Page 78 - Василий Сивцев. Производство хамандыырдара

арыыны, чохоону, бырыһыаннардаах сүөгэйи, кымыһы оҥорон нэһи-
лиэнньэҕэ атыыга таһаарара хамаҕатык барара. Сыахха күҥҥэ орто-
тунан биэс тонна ыаммытынан үүт кэлэрэ. Ол үүтү пастеризациялаан,
бары санитарнай ирдэбиллэри тутуһан, ГОСТ стандарка эппиэттиир
гына анализтаан араас бырыһыаннаах сүөгэйи, чохоону уонна 25,35 —
бырыһыаннаах любительскай, крестьянскай арыылары оҥороллоро.
1978 сыллаахха Биэттэ отделениетыгар управляющай А.А. Соловьев
көҕүлээһининэн арыы сыаҕа саҥардыллан, тупсарыллан тутуллубута.
Билигин нэһилиэнньэттэн сүрүннээн үүтү сайыҥҥы кэмҥэ хомуйал-
лар. Биллэрин курдук, тыа киһитэ үүттэн дохуоттанар буолла. Ол сиэ-
ринэн сыл ахсын нэһилиэнньэттэн үүтү тутуу квотата үрдээн иһэр.
Аҕыйах сыллааҕыта — 70 тонна үүтү тутар эбит буоллахтарына, билигин
— 200-кэ тоннаҕа тиийдэ.
Билигин үүт сыаҕар түөрт киһи үлэлиир. Маастарынан Анна Пет­
ровна Бурнашева, лаборанынан Мария Ивановна Лепчикова, рабочай-
дарынан Елизавета Николаевна Ганачевская, Лена Петровна Гоголева
үлэлииллэр. Сыах халлаан сылыйыыта муус устар ортотуттан аһыллан
үлэтин саҕалааччы. Быйыл өҥ дьыл буолан үүт-ас үгүөрү. Ааспыт сыл
түмүгүнэн нэһилиэнньэ сыахха 220 тонна үүтү атыылаата. Конни­
ки сылларга сайылыктар кэнчээрилээннэр үүт ыама сайыҥҥылыы
үчүгэй. Улаханнык хамсаабакка, түспэккэ турар. Дохуот үүттэн кэлэ-
рин билэн нэһилиэнньэ ыанар ынаҕын ахсаанын аччаппата. Өссө эбэр
балаһыанньалаахтар.
Үүт сыаҕын үлэһиттэрэ, маастар Анна Петровна нэһилиэнньэ
от, атырдьах ыйдарыгар туттарбыт үүттэрин харчытын «Уус-Алдан»
ТХПК-тын директорын Н.П. Иванову кытары кэпсэтэн эрдэ аҕалан
нэһилиэнньэҕэ түҥэтэн, улахан махталларын ылбыта. Үүтү туттарар
киһи ахсаана сыл ахсын эбиллэн иһэр. Саамай элбэх үүтү Н.К. Федо­
ров, М.А. Стрекаловская, А.Н. Савин туттардылар.
Уопуттаах маастар этэринэн, төгүрүк сылы быһа үлэлиирбит буоллар
өссө элбэх үүтү хомуйуо, нэһилиэнньэ соччонон дохуоттаныа этэ диир.
Кини этиитэ оруннаах. Урукку совхозтар саҕанааҕы кэм мындаатыттан
ылан көрөр буоллахха, сүөһүттэн өлгөм үүтү, эмис эти ылыы былаа-
нын толоруу туһугар Баатаҕай нэһилиэгэр күүстээх үлэ барбыт. Кистэл
буолбатах, ол кэмҥэ уопсай хаһаайыстыба интэриэһэ өрө тутуллара,
чааһынай киһи, ыал олоҕун кыһалҕата күлүккэ хаалара. Онтон бүгүн
букатын атын тутуллаах, сыһыаннаах олоххо тиийэн кэллибит. Ханна
баҕарар буоларын курдук, Анна Петровна тыа сирин уйан, нэһиилэ бэ-
йэтин көрүнэн олорор салаата биир тутултан атын тутулга көһүүнү олус
ыарыылаахтык, ыараханнык бэйэтигэр чугастык ылыммыта.
Саха Республикатын Президенэ В.А. Штыров олохтоох салайыныы
усулуобуйатыгар саха дьоно тыа сиригэр түөлбэлээн олорор эйгэлэрин
бары өттүнэн өрө тардар сыаллаах тыа сирин сайдыытын социальнай-
76