Page 7 - Василий Сивцев. Производство хамандыырдара

диэх курдук санаа иһинэн үчүгэй үүнүүнү биэрбитэ. Барахсан аһа-үөлэ
элбэҕэ, төрөлкөйө, бөдөҥө киһи ыһыыга үөрэ-көтө туһанар сиэмэтэ.
Бэйэ сиригэр-уотугар оҕолуу бүөбэйдээбит аһа буоллаҕа. Дьэ, ол иһин
кэлэр ыһыыбытыгар туһаныахпыт диэн анаан-минээн хаалларым-
мыппыт. Туттар бааһыналарбыт тарҕана сытар сирдэринэн, иэннэри-
нэн арааһынайдар; 30-40 гектардаах, бэл 7-8-тыы гектаардаах ыһыы
иэннэрдээх бааһыналар кытары бааллар. Ыһыыбыт сирин барытын
көдьүүстээхтик туһана сатыыбыт. Бука барыларын бүтэйдээбиппит.
Оччотугар эрэ күһүнүгэр сиртэн ылбыт үүнүүгүн сүтүгэ суох туһанар
кыахтанаҕын. Быйыл ыһыыга үлэлиэхтээх техникаларбытыгар ума-
тыгынан хааччыллыыбыт хайа да дьыллааҕар тубуста. Онон санаабыт
бөҕөх. Туох кистэлэ кэлиэй, урукку сылларга уматыкпыт бириэмэти-
гэр кэлбэккэ эрэй бөҕө буолара. Ол дьайыытыгар ыһыыны хойутаан
түмүктээн, күһүҥҥү хомуур үлэтигэр охсуута улахан буолара. Сир үлэтэ
туһугар киһиттэн элбэх түбүктээх сылаас сыһыаны эрэйэр. Ону толо-
рор туһугар бу үлэлии-хамсыы сырыттахпыт, — агроном Семен Гаври­
лович дьиҥнээх сир ууһун быһыытынан күннээҕи үлэтиттэн быһыта
тардан билиһиннэрэр.
Сэмэн биирдэ эмэ дойдутуттан
тэлэһийэн атын сиргэ бардаҕына,
ийэтин ахтыбыт оҕолуу дойдутун
олус суохтуур, ахтар. Ордук күһүҥҥү
үүнүүлээх бааһыналара хараҕар бу
баардык көстөн кэлэллэр... Ама
да аастар совхозтар ыһыллыылара
эдэр эмньик сааһын бүүс бүтүннүү
анаабыт киһиэхэ биирдэ санаатах-
ха ыарахана сүрдээҕэ. Бааһынай
хаһаайыстыбалар бастаан тэриллии-
лэригэр Семен Гаврилович «Хаҥа»
бурдугу үүннэрэр хаһаайыстыбатын БУРдУк хаһааиыстыбатын биригэдьиирэ
тэрииэн, салаиан, атаҕар туруорбу-
та. Тэрийэн, салайан, атаҕар туруорбута диэн тылынан этэргэ дөбөҥ.
Бу үс тыл иһигэр баппат элбэх тэрээһин, түбүктээх, сыралаах үлэлэр
баалларын киһи сэрэйэр эрэ. Олору барытын Сэмэн үгүс утуйар уутун
умнан, эт атаҕын бараан, көмүс көлөһүнүн тоҕон ситиспитэ чуолкай.
Ол түмүгэр «Хаҥаларга» үлэһиттэр олорор, сынньанар дьиэлэрэ, түөрт
миэстэлээх гараж тутуллубута, заправка тэриллибитэ. Кылгас да кэмҥэ
үлэлээтэр Мэкэри, Алар, Бытта, Кураанах алаастар саҥа маһынан
бүтэйдэммиттэрэ.
Бу хаһаайыстыбаҕа үтүө үгэс олохтоммута ыраатта. Сиргэ сыһыан-
наах үлэлэргэ барытыгар сылы быһа эргис да диэххэ сөп, эппиэтинэһи
агроном Семен Черкашин бэйэтинэн толору сүгэрэ. Биир тылынан эт-
5