайыстыба ахсын дэлэйбитэ.
Колхозтар, Лена совхоз материальнай-техническэй базала-
ра бөҕөргөтүллэн истэҕин аайы ферма ыарахан үлэтин чэпчэ-
тиигэ хамсааһын эмиэ балачча тахсыбыта. Ол курдук Уус-
Таатталар холобурдарынан арыттаах муосталаах хотоннор ту-
туллубуттара. Олохтоох рационализатор К.Д. Федоров ньыма-
тынан өссө арыттаах муоста сааҕын ыраастааһыҥҥа пенал-
5