Page 16 - ОДД Номоххо киирбит буойун

...Чэйдээн бүппүттэрин кэннэ, учуутал Миитэрэйи үөрэнэр
оҕолор испииһэктэригэр киллэрбитэ:
— Сарсынлгыттан үөрэх саҕаланар. Сарсыарда кэлээр, —
диэбитэ Миитэрэйгэ.
Сарсыарда халлаан суһуктуйарын эрэ кытары уһуктубут
Миитэрэй, аһаабыта буола түһээт, оскуолатыгар Арҕаа Хо-
нууга тэбиммитэ. Төһө да олус эрдэ буоллар, дьоно бары ула-
ханныын-кыралыын кинини атаарбыттара.
Оскуола 1920—1921 үөрэх сылыгар бандьыыттар өрө ту-
руулара мэһэйдээн, дьиҥнээхтик сэтинньиттэн эрэ аһыллы-
быта. Миитэрэй оскуолатыгар төһө да эрдэлээтэр, кини кур-
дук үөрэнэр буолбуттарыттан үөрэн, сүрэхтэрэ тэбэн кэбиспит
оҕолор оскуолаларыгар хайыы-үйэҕэ кэлэ охсубуттар этэ. Ос-
куолалара аһылларын кэтэһэн, саҥа билсибит оҕолор бодо-
руһа охсон, таһырдьа бэркэ диэн тапсан оонньообуттара. Күн
хатыҥнар төбөлөрүттэн күөрэйэн эрдэҕинэ, учуутал оҕолору
оскуолаҕа үөрэнэ киирэллэригэр ыҥырбыта.
Оскуолалара эмискэ аһыллыбыт буолан, бэрт тиэтэлинэн
оҥоһуллубут хаптаһын остуоллар тастарыгар турар уһун су-
бурҕа хаптаһын ыскамыайкаларга оҕолор кэккэлэһэ олорол-
лорун кытары, учуутал бэлэмнээбит ыраас кумааҕыларын,
харандаастарын тоһоҕосторун оҕолорго түҥэтэлээбитэ. Оҕо-
лор «А» буукубагтан саҕалаан буукубалары таба этэ, суруйа
үөрэнэллэрэ саҕаламмьгга. Учуутал дуоска суох буолан, үөрэ-
тэр буукубаларын дьиэ сэбэргэнэтигэр чоҕунан сыыйа суруй-
талаан көрдөттөөбүтэ. Кумаадыларыгар суруйтарбыта. Саас,
уу-хаар тахсыыта, сыарҕа суола охтуута, үөрэнэн бүппүттэрэ.
Миитэрэй маҥнайгы кылааһы бүтэрбитэ. 1921 —1922 үөрэх
сылыгар үөрэхтэрэ олунньуттан саҕаланан баран, муус устар
ыйга бүппүтэ. Оскуолалара, бандьыыттар өрө тураннар, са-
быллыбыта. Учууталлара, Платон Афанасьевич Ушницкай,
бандьыыттартан кыйдаран, дойдутугар, I Өспөххө, Дүпсүҥҥэ,
баран хаалбыта. Аҕалара Тайыла 1922 сыллаахха өлбүтэ. Саа-
май кыралара Борокуоппай үстээх оҕо хаалбыта. Аҕалара
өлөн, дьиэ-уот үлэтэ эдэр уолаттар: Сүөдэр, Хабырыыс, Мии­
тэрэй санныларыгар сүктэриллибитэ. Топпот маҕалай көмү-
лүөк оһохторугар кыһынын оттук мае бэлэмэ кыпчарыйан,
аҕалара өлүөҕүттэн дьиэлэрин аана, аһыллыбат гына таһыттан
хам сыбанан, хотонунан сылдьар буолбуттара. Мае мастанар
сүгэлэрин киһи сытыыта Миитэрэй көһү эрэ кыайбат сиргэ
12