Page 3 - Саха сирэ
P. 3
№21 (6161) 2019 с. бэс ыйын 6 кунэ «Саха сирэ» хаһыат www.edersaas.ru
8 САХАСААРЫНА
Василий Леонтьев саха судаарыстыбатын маҥнайгы уопсастыбаннай диэйэтэллэ
(Бүтүүтэ. Саҕаланыытын хаһыат ◄ что издание его трудов мак
19 №-гэр кер). «Саха Омук» симум будет стоить (весь рас
уопсасты ход) - 5200 рублей. Он просит
САҤА ОЛОХХО КИМ ба иһинэн наше общество сообщить ему
ӨЙӨӨБҮТЭЙ? тэриллибит или издательству наши согла
литератур сия о приобретении его трудов
ной куруһуок на эту сумму. Обсудите этот
Бастатан туран, саҥа былаас
салайааччылара: П.А. Ойуунускай, чилиэннэрин вопрос в Совете “Саха Кэскилэ”.
кытта.
М.К. Омуоһап, И.Н. Бараахап, К.К. Причем нужно иметь в виду,
Иккис эрээккэ
Байкаалап о.д.а. (хаҥастан уҥа): что согласие наше связано с
Ойуунускай Леонтьевы кытта вопросом о продаже через кого
Томскайдааҕы университек- үһүс следует всех произведений тов.
В.Н. Леонтьев
Софронова на эту сумму в опе-
ка үөрэнэ сылдьыаҕыттан бил- олорор. Төрдүс
сэр. 1920 сыллаахха чекистэр хаа- А.И. Софронов. ределенный срок. Учтя все это,
необходимо оказать содействие
йаары кэлбиттэригэр Леонтьев, к изданию. Ваш Ойунский» /О.
быһа, Ойуунускайга төлөпүөннээн,
быыһанан турар; иккиһин, 1921 Сидоров. Платон Ойунский.
Серия ЖЗЛ. М.: Молодая гвардия,
сыллаах Олунньутааҕы саагыбар-
га кытынна диэн биэс сылга уурул- 2016, с. 198/.
лан хаайыллыбытыгар, Ойуунускай: Бу хомуурунньук Алампа хаал-
“бэйэм эппиэппэр” диэн Губревком лыбытынан бэчээттэммэккэ хаал-
аатыттан көрдөһүү оҥорон, быта. Арай, бэчээттэммит буоллун!..
эһиилигэр, 1922 сыллаахха хаа-
йыыттан таһааран турар; үсүһүнэн, ЛИТЕРАТУРАҔА
1925 сыллаахха «Саха Омук» КӨРҮҮЛЭРЭ
уопсастыба туһунан мөккүөр-
гэ, Ойуунускайы саха үөрэх- Тэрээһин боппуруостар:
тээҕин утары тылласта диэн баай- :В.Н.Леонтьев «Саха Омук» кул-
сыбыттарыгар, «Пусть исчезнет туурунай-сырдатар уопсастыба
тень!..» диэн ыстатыйаны суруй- бэспитэ. Үс сылы быһа сууттаан, Якутии. Тов. Байкалов в своих чистого разума» диэн фундамен ны төрүттүүрүгэр бу уопсастыба
бута бэчээттэммэтэҕин архыыптан хаайан, норуот өстөөҕө оҥорон, речах, выступлениях неодно тальней үлэтин кини хаайыллыбы- иһинэн Саха сиригэр аан бастаан
булан, букатын өрдөөҕүтэ үөрдүм 1930 сыл муус устар 11 күнүгэр кратно характеризовал ста тын кэннэ торг оҥорон ааҕыыга ыччат айар түмсүүтүн уонна фило-
да этэ!.. Ол ыстатыйаҕа маннык тройка ууруутунан ус сылга бол- рую политическую линию как таһаарбыттарын, 1930 сыллаахха софскай куруһуогу тэрийэн үлэлэп-
тыллар бааллара: “Товарищей ... дьохтоон Сибиир концентрацион- красный бандитизм и мы с арыйталаан көрөн баран, чаҕыйан: питэ.
Софронова, Леонтьева, Николаева, най лааҕырыгар утаарыллар. Ол - этим согласны. Старая поли “Мин мэйиибэр анамматах кини- «Саха Омук» иһинээҕи литера-
Колесова и других считаю людь бэйэтэ туспа сүрдээх уһун, балыыр- тика заключалась в проведении гэ эбит” диэн төттөрү уурбут. Н.М. турнай куруһуок сыала-соруга:
ми работающими не за страх, а за даах хараҥа дьыала. классового расслоения, в воен Заболоцкай ахтыыта баар. Чахчы, «Основными вопросами
совесть, без корыстных целей, без Омуоһап, Бараахап, Леонтьев ном коммунизме, реквизициях, философияҕа бэлэмнээх эрэ киһи для лиц, изучающих литерату
злых намерений, людьми, предан омук боппуруоһун олус табатык репрессиях и т.д., несомненно ааҕар (туһанар) кинигэтэ буо- ру являются: 1. Общие вопросы
ными интересам ЯАССР и якутской өйдөөбүттэрэ - саха олоҕун тыын это диктовалось необходи луохтаах. литературы и 2. Главным обра
науки” - диэн! боппуруоһун быһыытынан сыана- мостью в общероссийском мас Баһылай Никанорович «Саха зом, - ее история. По существу,
Омуоһап 1922 сыллаахха саха лаабыттара. штабе. Но в России были опре Омугу” ааһан, 1925 сыл кулун изучение литературы есть изу
үөрэхтээҕэр аадырыстаан бэчээт- «Основной вопрос в Якутии деленные условия, как клас тутар 31 күнүгэр Саха АССР чение ее истории. Общие вопро
тэппит «Аһаҕас суругар» харда - национальный вопрос. Решить сы, политические группировки, бырабыыталыстыбатын уурууту сы: Что такое литература, из
суругу В.Н. Леонтьев суруйбу- правильно этот вопрос - зна каковых у нас не было. Местные нан Ойуунускай тэрийбит «Саха чего она становится, каково ее
тун, мунньахтаан баран, мун- чит найти... основу существо советские деятели ... копирова Кэскилэ» диэн бастакы науч- общественное значение по тем
ньах аатыттан мунньаҕы ыыппыт вания Соввласти и партии в ли Центр, следствие чего полу най-чинчийэр уопсастыбаны олох- целям и задачам, которые пре
Г.Ф.Сивцев уонна мунньах сэкирэ- Якутии. Национальная поли чился печальный результат - тоспут киһи. Ойуунускай, Аммосов следует литература (служе
тээрэ М.А. Константинов илии бат- тика власти должна прони повстанчество. Вторая заслуга командировкаҕа бардахтары- ние ли чистому искусству, идее
таан, «Автономная Якутия» хаһыат кать во все поры советского тов. Байкалова - это установ на, уопсастыба бэрэссэдээтэлинэн “правды и красоты” или же в
1922 сыл атырдьах ыйын 27 строительства - хозяйствен ление контакта с нацинтел- В.Н. Леонтьев солбуйан хаалара. нее может быть вложен публи
күнүнээҕи 18 №-гэр бэчээттэп- ного, культурного и полити лигенцией. До этого нацинтел- 1925-1926 сылларга кыһын-сай- цистический смысл).
питтэрэ. Онон, ити суругу Омуоһап ческого”. (Ж. “Красная Якутия” лигенция рассматривалась как ын «Саха Кэскилэ» уопсасты Переходя к изучении исто
уонна Леонтьев икки ардылары- 1922, №1, сс. 3-5). контрреволюционеры, не было ба икки салаатын (тыл, искусство рии литературы, надлежит
гар бэчээт нөҥүө аһаҕас кэпсэ- 1923 сыл бэс ыйын 20 күнүгэр никакого доверия, проводи салааларын) сэбиэдиссэйдэрин: развить темы:
тии (диалог) быһыытынан өйдүөх- К.К. Байкаалабы атаарыы улахан лись слишком строгие репрес А.Е.Кулаковскайы, А.И. Софроновы, Русская литература
тээхпит. Ити - биирэ. Иккиһинэн, мунньаҕа буолбута. Элбэх киһи тыл сии, что нельзя было откры П.А. Ойуунускайы - В.Н. Леонтьев (до - карамзинский период -
1927 сыл кулун тутартан бэс ыйын эппитэ. Олортон икки киһи этиитин то говорить даже об автоно солбуйан олорбута. (Кер: Отчет Псевдоклассицизм; карамзин
15 күнүгэр диэри Обкуом уонна холобурдуубун. мии». (НА PC (Я), ф. 50, on. 1, д. 34, Якутского исслед. Общества «Саха ский - период сентиментализ
ОКК (Областная Контрольная Байкаалап историяҕа л. ИЗ). Кэскилэ» с 31 марта 1925 по 31 ма; романтизм - Жуковский; и
Комиссия) холбоһуктаах үс мун- киирэр этиитэ: «...Лишь бы не В.Н. Леонтьев, туох-хан- марта 1926 г. /Сб. трудов исслед. реализм - пушкинский период).
ньаҕар бэрт улахан мөккүөрүнэн повторялись ошибки прошло нык иннинэ, бөдөҥ уопсастыбан- о-ва «Саха Кэскилэ», вып. 3, Якутск, Новейшие литературные
(М.К. Аммосов дьаныардаахтуруор- го, ток как в Якутии совершен най-бэлитиичэскэй диэйэтэл: 1926, май, сс. 68-76/. течения (доклады Леонтьево
суутунан) партия Обкуомун төрдүс но нет условий для развития Ойуунускай, Омуоһап, Бараахап П.А. Ойуунускай Леонтьевка В.Н. и Борисова ВД.).
Пленума 1927 сыл бэс ыйын 22 контрреволюции. Самое опас таһымнарынан олорон аас- «Ваш Ойунский» диэн илии бат- /НА РС(Я), ф.459, оп.1, д.160,
күнүгэр В.Н. Леонтьевы куорат ное явление - это недоверие пыт киһи. Ити дьону кытта биир таан ыыппыт биир суруга бу л.2/
баартыйата суох интэлигиэнсийэ- и мания поисков контрреволю өйгө-санааҕа, биир обуойумаҕа О.Г.Сидоров сабыс-саҥа кинигэти-
тин аатыттан Бүтүн Сойуустааҕы ционности там, где его нет... сылдьыбыта үөһэ да ахтыллыбыт гэр бэчээттэммитин быһа тардан “Наказ представителям
Ситэриилээх Кэмитиэт чилиэ- Это недоверие не имело совер холобурдартан ырылыччы көстөн холобурдуубун: литкружка при обществе
нинэн (Национальностар сэби- шенно никакой почвы, никакой кэлэр. «Сохранилось служебное «Саха Омук»:
эттэрэ) талыллыбыта. Ону, корен контрреволюционной организа Итини таһынан, интел письмо П.А. Ойуунуского пред
турбут курдук, Саха сиригэр П.В. ции. Штаб пепеляевцев не имел лект быһыытынан киэҥ эруди- седателю Совета научно-иссле Трудовой якутский народ
Ксенофонтов айдаана тахсан, 1928 никакой связи с городом». циялаах, былыргы грек омук клас довательского общества “Саха угнетался бывшим царским
сыллаах Киин Кэмитиэт “Саха Леонтьев этиитэ: “Самая сик бөлүһүөгэ Фалестан саҕа- Кэскилэ” В.Н. Леонтьеву от 10 правительством, которое
сиринээҕи партийнай тэрилтэ туһу- главная заслуга тов. Байкалова лаан, Арҕаа Европа уһулуччулаах октября 1925 г., где он пишет: умышленно держало якутов в
нан” уурааҕын кэнниттэн Леонтьев - это установление новой бөлүһүөгүнэн ааттаммыт омугунан «Тов. Леонтьев! Мною получе темноте и смотрело на них
үлэтиттэн уһуллан, чыыскаҕа тү- военно-политической линии в ньиэмэс Иммануил Кант «Критика но письмо от т. Софронова, как объект эксплуатации. В
