Page 40 - Ульяна Винокурова. Е. П. Жирков Сайдыы суолун солоон...
P. 40
I түһүмэх. Көнөр көҥүлү көрдөөн
диэн, аан дойду анааран көрөр буолла. Саҥа перепись
түмүгүнэн Сибиир олохтоох омуктарын ортотугар
элбэх ахсааннаах сүрүн омук буолан сириэдийэн са-
йынныбыт. Үс мөлүйүөн километр иэннээх төрүт сир-
бит чэрчититтэн тахсан, сир-дойду ахсын тэнийэн эрэ-
бит. Сытыы-кылыс ыччат дьон саха аатын өрө тутан,
араас аартыктарынан аттаннылар. Ити барыта бысты-
бат сайдыыга баҕарар баҕабыт, көнөр көҥүлү көрдүүр
модун дьулуурбут түмүгэ. Саха Конституцията Сир ийэ
кэтит киэлитин устун дойду-сир дьонун кытта тэҥҥэ
алтыһар кыаҕы үөскэппит, көҥүлгэ көтүппүт күндү
чыычаахтарын көмүс ньээкэ уйалара буолла.
Государство тутула уларыйар уустук кэмнэригэр
омук бэйэ бодотун ыһыктыбакка, сайдыы сүрүн үөһүн
кытаанахтык тутуһар бас-көс баһылыктардаах, боччум-
наах бэлэмнээх буоллаҕына эрэ үтүрүйүүгэ-түүрүүгэ
түбэспэккэ, тус суолун тобулар. Биһиги көлүөнэ саха-
лар эмиэ тургутан көрүү кытаанах ытарчатыгар ыга ыл-
лардыбыт. Ол өбүгэбит үөскээн-төрөөн олорбут киэҥ
нэлэмэн сиригэр советскай тутул сууллар түгэнигэр
тэтимнээхтик туруулаһар историческай кэм-кэрдии
дьайыыта буолар.
Маннык былдьаһыктаах кэмнэргэ бастакы Прези-
дент Михаил Ефимович Николаев салайыытынан саха
саарыннара диэн ааттыыр дьоммут кырыыланан-сы-
тыыланан тахсыбыттара. Кинилэр тустарынан биһиги
билиибит-билиниибит сылтан сыл дириҥээн, үйэти-
йэн иһиэҕэ. Историческай суолталаах докумуоннары
айбыт, туруорсубут, ситиспит дьон суураллыбат суол-
таларын ымпыгар-чымпыгар дылы ырытан, туох
быһыы-майгы кэмигэр төһө-хачча ситиһиллибитин, ол
кэлин хайдах уларыйан, туох түмүктээх буолбутун
биһиги, билэ-көрө сылдьар үөлээннээхтэрэ, олорор
кэммит ыырынан-көрүүтүнэн эридьиэстээн, кэнчээри
дьоҥҥо кэс тыл кэбиһэр ытык иэспит буолар.
Оннук биир дьоһун суолталаах докумуону, Саха
36

