Page 1 - Саха омукка сылдьарбыт. В. Алексеев, Кыым, 27.02.1991
P. 1
"Саха омукка" сылдьарбыт
1924 сыл муус устар саҥатыгар, учууталбыныын Якутскай куоракка
киирбиппит. Оччолорго куорат билиҥҥититтэн уонча төгүл кыра
быһыылааҕа.
Хайабыт да туох даҕаны атыыбыт суоҕа. Ол да буоллар, куоракка
киирдэхпит нөҥүө күнүгэр, мин куруһаалаҕа (баһаарга) тиийбитим. Онно тыа
дьоно ааһан иһэр киһиэхэ: "Доҕоор, Үрүҥ Күөл, Мүрү, Төнүлү собото.
Эбэтэр: "Байтаһын тиҥэһэ бургунас этэ", - дии турар буолаллара. Ол
сылдьан, Кеша Давыдов диэн типографияҕа үлэлиир, бэйэбиттэн арыый аҕа
саастаах киһини билсибитим. Ити табаарыһым (кэнники хас да сыл
типографияҕа бииргэ үлэлээбиппит) икки-үс күн сирдээн куораты
көрдөрбүтэ. Ол күннэргэ эрэ педагогическай, фельдшерскэй техникумнар
уонна эмиэ орто үөрэҕи биэрэр 2-с ступень оскуолата итиэннэ "Саха омук"
общество диэннэр баалларын билбитим.
Тохтообут ыалбыт баһылыга бэрт чучураан курдук көстүбүтэ. Холобур,
билбэт киһитэ ааны тоҥсуйдаҕына, бэйэтэ эрэ, өссө саалаах тиийэн, аһар
буолара. Онтум баара, кэнники билбитим, киһи киэнин сымнаҕаһа эбит этэ.
Кини сахалартан Тимирязовскай академияны аан бастаан бүтэрбит аатырара.
Ити саас Саха сирин, арааһа, дойду үрдүнэн ыспааҥка диэн дьаҥ саба
сүүрбүтэ.
Биир киэһэ дьиэлээх кыыска дьүөгэтэ кэлэн: "Бүгүн оонньуу, ырыа-
тойук, үҥкүү буолар", - диэн, "Саха омукка" барсарыгар ыкырбыта.
Дьиэлээхтэртэн кинилэри кытта барсар киһи суох буолта. Онон кыргыттар
миигин: "Эн барыс, телохранитель буолуоҥ", - диэн ынырбыттара. Мин
испэр барсыахпын олус баҕарар этим да, кинилэргэ холуйдахха таҥаһым-
сабым куһаҕана, быһатын эттэххэ, үөр сылгы ортотугар хотонтон субу аҕай
тахсыбыт буута көстүбэт ырыган борооску курдугум. Итиэннэ оччолорго
нууччалыы "телохранитель" диэн тылы өйдөөбөт буолан, тута барсабын диэн
этэ охсубатаҕым. Ол да буоллар, кинилэр диэтэх дьон куугунатан илдьэ
барбыттара. Тиийэн киирээри гыммыппытын аантга турар уолчаан:
"Ыспааҥкаҕа - диэбитэ. Биһиэхэ ыспыраапка суоҕа. Били дьиэлээх
кыысчааны ынырааччы "Саха омук" баар эрэ ырыаһыта эбит этэ. Онон
быһаарса охсон, "тойоттордуу" быһа кэриэтэ ааспыппыт.
Ол киирэн, бастаан концерт көрбүппүт. Урут аналлаах үчүгэй
көстүүмнээх киһи элбэх дьон иннигэр тахсан ыллыырын көрбөтөх-истибэтэх
буолан да, итиэннэ куолаһа ырааһа бэрт буолан да олус диэн сөҕө-махтайа
