Page 72 - Портнягин. Муру алаас барыбыт биьигэ

Ill I
1/
С1ЛлYPY алаас _ барыбыт биһикпит

АЛЛАН ТӨРДҮН ОРОЙУОНА

ЧАРАҤ ЫҺЫАҔА

Саҥа тэриллибит Аллан Төрдүн - Уус Алдан оройуонун Ап-
таныамыйа 10 сыла туолуутугар анаммыт бастакы үбүлүөйдээх
ыһыаҕа 1932 сыллаахха бэс ыйыгар сир ийэ симэҕэ ситэн-сили-
гилээн турар кэмигэр Мүрү Чараҥар ыһыллыбыта. Уруккута үс
улуус бары нэһилиэктэрин улаҕаларыттан аҕыстыы-сэттэлии
көс сири, тиэхиньикэ ханнык да көрүҥэ суоҕар, атынан, оҕуһу-
нан, үгүстэр сатыы айаннаан, Мүрү эбэ «остуол ньуура» хонуу-
тугар баһаам элбэх киһи тоҕуоруйбута. Ыһыаҕы тэрийээччилэр III
эппиттэринэн, түөрт тыһыынчаҕа чугаһыыр киһи кэлбитэ үһү.
Уон тохсус үйэ иккис аҥаарын саҕана төрөөбүт дьиҥ сахалыы
куттаах-сүрдээх, туруору, көнө майгылаах, хоһуун үлэһит, дьулуур
булчут көлүөнэ дьоно улаханнык кырдьа, эттэрин-хааннарын эм-
ньирэтэ илик кэмнэрэ этэ. Кинилэр ортолоругар илии хотууру-
нан күҥҥэ үстүү-түөртүү га сири охсон нэлэһитэр, ампаар маһын
биир күҥҥэ сүгэнэн кэрдэн бүтэрэр дьон аҕыйаҕа суохтара. От­
тон аатырбыт ат бөҕө, кус быһый дьон хас нэһилиэк, аҕа ууһун
аайы кэриэтэ бааллара. Дүпсүнтэн Күүстээх Куонаан, Кэссиэ Лэ-
гиэнтэйэ, Үрэллээн, Суоттуттан Дүлүҥ уола Киргиэлэй, Лөгөй-))
төн Наҥнаһын Тайыла, Курбуһахтан Тэкэй Ньукулай, Хаптаһын
Сэмэн (Сыҥаах), Байаҕантай Бөҕө Саабыска, Күүстээх Көстөкүүн,
Сохсоһут уола Миитэрэй, Чыраанайтан Тэҥкэ Омуос уола Омчуу-
ка Дьэрэмэй, Хоро Тоҕус уоллаах Долоон эмээхсин удьуордара
бөдөҥ, толуу Орулуоптар уонна да атыттар, оччотооҕу дьоҥҥо
киэҥник биллибит, билигин номох, лэгиэндэ курдук ахтыллар
дьон үксүлэрэ бу ыһыахха сылдьыбыттара.
Оттон сүүрбэһис үйэ саҥатыгар төрөөбүт дьон күөгэйэр
күннэригэр, уола хаан саастарыгар сылдьаллара. Ыһыах оон-
ньуутун кинилэр баһылаабыттара. Урукку дьон сүрэхтээх аат-
тарын сэргэ, үгэс курдук, сахалыы хос ааттаах буолаллара уонна
ол ааттарынан дьоҥҥо ордук биллэллэрэ. Ол иһин ыстатыйа-
бар сахалыы ааттары суруйталаатым. Ыһыах үөрүүлээх чааһа
уһуннук барбыта. Тырыбынаҕа обком, үрдүкү салалта дьонно-
ро бааллара. Кинилэри кытта аатырбыт бартыһаан Хабырылла
Дьөгүөрэп баарын чопчу өйдүүбүн. Күн иккис аҥаарыгар нэһи-