Page 90 - Ульяна Винокурова. Е. П. Жирков Сайдыы суолун солоон...

I түһүмэх. Көнөр көҥүлү көрдөөн

кыаҕы ыллылар. Аляска олохтоохторун сириттэн таас
чох, нефть хостонор буолуоҕуттан ыла, хас дууһа ахсын
сыллата биир тыһыынча доллар уонна эбии төлөбүр
араас көрүҥэ отуттан тахса сыл устата дохуот буолан
кутулла турар — бу өбүгэ иччилээн олорбут сириттэн
иитиллэр саҥа көрүҥ буолар.
Америка индеецтэрин уустук дьылҕатын суут-со-
куон хараҕынан көрөн, аҕыс үйэ тухары атаҕастаммыт,
үүрүллэн, төрүт сирдэрин былдьаппыт иэстэрин аах-
сан, билигин олохторун көрүнэр буоллулар. Гренлан-
дия эскимостора туспа государство курдук бюджеттаах,
бэйэлэрин салайынар былаастаах эрээри, Дания
иитимньитигэр киирбиттэрин историческай иэһи
төлөөһүн быһыытынан өйдүүллэр. Ону кыракый Да-
ния салалтата сөптөөҕүнэн ааҕан, ыраах чэҥ муус арыы
олохтоохторугар үгүөрү үбү кута олорор.
Оттон бүтүн Россия бэйэтин да кыаммат турукка
киирэн иһэр. Сиртэн хостонор баайынан иитиллэр
сүҥкэн киэҥ сирдээх-уоттаах эрээри, олус ыһыллаҕас
туруктаах буолан, ис кыаҕын түмэрэ кыаллыбат. Урук-
ку да өттүгэр сытыы-хотуу дьоно-сэргэтэ дойдуларын
дойду оҥостубакка, үптэрин-астарын арҕаа диэки
атаара олорбут буолан, ууһаан-уутуйан, байан-тайан
олох олорор ыра санаа олохсуйбатах. Онон сиртэн
хостонор баайа-дуола киһилиин, үптүүн-астыын ба-
рыта иҥнэри хобордоох курдук арҕаа-соҕуруу халыйа
турар кэрэгэй кэмэлдьитэ арахсыбат.
Ону утарсар тиҥ курдук дьону хам тутан хаайан ба-
ран, ааспыт үйэҕэ сиртэн хостонор баайынан эрэ эрги-
нэн олорорго дьулуспут былаастаах буола сылдьыбып-
пыт. Онтубут аан дойду сайдыытыттан олуонатык
дьаһанарга тиэрдэрин киһи барыта билбитэ буолуо. Ол
тууйуллубут күүс тоҕо тэбэн, анныбытыттан аргыар ар-
гыйан, үрдүбүтүттэн үргүөр үргүйэн, холорук курдук

86