Page 20 - Майаҕатта Бэрт Хара
P. 20

МАИАҔАТТА БЭРТ ХАРА,

       көтүү,  өрөгөи-талаан  үрдүү  үүнэ  турар  ский  өрөбөлүүссүйэ  уордьаннаах  Н.В.
       үтүөкэннээх дойдута. Кыыс Хаҥа — Бэрт  Бурцев уо.  д.  а.  бу Бэрт Ууһун нэһилиэ-
       Ууһун  сирэ.  Ол  аата,  Кыыс  Хаҥаттан  гиттэн  үүнэн-сайдан  тахсыбыттара,  ал­
       Бэрт  Хара  удьуордара  уһаан-тэнийэн  бан аатырбыттара.
       бүтүн нэһилиэк буолбуттара.  Саха дьах-          Хаҥа  сайылык  илин  халдьаайыты-
       талларыттан  маҥнайгы  “Бочуот  Знага”  гар  ойуур  иһигэр,  эргэ  сонуок  кэтэҕэр,
       уордьаннаах  сүөсүһүт  —  И.Д.  Олесова,  кыракый ырааһыйа хонуу оҕото, былыр-
       Социалистическай  Үлэ Дьоруойа,  албан  гы өтөх онно күн бүгүҥҥэ диэри кэрэһэ-
       ааттаах  ыанньыксыт  —  Е.И.  Бурцева,  лэнэн биллэ сытар. Дьэ, бу манна Кыһыл
       биллиилээх бурдук үүннэрээччи — Ф.Ф.         Сыырга  Эбэрикээн  эмээхсин  уонна  но-
       Ефимов,  Ленин  уордьанын  кавалердара  мох  буолбут  булчут  киһи,  хоһуун  бэрдэ
       — Т.А.  Бурцев,  П.Н.  Данилов,  Октябрь­    Бэрт Хара олорбуттара.




                                        БАИАТТЫМАН

           Кыыс Хаҥа сайылыкка, үрдүк тумул             Чугас  үрэхтэр,  алаастар  отторун  хо-
       үрдүгэр,  Кыһыл  сыырга,  сэндэҥэ  мас-      муйан,  уутун  оргутан  иһэрдэн,  имэрий-
       таах  тумус  тыаҕа  хаххаланан  соҕотох      эн көрдө да, туһа тахсыбата. Оттор күөх
       балаҕан  турар.  Балаҕан  хонууттан  тута  кэтит сэбирдэхтэринэн тобугун саба баа-
       биллибэт-көстүбэт.  От  үүммүт  халыҥ  йар, ол да туһалаабат. Хата уол сытан эрэн
       даҥнаах.  Илин  өттүнэн  мае  иэччэхтээх,    уһуур-улаатар,  оттон  атаҕынан  букатын
       саарбалыы тигиллибит тирии  бүрүөһүн-  дугуммат.  «Оҕом  үлүйүө,  оҕом  тоҥуо»
       нээх кэҥэс халҕаннаах, эргиччи кыараҕас  диэн Эбэрикээн кыһынын оҕотун куобах
       чуолҕан түннүктэрдээх.                       нэк суорҕанынан бүрүйэр. Хойут утуйан,
           Иһирдьэ  киирдэххэ  кэтит  иэдэстээх,    эрдэ туран  оһоҕун уотун  күөдьүтэн,  су-
       буор сыбахтаах оһох оттуллан умайа ту­       раҕырпакка маһын эбэн биэрэр.
       рар.  Төгүрүк  холумтаҥҥа  буор  көһүйэ          Эбэрикээн  сайынын  наар  оҕотун
       оргуйар.  Бу Эбэрикээн эмээхсин балаҕа-      манаан-кэтээн  олорор  буолан  ханна  да
       на. Эдэр эрдэҕинэ сырыыны-айаны кыай-        ырааппат. Куйааска оҕобун күн уота тэһэ
       ара, бэйэтэ соҕотоҕун куттаммакка ыраах  көрүө диэн туос хастаан балаҕанын кыа-
       бултуура, бэл балыктыы өр кэмҥэ көһөн  раҕас түннүктэрин саба уурар. Уола сы­
       хаалара.  Эбэрикээн  ханна  санаабыт  си-  тан эрэн ийэтэ эрэйдэнэрин олус аһынар,
       ригэр  тиийтэлиирэ,  кыһын  уонна  сайын  убаастыыр, ытыгылыыр буолан истэ.
       бултуур ыырдара, сирдэрэ тус-туспа буо-          — Ийээ, атаҕым үтүөрдэр эрэ бары-
       лара.                                        тын бэйэм оҥоруом, маһы сүгэн таһыам,
           Эбэрикээн  эмээхсин  хайа  да  сир-  тыаҕа  бултуу  барыам,—  диир.  Уонна
       дээҕэр Кыыс Хаҥаны сөбүлүүр, таптаан  хамсаабат  көнтөс  буолбут  атахтарын
       олохсуйбута  быданнаата.  Кини  суос-со-  үөрэтэ сатыыр. Атахтара букатын бэрим-
       ҕотох оҕолоох, оҕото оһох чанчыгар наа-      мэттэр, адьас икки дүлүҥ мае сэргэстэһэ
       ра ороҥҥо сытар. Атаҕынан босхоҥ буо-        сыталларын курдуктар.
       лан кыайан хаампат.                              Биирдэ сарсыарда уһуктубута, ийэтэ
           Эбэрикээн наара  орон  иннигэр,  оҕо-    иннигэр кэлэн турар эбит.
       тун  аттыгар,  суон  мөөкөөр  маһы  уурда.       — Мэ, маны ордорбокко иһэн кэбис,
       Мае  тэриэлкэҕэ  туос  көһүйэттэн  миин      оччоҕо  атаҕыҥ  үтүөрүө,—  диэн  баран,
       баһан  кутта.  Оҕото  ийэтэ  биэрбит  мии-   чохоо кытыйаны уунна.
       нин сытан эрэн, мае хамыйаҕынан баһан            Уол  чохоо  кытыйаны  ылан  көрбүтэ
       иһэн кэбистэ. Ити курдук, тоҕус төгүрүк  кып-кыһыл  хаан  эбит.  Эбэрикээн  хааны
       сыл  устата,  уол  ийэтэ  тугу  биэрбитин    хантан ылбыта биллибэт.
       аһаан  сытта.  Эмээхсин  эрэйдээх  оҕото         — Түргэнник, биир тыынынан түһэр!
       атахтаах буолуон олус баҕарар.               — диэтэ ийэтэ.  Уол  ийэтин тылын  быһа

             18
   15   16   17   18   19   20   21   22   23   24   25