Page 147 - Майаҕатта Бэрт Хара

Эбэрикээн эмээхсин: һуу, сылайдахпын... Аны, тукаам хайдах эрэ эн биһи оломмуту-
гар тахсан көрүө этибит. Тоҕус сыл сыттыҥ, тоҕус хаар уулларын, тоҕус сааһы көрсөн кэл-
лиҥ. Хаһан хааман миигин үөрдэҕин. Мин кырдьан да эрэбин, кыайбатым да элбээн иһэр.
Өрүү маннык сыттаххына хайдах киһи-хара буолабыт тукаам?.. Бачча сыл тухары эмэҕирбит
холоммут түгэҕэр, кугас хомуолай ынахпыт үүтүнэн үссэнэн, тарынан аһаан, от үөрэтиттэн
үллэн, мае силиһиттэн иҥиирдэнэн, тоҕус сыл турбакка, босхоҥ буолан сытаахтааҥҥын, бач­
[
ча сааскар диэри сүһүөххэр туран дугумматыҥ. Бээ, бүгүн киэһэ чөкчөҥө көтөр сымыытын
п сиэтэн көрүөм. Абыраатаҕына абырыа, туруордаҕына туруоруо дуу... (Эбэрикээн ьипаан сыҥ-
Ч'л 1 сыйан барар, аргыый уолун соһон тахсан бараллар).

(Олом иһэ көстөр, улаҕа истиэнэ диэки тоҕустаах оҕо сытара көстөр).
1Т11 Майаҕатта: Оо, дьэ, тоҕо бу хаампатым буолуой, тоҕо да ийэбэр адаҕа буолан сыта-

1
рым буолла? Бу кэриэтэ төрөөбөтөҕүм буоллар. Бу маннык сытан, ийэм барахсаҥҥа да

көмөлөспөппүн кыайан. Арай атахтааҕым эбитэ буоллар, бу Кыыс Хаҥа алааспын сүүрэн-
көтөн хаста эргийиэм биллибэт, бултаан-алтаан оо, дьэ бэрт да киһи буолуом этэ ээ... (эмискэ
■■и сирилиир тыас иһиллэр).
Аарыма тиит киһи: Айбыт аҕаҥ мин буолабын, атаххар турарыҥ уолдьаста...
Айыы Алахчын саҥарар: Ии, ийэҕэр, аҕаҕар иэйиэхсити икэрбит, күннээх халлаан
күдэн күүстээҕэ буоллун диэн, сир ийэ ситэри иҥиирдээҕэ үөскээтин диэн Айдарбыт Айыы
алахчын эдьиийиҥ буолабын. Нохоо, тур! Нохтолоох тойон сүрэҕиҥ тулуйарыттан ааста, ту-
мустааҕынан тутайтыҥ, туйахтааҕынан дьадайдыҥ.

я Хайа туундара киһитэ: Буутуҥ этэ буста, буурҕаны кытта буккус, сиһиҥ этэ ситтэ, сил-
¥ш лиэни кытта эрис... (уонна бары мэлис гынан сүтэллэр).
Майаҕатта: Бай, дьикти түүлү түһээтим дуу, бээ, ийэм кэллэҕинэ кэпсиэм түүлбүн. Ынах-
*ш тарыгар тахсаахтаабыт быһыыта. Арай ити эппиттэрин курдук, ити истибитим курдук туран
кэлиим, бары миигиттэн бөдөҥмүттэн, улахаммыттан дьулайа саныа этилэр. Ол эрээри мин
кими да куттуом суоҕа. Кими да кытта мөккүһүөм суоҕа этэ. Ээх... (Уолчаан өрө тыынар...).
ЧЪЧ Майаҕатта (аймана түһэр): Ийээ, ийээ. Мин сүрдээх дьикти түүл түһээтим, арай иһит-
Эбэрикээн эмээхсин: Ии, оокком уһуктубут дии...

тэхпинэ, икки улахан тиит саҕа бухатыырдар уонна Айыы Алахрын эдьиийбин эйиэхэ диэн
кэлэ сырыттылар уонна тур дииллэр...
Эбэрикээн эмээхсин: Ии, ону-маны туойаҥҥын, ол бэйэҥ ыра санааҕар, атахтарын хаам-
таралларыгар баҕаҥ улахана бэрдиттэн көһүннэхтэрэ. Ыл, хата маны иһэн кэбис.
Майаҕатта: Бу тугуй, ийээ... хаан даа?
Эбэрикээн эмээхсин: Бээ, аргыый. Саҥата суох тоойуом, иһэн кэбиһиий...
Майаҕатта (иһэн кэбиһэр)-. Ийээ, бэҕэһээ миэхэ күүстээх боотур туһунан кэпсиэм диэ-
биккин кэпсиэҥ дуу...
Эбэрикээн эмээхсин: Ээ, арба даҕаны... кэпсиим, эчикийэ тулутуо суоххун. Дьэ, былыр,
олус модун күүстээх боотур дьоннор баалларына, хара тыаҕа кыыл сүөл үгүһүн эрдэҕинэ,
олорбута эбитэ үһү. Бу киһи аата Солук Боотур диэн эбит. Бу киһи Быйды диэн алааска олор-
бут. Бэйэтэ алта уол, үс кыыс оҕолооҕо дииллэрэ. Балай эрэ сылгы уонна ынах сүөһүлээҕэ,
оттуур сирдээҕэ дииллэрэ. Бу киһи мэлдьи төрөөбүт-үөскээбит сиригэр бултуур-алтыыр эбит.
Былыр манна киис, кырынаас, куобах, саһыл, көтөрдөртөн: кус, хаас, анды, туруйа, балыктар-
тан: собо, мунду элбэҕэ үһү. Хаһан да кимниин да хадаардаспат, мөккүспэт киһи дииллэрэ.
Олус бултаан-астаан, дьонун иитэн, аар айылҕатын кытта алтыһан, Байанайа төһө
өлүүлээбитинэн аһаан-таҥнан олорбут. Кыраҕы харахтаах охчут эбит, кииһи, тииҥи түүтүн
алдьаппакка суоһарар диэн былыр кэпсииллэрэ... Дьэ, итинник киһи баара тукаам...
Майаҕатта (оонньуур ох саатынан олорбутунан далбаатыыр): Мин эмиэ улааттахпына
булчут бэрдэ буолуом. Дьоммун-сэргэбин аһатыам дии... Ээ, арба атаҕым кыайан хаампат этэ
дии... (хомойон атахтарын көрөр).
Эбэрикээн эмээхсин: Ээ, тукаам хомойума. Баҕар, сарсын сарсыарда ала күн тахсыыта,
айыыһыттарыҥ бэттэх алы гынан мичийдэхтэринэ, баҕар атахтанан туруоҥ. Оттон уонна бу
да олордоргун миэхэ күүс-көмө, доҕор буолаҕын дии, тукаам. Билигин сотору амынньыар
көтөҕө барыахпыт (Майаҕатта сыҥсыйар).