Page 117 - Майаҕатта Бэрт Хара
P. 117
МАИА5АТЖ БЭРТ ХА РА
ларын дьиҥнээх патриоттарын булан, эбит. Ол туоһута Сутул аҕатын ууһа күн
кэпсэтэн, тылларыгар киллэрэн, үтүө бүгүн да манна баар, тыыннаах. Дьаба-
санаалаах дьон өйөбүллэринэн оҥот- ка Дьуотту, Сугуннаах Дьуорту эмиэ
торбуттара. Мин бэйэм 20-тэн тах- манна олорбуттар. Күөл уҥуор баар «Ба
са сыл архыыпка үлэлээн Бороҕоттор дан» диэн сир төрүт бороҕоттор үөскээ-
төрүччүлэрин ырытан кинигэ таһаарбы- бит-төрөөбүт, уутуйан олорбут сирдэрэ.
тым. 700 страницалаах. Кинигэни эмиэ Кинилэр кэлин арахсыбыттар. Саһылы-
улуустан, нэһилиэктэн биир-биэс харчы- каан мантан олох чугас. Суотту сирэ эмиэ
ны ылбакка, бэйэм үп булан, үтүө санаа мантан саҕаланар. Бу үрэх Курбуһахха
лаах патриот дьон көмөлөрүнэн бэчээт- тиийэр. Нам бөтүҥнэрэ эмиэ бу сиртэн
тэппитим. өрүскэ түһэллэр. Бороҕон улууһа барыта
Бороҕон нэһилиэгэ былыргы, төрүт бу сиртэн тарҕаммыта. Билиҥҥи Уус Ал
уус нэһилиэк. Сыҥаах Бороҕон диэн дан улууһа барыта да мантан, бу сиртэн
1632 сыллаахтан баар. Аны 8 сылынан силис-мутук тардан тарҕаммыта. Ман
400 сылын туолуо. Оттон Бороҕон на былыргы өтөхтөр, сайыҥҥы ураһалар
улууһун былыргы улахан кинээһин Чука оннулара билигин да көстөллөр, бааллар.
Капчиновы Үрүҥ ыраахтааҕы 1680 сыл Бороҕон сирэ-уота Холлоҕостооххо тиийэ
тохсунньу ый 26 күнүгэр анал дьаһал барар. Бороҕон улууһун төрүччүтүн мин
таһааран бигэргэппитин туһунан доку- балай да уһуннук, сүүрбэттэн тахса сыл
муоннар бааллар. Оччотугар 2025 сылга дьаныһан туран үлэлээн оҥорбутум. Ону
Бороҕон улууһа төрүттэммитэ 345 сыла. манна сирийэн сиһилии көрүөххүтүн сөп.
Аны 5 сылынан 350 сыллаах өрөгөйдөөх Биһиги Бороҕоттор олус дириҥ, үйэ-
үбүлүөйэ бэлиэтэниэ. лэр түгэхтэриттэн түһэр историялаах
Бу Хардаҕас быһыт маһын Тумула, улууспут. Ытык Байкаал кытылыгар оло-
диэн өбүгэбит Нотой Тойон төрөөбүт ро сылдьыбыт, Курыканнартан — үс хоро
сирэ. Кини улахан уол буолан дойдутут- хааннартан силис-мутук тардабыт. Түгэх
тан тэйэн Мүрүгэ тиийэн сир-уот оҥос- өбүгэлэрбит Байкал диэки олоро сылдьы
тон олохсуйбут. Ол оччотооҕу олох су- быт хуннулары, уйгуурдары кытта ситим-
руллубат сокуона эбит. Дойду сиргэ кыра нэһэллэр. 552 сылга биһиги төрүттэрбит
уол хаалыахтаах. Ол сиэри тутуһан кыра — хоролор, бороҕоттор (баегулар) судаа-
быраата Охто манна хаалбыт. Чука ки- рыстыбалаах этилэр диэн Орхон өрүс
нээс эһээтэ Сыҥаах Амыыкаан бу сиргэ үрдүгэр баар Күл Тэгин руна суруктаах
олорбут. Ити кэмнэргэ Бороҕоттор ман сымара тааһыгар суруллан турар.
на сугулаанныыр, мунньахтыыр сирдэрэ
