Page 82 - Биһиги албан ааттаахтарбыт

Манна аҕылыллыбыт чахчылар 1985 сыллааххатахсыбыт «Великая
Отечественная вопна 1941-1945 гг.»диэн кинигэттэм ылылыннылар.
...Бпһиги аҕабыт сүрдээх үлэһнт, булугас-талыгас киһп этэ. Тугу
эмэ кэтэһэн, кэтэхтардыстан сытыадиэн саараама. Мин оҕосааһым
аһынан-таҥаһынан дэлэйэсуох биэс уонус сыллардаахха ааспыта. Оч-
чотооҕуга кини сүрүн үлэттэн иллэҥбуоллар эрэбултаан, балыктаан
сыарҕа, куул муҥунан куобах, балыкаҕаларын өйдүүбүн. Саас кус кэ-
лиитнн саҕана бөһүөлэктэн чугас Ойоҕос күелүгэр баар дурдатыттан
тахсыа диэн саараама. Ити билигин Ойоҕос күөлэ кураан охсуутугар
уолан сытар, биһиги оҕо сырыттахпытынадириҥда дириҥ, кпэҥда
киэҥбуолара. Быһата, бпһиги оҕолорбаҕасолус астына, толло көрөр
буоларбыт. Сааскы сарсыарда уһугуннахха,түинүгүнэн күн күлүмүрдүү
тыкпыт, муостаҕа кус арааһа кэккэлэччи тэлгэммит буолара...
Балык ыамып саҕана эбэһээт илимниирэ. Өнөрэбэтпн сордоҥунан,
хаахынайынан элбэхтик эмсэхтээбит дьоммут. Ол да иһнн буолуо,
бинрдээмэдойдубартахсарбар массыынанап айаинаан иһэн, Эбэттэн
хараҕым араҕааччыта суох. Сайыҥҥы сорох харата суох күннэргэ бы-
һыылааҕа Куталаах күелүгэр илнм үтэохсон баран, балыгы тыынан
сылдьая, ууну эрдиинэн күрэтэрэуоннатүргэн үлүгэрдиккүөсбыччыы-
катын туттара охсоро. Оннуктүгэннэргэ кинини батыһа сылдьар олус
ымсыылаах, баҕалаах буолара.
Колхозка бири гэдьи и рди и сылдьан, сорохдьыл оҕус, атсыарҕатын
муҥунан дохуотугараахсыбытэтин, арыытын, бурдугун тэлгэһэҕэтиэ-
йэн киллэрэрэ эмиэ улахаи үөрүүлээх түгэн этэ. Ордук убаһа этиттэн
буолуо, биһиги оҕолор тугу эмэ сэмсэлэнэ охсон, дьиэҕэ киллэрэн,
оһоххо халахыта охсоот, спэн-аһаан чалбарыттыыр этибит. Оччотооҕу
колхоз үүннэрбитбурдугуттан эбэ Балбаара эммэхсин дьоҕус үтэһэҕэ
үп пүт лэпп иэскэти н амтана счп кшбар билиҥҥээҥҥэ диэри баарга ды-
лы. Уонтан быдан тахса дойдуларга, араас куораттарга сылдьан, син
элбэҕи, арааһы аһаатаҕым буолуо — арайоллэппиэскэбэрамтаннара
санаабарараассиэдэрэй аһы-үолүбаһыйан, билиҥҥээҥҥэдиэри баар-
гадылылар. Оннукүтүллүбүтлэппиэскэни мпп дьонум ыалдьытымсах
олбуордарын толору оонньуу сылдьар оҕолор бары тоһута тутан, үллэс-
тэн сиир буоларбыт.
Кэлин аҕабыт уонтан тахса сыл устатыгар эргиэҥҥэ үлэлээбитэ.
Мин өйдүүрбүнэн, бастаан Уһун-Күөл маҕаһыыныгархасда сыл атыы-
лааччылаабыта. Онтон Кэптэнигэанаабыттара. «Биһиги кэптэнилэр
атыылааччы диэн хайдах үлэлээх киһп буолуохтааҕын кини кэлбитин
кэннэбилбиппит. Ол курдукбулан-талан үлэлпирэ», -диэн аҕам туһу-
нап Дьокуускай куораккаолохтоох пенсионерка Евдокия Констамти-