Page 5 - Леонтьев Василий Никанорович уонна САХА ОМУК обществота. О. Павлова
P. 5
оччотооҕу туһаайыыларын, саха литературата үөскээһинин, кини
характерын, А.Е. Кулаковскай литературнай айымньыларын суолталарын
тустарынан ырыппыттар.
"Сырдык суол" диэн илиинэн суруллар журнал 5 төгүл тахсыбыт,
доруобуйа, сахалар төрүттэрин туһунан дакылааттар оҥоһуллубуттар.
Физкультура, саахымат, дуобат кружоктарыгар бэрт элбэх киһи
дьарыктаммыт.
Онон "Саха омук" куоракка, тыаҕа дьону ааҕарга-суруйарга үөрэтэр,
ыраас олох иһин хамсааһыны тэнитэр, дьиэттэн хотону араар, сөтөл уонна
трахома курдук сахалары кэбирэппит ыарыылары утары охсуһар сыаллааҕа.
Историк Е.П. Антонов суруйарынан: "Первоначально "Саха омук"
состояло из 5 отделов: театрального, переводческого, лекционного,
родиноведения и распространения грамотности". Отдел иһинэн секция,
подсекция, бөлөхтөр тэриллэн үлэни ыыппыттар.
1928 сыллаахха БСК(б)П обкома "Саха омук" обществоны сабар
туһунан уурааҕы ылыммыта. Ити төрүөтүнэн республикаҕа партийнай,
комсомольскай уонна профсоюзнай тэрилтэлэр бөҕөргөөбүттэринэн,
нэһилиэнньэ культурата, олохтоох бэчээт уонна издательскай дьыала
сайдыбыттарын, араас культурнай-сырдатар тэрилтэлэр, холобур, "Үөрэҕэ
суоҕу эһии", "Саха кэскилэ", "Ыраас олох" курдук тэриллибиттэрин түмүгэр
"Саха омук" общество сүрүн общественнай тэрилтэ быһыытынан оруола
намтаабыта буолбута.
Василий Никанорович 1917 сыллааҕы революционнай өрө күүрүү
кэмигэр уонна 1920-1930-с сыллардаахха саха алфавитын, суругун-бичигин
олохтооһуҥҥа, бастакы үөрэх кинигэлэрин суруйууга, саха тылын үөрэтиигэ,
чинчийиигэ, сайыннарыыга туһуламмыт элбэх үлэ ыытыллыбыта. Олортон
биир түгэни ахтан аастахха,1928 сыл тохсунньу 7-12 күннэригэр Ташкент
куоракка ыытыллыбыт Киин Комитет иккис Пленумугар Саха сириттэн В.Н.
Леонтьев кыттыыны ылбыта биллэр. Манна кини терминология, орфография
уонна саҥа алфавит боппуруостарыгар аналлаах киэк ис хоһоонноох
дакылаат оҥорбута киэҥ сэкээриини ылбыт. Пленум кыттыылаахтара
мунньах уурааҕар туспа пууну киллэрбиттэр, онно: "Поручить Научному
Совету ВЦК НТА (Всесоюзный Центральный Комитет новотюркского
алфавита) детально изучить опыт Якутии по всем разделам доклада т.
Леонтьева В.Н. "О 10-летнем опыте латинизации алфавита якутов", - диэн.
Онон түүр норуоттарын сака алфавитын олохтооһуҥҥа саха үөрэхтээхтэрэ

