Page 8 - Ахтар ытык иэстээхпит

саастааҕар ыалдьан өлбүт. Онон икки балтынаан үс кыра оҕо
аҕаларын көрүүтүгэр хаалбыттар. Аҕата уолун үөрэттэрэ сатаабыт.
Чараҥҥа, Томторго үөрэнэн биэс кылааһы 17 саастааҕар бүтэрбит.
Ити кэмҥэ дойдутугар "Хатыҥ Сыһыы” колхоз тэриллэн балай
эмэ оннун булбут кэмэ этэ. Аҕалара Уйбаан үксүн колхозка мас
кэрдиитигэр, балыкка үлэҕэ барара. Дьиэтигэр сылдьар ыалдьыт,
хонор хоноһо курдук көстөн ааһара. Оҕолоро аймахтарын
көрүүтүгэр хаалаллара. Миитэрэй 5 кылааһы бүтэрээт таабыл-
нэрээт суруйааччынан, суотчут-бухгалтер көмөлөһөөччүтүнэн
ананан үлэлээбитэ. Онтон оҕуруот аһын үүннэрээччилэргэ
биригэдьиирдээбитэ. 1940-1942 сылларга Кэбээйигэ сылгы
аһатааччынан уонна балык биригээдэтигэр үлэлээбитэ. Онон оҕо
сааһыгар көрү-нары билбэккэ улааппыта. Ы ар-курус,
аччыктааһын, ыгыы-түүрүү, хас биирдии киһиттэн куттанан
сэрэхэдийии, кыра да сыыһа-алҕас таҕыстаҕына буруйга-сэмэҕэ
тардыллар аас-туор олох кэмигэр эдэр сааһа ааспыта.

ЭҺЭБИТ ТУҺУНАН
Иван Данилович Стручков (1899-1973 сс.).
Мин эһэм Уус-Алдан (былыргы аата Алдан
төрдө) оройуонун Хоро нэһилиэгэр Хатыҥ
Сыһыы сайылык сиригэр-уотугар, Торбос
аҕатын ууһугар быстар дьадаҥы дьиэ кэргэҥҥэ
төрөөбүт.
Аҕата Хадаар Данил Сайылыга Хатыҥ
Сыһыы Дьэдьэннээх арыытын тэлгэһэтигэр,
кыстык олоҕо - Хадаар Арыылааҕа уонна
Сыҥаһа алаас илин үрүйэтин төрдүгэр баар
өтөх. Аас-туор олох кэмигэр эдэр сааһа итиннэ
ааспыта.
Мин эһэбин үлэһит, кытаанах, дьэбир
майгылаах киһи быһыытынан өйдөөн хаалбыппын. Кыра
сырыттаххына арааһа сылгыһьгтынан үлэлиирэ. Ол курдук мин
5-6 саастаахпар киниэхэ акка мэҥэстэн, аттан охтумаары
кэннитгэн хам кууһа олорорбун, арааһа сылгылары эккирэтэр,
үүрэр, күрүөҕэ-хаһааҕа хаайар этибит. Ол саҕана кинини
«Сууллар» диэн хос ааттыылларын өйдүүбүн. Ол сылгыга уһун-
нук үлэлээбитин туоһутунан бэрт өр кэмҥэ диэри булууспут үр-
дүгэр сылгы ыҥыырдара бааллара. Онтон тоҕо «Сууллар Уйбаан»
диэн ааттыылларын билбэтим, сэрэйдэххэ атыттан баҕар ханнык
эрэ түгэҥҥэ суулла сылдьыбыта буолуо диэн сэрэйэбин эрэ.
«Нэптиэнтэн» саһыл ферматыгар Сыырдаахха көһөн кэлбиппит
кэннэ Сыырдаах орто оскуолатьҥар кочегарынан кэккэ сылларга
үлэлээбитэ. Аны санаатахха күҥҥэ 1-2 куб маһы, «Дружба» эрбии
суох кэмигэр бэйэлэрэ бэлэмнииллэрэ, мин кыра кылааска үөрэнэ
сылдьан киэһэ хойукка диэри балтыбынаан Шуралыын киниэхэ