Page 5 - Майаҕатта Бэрт Хара

Л да

МАИАҔАТТА ЭРГИЛЛИИТЭ — КЭМ ИРДЭБИЛЭ!

Күн бүгүн биһиги уһулуччу кэмҥэ олоробут. Бүтүн аан дой­
ду историятыгар да саамай дьоһуннаах, тосту өҕүллүүлээх ура-
ты кэм. Оттон сүҥкэн историческай өҕүллүүлээх уустук кэмнэр-
гэ мэлдьи буоларын курдук өй-санаа, түгэх өбүгэлэрбит олорон
ааспыт олохторун уопутугар сигэнээччи. Оттон биһиги улуус-
пут олус баай, түгэҕэ көстүбэт дириҥ историялаах. Ол курдук
аны икки сылынан Уйбаан Мигалкин Степной Думата тэрил-
либитэ 200, 2030 сылга үс саха саарыннара, ол иһигэр биһиги
ытык өбүгэбит Лөгөй Тойон хаан сыдьаана Чука Капчинов үрүҥ
ыраахтааҕыга тиийэн туруорсан кинээс солотун ылбыттара 350,
салгыы Саха сирэ модун Арассыыйаҕа холбоспута 400 сыллаах
т
өрөгөйдөөх үбүлүөйдэрин бэлиэтиэхпит. Баара-суоҕа сэттэ сыл
иһигэр бэлиэтэниэхтээх ити кэрэ-бэлиэ, үтүө үбүлүөйдээх сыл-
лары көрсө биһиги иннибитигэр дойдубут ааспыт олоҕун кытта
ситимнээх ытык даталарын уонна саха норуотун олоҕор дириҥ
суолу-ииһи хаалларбыт дойдубут биллэр-көстөр историческай личностарын үтүө аат-
тарын кырдьыктаахтык, эбиитэ-сабыыта, киэргэтиитэ, күүркэтиитэ суох баар докуму-
оннарга олоҕуран дьон-сэргэ билиитигэр киэҥник сырдатан кэпсиир сүдү суолталаах
сорук турар.
Павел Пермяков—Тэлэкэ саҥа кинигэтэ биһиги, саха дьоно, киэн тутта кэпсиир,
бука бары билэр, билинэр добун боотурбут Майаҕатта Бэрт Хара олорон ааспыт олоҕун
баар чахчыларга, үгүс үһүйээннэргэ, номохторго, эрдэтээҥҥи кыраайы үөрэппит дьон
суруйууларыгар олоҕуран сиһилии сырдатар. Майаҕатта Бэрт Хара, сорох сурукка Бэрт
Хара, Майаттыман диир киһилэрэ кимин ааҕааччы Тэлэкэ кинигэтинэн сирдэтэн бэйэ-
тэ сыаналыаҕа. Оттон Тэлэкэ бу боччумнаах үлэтэ эрчимнээх эдэр чинчийээччилэргэ,
саха омук тумус туттар дуулаҕа бухатыырын олоҕун үөрэтиигэ саҥа сүүрээннэри, ха-
йысхалары көрдүүргэ куорсун анньан кынат үүннэриэ диэн эрэниэҕи баҕарыллар.
Бары билэрбит курдук, улахан уларыйыылардаах билиҥҥи кэм саха иннигэр саҥат-
тан-саҥа соруктары туруорар. Олортон биирдэстэрэ миграция. Маннык кэлии киһи
үксүү турар быыһык кэмигэр биһиги, норуоппут түгэҕэ көстүбэт түҥ үйэлэр түгэхтэри-
гэр түһэр дириҥ историятыгар ураты болҕомтону уурарбыт наада буолбутун кэм-кэр-
дии бэйэтэ ирдээтэ. Оччотугар эрэ улахан итэҕэллээх, ураты культуралаах, араас сана-
алаах кэлии дьону кытары тэҥҥэ кэпсэтэн, эйэ-дэмнээхтик бииргэ алтыһан үлэлииргэ,
олорорго бигэ тирэхтээх буолуохпут. Атын суол суох.
Аан дойдуга улахан норуоттар быыстарыгар үйэлэр үтүрүйсүүлэригэр суураллан,
эстэн хаалбакка, бэйэлэрин билинэн, чөллүк, ыаллыы сайда олорор хорсун-хоодуот са-
наалаах кыра омуктар элбэхтэр. Олор истэригэр ахсаан өттүнэн аҕыйах кыра-хара саха
норуота эмиэ баар. Саха норуота төһө да түгэх үйэлэртэн эрэйи-муҥу эрэйинэн тыыран
кэлбитин иннигэр, сах саҕаттан күн бүгүнүгэр диэри тыыннаах буолара кини олоххо
ураты дьулуурун, тулуурун, быстыбат дириҥ силистээх культуратын өрө тутан үгүс
моһоллору туораан кэлбитин туоһулуур. Инники да, кэлэр кэрэ кэмнэргэ саха норуота
киһи-аймах цивилизациятын кытта бииргэ, иллээхтик, эйэлээхтик сайдарыгар кыахтар
баалларыгар бигэтик эрэнэбин. м ш
Түгэх өбүгэ үтүө үгэһин өрө тутарбыт тухары Саха сирэ сайда, чэчирии туруоҕа.
.
В.И. Аммосов,
Уус-Алдан улууһун дьаһалтатын баһылыга Ш £ \