Page 73 - Василий Сивцев. Производство хамандыырдара

көрбүтэ. Төрөппүттэрэ оҕоҕо сүтүктээх дьон быһыытынан, соҕотох
кыыстарын төһө да күндүргэттэллэр, оччотооҕу кэм сиэринэн кыра-
тыттан от үлэтигэр үөрэтэн, сүөһү көрүүтүгэр такайан барбыттара. Уба-
йынаан Бүөккэлиин ботуоҥка сүгэһэрдээх өйүөлэрин олбу-солбу тутан
төрөппүттэригэр от үлэтигэр көмөлөһөллөрө, дьиэ таһынааҕы иирбэх-
таарбах сорук үлэлэргэ сүүрүүнэн сылдьаллара.
Онтукалара таах хаалбатах... Үчүгэйдик олордоххо, «сыл кынатта-
ах» дииллэрэ кырдьык эбит. Ол кыыс билигин улаатан, олоххо эрил-
либит кырдьаҕастар оскуолаларын чугастык ылынан, олох уустук,
араас мындырдарыгар үөрэнэн, билигин бэйэтэ төрөппүттэрин сол-
буйан оҕолорун, сиэннэрин, аймахтарын үлэ үөрүйэхтэригэр уһуйар,
үөрэтэр дьоһун ыал мааны ийэтэ, эбэтэ буолла... Бириэмэ түргэнник да
ааһар. Саха сирин түҥкэтэх тыатыгар төрөөбүт Ааныс кыыс оччотооҕу
кэмҥэ кырдаҕастар «дьахтар өйө аһынааҕар кылгас» диэн өс хоһоонун
туһунан кэпсэтэллэрин үгүстүк истэрэ эрээри, улахан суолтаны уурба-
та. Ити тыллар атаҕастабыллаах ис номохторун, кэлин, улаатан баран
өйдөөбүтэ. Дьахтар аймахха сыһыаннаах мэник-тэник тыллары, кини-
лэр өйдөрүн -санааларын, олоххо-дьаһахха сыһыаннарын түһэрэр кэп-
сэтиилэрин Анна Петровна кыайыылаах үлэтинэн киэр илгибитэ диэн
этэрбит оруннаах.
Ханныктаах да үлэттэн толлон турбат, үлэҕэ-хамнаска сыстаҕас,
эппиэтинэстээх, дьыалабыай сыһыаннаах Анна Петровнаны сүөһү ии-
тиитигэр биригэдьииринэн аныыллар. Бу эппиэттээх үлэтин собуотла-
боранын кытары тэҥҥэ сыһыары тутан үлэлээбитэ.
Биригэдьиир биир үчүгэйдик билэрэ сыллааҕы валовай үүт аҕыс
уонча бырыһыана сайыҥҥы кэмҥэ ыанылларын. Дьэ, ол иһин күөх
мэччирэҥ ыйдарыгар Сатаҕай, Чараҥай, Көрдүгэн, Хаһалаах, Тунах,
Көйбөх сайылык ыанньыксыттара күҥҥэ үстэн итэҕэһэ суох ыыл-
ларын тэрийбитэ. Бу сайылыктартан үстэ ыаммыт үүтү суоппар И.И.
Ушницкай бириэмэтигэр сыахха аҕалара. Биир өрөбүлэ суох үлэлээһин
ыараханын биригэдьиир отделение, совхоз салалтатыгар үгүстүк туру-
орсубута. Онтуката син кэнники кэмҥэ түмүктээх буолбута.
Анна Петровна биригэдьииринэн үлэлиир сылларыгар улахан
болҕомтотун үлэһиттэр үлэлиир усулуобуйаларын тупсарыыга уурбута.
Кини үлэлиир кэмигэр «Сатаҕай» сайылыкка саҥа типовой хотон, түөрт
квартиралаах сүөсүһүттэр олорор дьиэлэрэ, бөһүөлэккэ «кыһыл мун-
нук» дьиэтэ үлэҕэ киирбиттэрэ. Ити кэмҥэ хотон үлэһиттэригэр күнүскү
итии аһылык тэриллибитэ. Оскуоланы саҥа бүтэрбит ыччатгар төрөөбүт
нэһилиэктэригэр үлэлии тахсыылара маассабайдаабыт кэмэ этэ. Дьэ,
бу кэмҥэ управляющайынаан Афанасий Алексеевич Соловьевтуун ыч-
чат күүһүн производства араас салааларыгар табатык аттаран, сатабыл-
лаахтык салайан тэрээһин үлэни төрдүттэн тупсаран үтүө түмүктэри
ситиһиилэрин сүрүн кистэлэҥнэрэ манна сытара. Анна Петровна сүөһү
71