Page 18 - Майаҕатта Бэрт Хара

МАЙАҔАТТА БЭРТ ХАРА,

Майаҕатта Бэрт Хара

КЫЫС ХАҤА САЙЫЛЫК

Дэхсилээн-тэҥнээн кээспит курдук, кырдьаҕастар.
талыы-талба арыы саһыл хонуулаах, кө- «Онтон, билигин хайдаҕый?» эһиги
ҕөрүмтүйэн көстөр күөх эниэ кэрискэ тиэтэйэн соһуччу Кыыс Хаҥа туһунан
кэрдиис мырааннардаах, сиэлэн-сэлэлээн ыйыта охсоҕут. «Кыыс Хаҥа ханна баа-
киирбит тумуһах хойуу бөлкөй тыалар- рый, картаҕа хайдах булуохха сөбүй?»,
даах, үллэн көстүбүт үрдүк туруору ту- «Кыыс Хаҥа сайылыкка кимнээх баал-
муллардаах биир кэлим уһун ньолбуһах ларый?» оҕолор тэһийбэккэ сураһаҕыт,
көстүүлээх сир киэнэ сиэдэрэйэ — Кыыс ыйытыы хардатын урутаан күүтэҕит.
Хаҥа сайылык. Дьэ, оччоҕо маннык.
Кыыс Хаҥа сайылыкка күөрэгэй- Сэбиэскэй кэмҥэ улахан уларыйыы-
дэр күнү быһа ыллыыллар, өтөннөр лар Бэрт Хара дойдутугар таҕыстылар.
өрөөбөккө үөтэллэр, кэҕэлэр кэрээбэккэ Аан бастааҥҥы «Хаҥа» холкуос Кыыс
чоргуйаллар, сир-дойду симэҕэ сириэ- Хаҥа сайылыкка тэриллибитэ. Маҥнай-
дийэр, алтан от арылыйар. Ыраас дьэҥкэ гы тыраахтар, социалистическай үйэ
саҕахтаах, үрдүк дуйдаах халлааннаах, биир тимир тиэхиньикэтэ, Кыыс Хаҥа
килэһийэ устар күннээх, түүннэри сыр- сайылыкка ньиргийэ хаампыта, күр-
дык ыйдаҥалаах, олоҥхо кыраайын кур- гүөмнээх көхтөөх үлэ өрө күүрбүтэ: нүөл
дук — улуу дайды. кырсы тиэрбиттэрэ, өлгөм үүнүүнү хо-
Кыыс Хаҥа тыраадыйар тымырда- муйбуттара, боруода сүөһүнү буоһатан,
рынан, үргүөрдээх үрэхтэринэн, ачаан- үөрдээн үөскэппиттэрэ. Тыһыынчанан
наах аппаларынан үтүмэн уһун үйэлэргэ буут бурдугу, сүүһүнэн киилэ арыыны,
тшгилэхтээх бөҕө тиэстибитэ, айанньыт сүөгэйи, уонунан тонна эти холкуостаах
бөҕө аарыгырбыта, сырыылаах бөҕө сы- хоһууннар үлэлээн ылбыттара. Оттон
быытаабыта. Ыллыктарга, аартыктарга бүгүн урукку холкуостаахтар үтүөкэн-
туйах тыаһа чугдаарбыта, хобо тыаһа нээх үлэ үгэстэрин салгыы тэнитэллэр,
хоҥкунаабыта, сыҥаах сыарҕа суола тыр- барҕардаллар.
гыллыбыта, көлөһө арааһа төкүнүйбүтэ. Картаҕа Кыыс Хаҥаны булар уусту-
Эргэнэ тыа саҕаларын эргийэ хааман га суох. Арылыйар халлааннаах Алдан
көрдөхпүнэ, булчут биис уустарын буор- өрүс уонна үс хос үллэр үөстээх Лена эбэ
сыбах балаҕаннара бургучуспуттар, туос икки ардыгар, Улуу Мүрү, Хотун Төҥүлү
ураһалара туругурбуттар, ньыла толоон алаастары холбуур айааттар айан суолу-
тиэргэннэрэ тэнийбиттэр. Кэмэ биллибэт нан адьас чугас баар.
кэрдиис кэмнэргэ, ураанхай ууһун унаар Уоттаах сэрии немецкэй фашистар-
буруота сиртэн-буортан ситимнэһэн, дыын кырыктаах кыргыс сылларыгар
быста-быста салҕаммыта, оттубут кутаа- Бэрт Уустара Бэрт Хара бухатыыр үөскээ-
та, төрүттээбит төгүрүк түөлбэ түптэтэ бит Кыыс Хаҥа сайылыгар мустан, оон-
үрдээн-намтаан көстүбүтэ, умулла-умул- ньоон-көрүлээн, кэриэс тылларын этэн,
ла күөдьүйбүтэ. Ийэ дойдуну тас дойду талабырдьытта-
Ити урукку дьыллар улаҕаларыгар рыттан көмүскүү охсуһуу фроннарыгар
«түнэ таҥастаах, улахан киһиттэн, муҥур аттаммыттара. Кинилэр хас биирдиилэрэ
тиит курдук, ойуччу улаатан көстөр, хас- өлөртөн куттаммат, үтүө өбүгэлэрин кур­
таабыт харыйа мае курдук харыйалаах, дук, бухатыырдыы хорсун-хоодуот буо-
тиэйиилээх оту санатар кэтит киппэ ларга, өһүөннээх өстөөҕү хайаан да кыа-
көҕүстээх, икки былас дарайар сарын- йан-хотон эргиллэргэ андаҕайбыттара.
наах, үс былас үрдүк үөкэҕэр өттүктээх Оттон Кыайыы кэнниттэн сахалыы
Бэрт Хара диэн бухатыыр киһи үөскээн- саргылаах ыһыахтар, урааҥхайдыы уйгу-
төрөөн олорбута үһү» дэһэллэр ытык лаах түһүлгэлэр төрүттэммиттэрэ, үөрүү-