Page 10 - С.С. Аржаков Уус-Алдан үлэһит дьоно
P. 10

культура  балачча  үрдүк үүнүүтүн  ылары  ситиспиттэрэ.  Ол  да
        иһин  Н.Н.  Сивцев,  Ф.Ф.  Ефимов  өссө  1967  сыллаахха  Үлэ
        Кыһыл Знамята орденнарынан наҕараадаламмыттара.
           1971-73 сылларга эмиэ кураан сайыннар буолбутгара.  Уус-
        Алданнааҕы  метеостанция  көрдөрүүтүнэн,  1971  сыллаахха
        ыам, бэс ыйдарыгар - 7-9 мм,  1972 сыл ити ыйдарыгар 33,8 мм
        эрэ сөҥүү түспүтэ.  Ол түмүгэр ити сылларга республикатааҕы
        үүнээйини  харыстыыр  станция  Уус-Алдан  оройуонугар  1  кв.
        метр  сиргэ  140-290  тиийэ  аһыҥа  сымыыта  баарын  булбута.
        Маннык  ыарахан  усулуобуйаҕа  от,  бурдук  үчүгэй  үүнүүтэ
        ылыллыбатын киһи барыта өйдүүр.
           Ону ол диэбэккэ колхозтаахтар, совхоз рабочайдара, специ-
        алистара күннэри-түүннэри үлэлээн сыл аайы 23-25 тыһыынча
        гектар  сиргэ  аһыҥаны  утары  хастыы  да  төгүл  эмтээһини
        ыытан, уоҕурдууну ходуһаҕа кытта киллэрэн, күөллээх сирдэр-
        гэ  насос  туруоран  ууну  ыстаран,  син  от-бурдук  үүннэрэн
        сүөһүнү аһылыгынан балачча хааччыйбыппыт. Онон эти, үүтү
        оҥоруу былаана ситиһиллэн государствоҕа атыылааһын тохсус
        пятилеткатааҕы  былаана,  эбэһээтилистибэтэ  чиэстээхтик то-
       лоруллубута.
          Сиртэн үүнүүнү ылыыга уонна хортуоппуйу, оҕуруот аһын
        государствоҕа  атыылааһыҥҥа  таҥнары  түһүү  таһаарыллыба-
       таҕа. Ону маннык статистическай сыыппаралар көрдөрөллөр.
          Биллэн турар, оройуон масштабыгар кыра көрдөрүү. Ол гы-
       нан  баран  оройуон  айылҕа  өртүнэн  ыараханын  уонна  сир
       оҥоһуутугар  специализацията,  урукку  өртүгэр  опыта  суоҕун
       учуоттаан  оҥоһуллубут  тиэрдиллибит  былааны  толорууга



                                  1966-70 сс.   1971-75 сс.   1965 сы л ы  кы тта
                         1965
                                  о р то ту н ан  о р то ту н ан  т э ҥ н э э т э х х э
         Бурдук валовай            16482      20176   + 2,7 төгүл
          үүнүүгэ(ц)     7559
        Хортуоппуй вало-   1583    1354       6900    + 4,4 төгүл
         вай үүнүүгэ (ц)

        Оҕуруот аһын ва-
                         1323      1629       4720    + 3,5 төгүл
        ловай үүнүүтэ (ц)
       Хортуоппуйу госу-   478      303       2002    + 4,6 төгүл
        дарствоҕа атыы-
          лааһын (ц)
       Оҕуруот аһын госу-
                         452        691       3432    + 7,6 төгүл
        дарствоҕа атыы-
          лааһын (ц)
                                   8
   5   6   7   8   9   10   11   12   13   14   15