Page 150 - Майаҕатта Бэрт Хара

ида<«

Эбэрикээн эмээхсин: Тоойуом, туох барыта иччилээх буолар куолута. От-мас даҕаны,
алааһыҥ даҕаны бары күүттэхтэрэ эйигин. Эн кэлэн бултаан, балыктаан барыаххын, алааһыҥ
хонуутунан буурдаан ааһыаххын (кулэр). Күүскүн-күдэххин айылҕа чочуйан оҥорбутун
көрүөн баҕарар буоллаҕа (күлэр). Кыра сылдьан өрүү булчут буола оонньууруҥ дни, балык­
таан кэллим дии-дии тымтай сүкпүтэ буолааччыгын. Ыра санаа туолара эмиэ ыйаахтаах, бил-
гэлээх быһыылаах...
Майаҕатта: Ийээ, сөпкө да тойоннуугун. Ийээ, өйдүүгүн, биирдэ түүл түһээтим диэ-
биппин? Ол түүнү күн бүгүн да ырылыччы өйдүүбүн ээ туох диэбиттэрин,онно өссө маннык
диэбиттэрэ ээ... «туттар сэбиҥ-сэбиргэлиҥ тус илин, туруйа кыыл хонон тиийэр ирбинньик-
тээх эбэтин илин халдьаайытыгар, иэн иҥиирин курдук эрийэ хаппыт сүдү тииккэ иилиллэн
турара буолуо» диэн кыырыктыйбыт астаах Кыыс Хаҥа барахсан ити тыллары эппитэ уонна
иитиллибит ийэ буоругар иһирдьэ иҥэн хаалбыта дии. Итини тойонноо эрэ...
Эбэрикээн эмээхсин: Ээ, илин чахчы ирбинньиктээх эбэ баар ээ. Онно чахчы биир сүүнэ
улахан эриллибит тиит баар... Онтон ол бултуур тэрилгин тэриннин диэбиттэр дии, чахчыта
даҕаны.
Майаҕатта: Ээ. Ийээ, оччоҕо уталыппакка күн сарсын ол тииккэ айанныам. Миэхэ бул-
туурбар охтоох оноҕос, субулҕа уһун маҥкы, түөрэй мае куйуурдуурбар баара буоллар ама,
бултуом суоҕа дуо?.. Силигим ситтэҕинэ ийээ, мантан инньэ биһиги сыалаах эти киэһэ аайы
бидиличчи буһаран, хатырыктаах минньигэс эмис собону күннэтэ сиэхпит дии...
Эбэрикээн эмээхсин: Оннуук, оннук. Оҕом Майаҕаттам санаата туоллар, булчут бэрдэ
аатырыа этэ. Түүл да иччилээх буолар. Бээ, ити мээнэҕэ эппэтэх, Кыыс Хаҥа барахсан. Бу
улуу сир мээнэ дьону манна булларбат, булдун да мээнэ көрдөрбөт, кистиир ээ. Байанай сор-
суннаах булчутугар эрэ куду кэһиилиир, өлүүлүүр. Ону сэргэ кутунан ыраас киһиэхэ. Сарсын
айан тутаргар алаадьы астаах барыаҥ, ол сүдү сиргин хайаан да аһатаар, алы гыннараар.
Дойду, сир барытын истэллэр, көрөллөр. Онон, сиэри-туому барытын тутуһаар, тоойуом...
Майаҕатта: Оннук ийээ, сиэрэ-туома суох хайаан булка тэриниэхпиний...

ТӨРДҮС КӨСТҮҮ

Сарыы түнэ танаһыгар саатын-саадаҕын иилинэн, маккытын, түөрэйин сүгэн
Майаҕатта Майаҕаттанан буолан кылыйан, ыстакалаан кыыралдъыппыт кырдалыгар,
Кыыс Хаҥатыгар, эһэ-тайах ордуутунан, тайалҕаннаах тайҕанан, тумаралаах
үрэхтэринэн, адъас атын эр бэрдэ буолан айыллыбыт айылгытынан
аара бултуу-бултуу айанныы турда.

Эбэрикээн эмээхсин: һуу, Майаҕаттам балаҕаныттан барбыта тоҕус хонно, ол тухары
туох да сибики биллибэт. Сүрэҕим ытарҕатын суохтааммын күммүн-дьылбын да билбэт
буоллум, сүһүөҕүм да уйбат буолан иһэр курдук. Хара тыа аар тайҕа оҕобун атаҕастаабата,
атаҕастаппата ини ама. Сүүрүктээх тимир түгэхтээх тымныы үрэхтэр ооккобун тимирдибэ-
тилэр ини ама... (эмискэ киһи атаҕын тыаһа иһиллэр).
Майаҕатта: Ийээ, аарыма лөкөйү аҕаламмын тусаһаҕа уурдум, куһум-хааһым бу. Дой-
дум, тайҕам барахсан өлүүлээн ыытта дьэ.
Эбэрикээн эмээхсин: Тыый, тукаам, Майаҕаттам. Сүрэҕим ытарҕата, тоҕус күн-
нээх-түүҥҥэ аанньа утуйбакка, тыас иһиллээн эйигин күүттүм дии. Эрэйдэнэ, эймэнэн иэдэ-
йэн олордохпуна кэллиҥ дии (уолун кууһар). Мин оҕом киһиттэн атын киэптэнэн, тиргиллэ
хааман тииийэн кэллэҕэ дии.
Майаҕатта: Ийээ, туох диэн эттэххиний. Бачча баараҕай булду хонон-өрөөн, эккирэ-
тиһэн бултаатаҕым. Дьэ, эрэ оттон булчут-асчыт буолбут бэлиэбин, үөрүү өрөгөйүн үөрдэн,
көмүлүөкпүт кыымын үөмэхтэтэн, ыкса ыалларбытын ыҥыртыахха, тайах чиэппэрин астыах-
ха, холлоҕос туос иһиттээх хойуу от үөрэни, чиэппэрдээх чорооҥҥо кута тарт.

(Ыаллыы олорор дъон биир-биир кииртэлииллэр, биир-биир Майаҕаттаны эҕэрдэлииллэр,
көрөллөр-истэллэр, астаах остуолга олорон аһыыллар, тэрээһин бүтүүтэ,
дъонноругар эт туттараллара көстөр, Майаҕатта утуйан хаалар)