Page 185 - Неизвестное название
P. 185
©ЛТ©ХХ© КЫАЙЫЫЛААХТАР ЭРЭЛЛЭРЭ, УТУМНААЧЧЫЛАРА
орто оскуоланы бутэрэн, комсомольскай путевканан кэлэммит, Петя биригэдьииринэн, мин ньирэй
корооччунэн холкуоспугутар Yлэлээбиппиг. Оччолорго икки ©лтох ус холкуостара уонна «Кыйыл
кэккэ» холбойон, Мичурин аатынан бодонсуйбут холкуос этэ. Ол иннинэ «Харыйалаах» холкуос
«Коммуна суолугар» холбоспут кэмэ этэ. Петя икки сыл улэлээн баран, Москвада Тимирязевскай
академияны сигиhиилээхгик бутэрэн, урдук уорэхтээх учуонай-агроном идэлэнэн кэлэн, дойдутугар
Орджоникидзевскай оройуонна кылаабынай агрономунан, бодонсуйбут Среднеленскэй оройуон
киинигэр Намна райкомол I сэкирэтээринэн, Булуугэ (кэргэн ылан баран) идэтинэн Yлзлээбитз.
Онтон кэлин «Лена» сопхуос Бэйдинэтээди отделениетыгар управляющайынан улэлии сылдьан,
1967 сыл саайыгар Бэйдинэдэ уу киллэттэрээри куоракка Госплан председателэ Говоров Афанасий
Михайловичка киирэ сылдьыбыта. Кангаласска дэлби тэптзрзр взрывчатканы кэпсэтийэ хаста да
киирэ сылдьыбыта. Онон Бэйдинэдэ ууну киллэттэриигэ Николаев Петр Яковлевич утуотэ диирим
дуу, умнуллуон сатаммат, дойдутугар аата ааттамматын ийин, санаан аастынар диэн суруйдум.
Историяны хайыстахха, архыыбынан да булуохха сои. Олох сайдыытыгар бэрт кыра да утуо олук
буоларын ойдуоххэ наада.
Петя одо эрдэдиттэн найаа чадылхай, ыллыыр, ункуулуур, куус-кудэх да отгунэн дьодура суодун
ийин, барытыгар кыттыйар, туора турбат, аныгылыы эттэххэ, активнай позициялаах улааппыта.
Кини тороппуттэригэр содотох одо этэ да, агаахтаппаг этилэр. Маачаха адата Татаринов Петр
Федорович сэриигэ барыан быдан инниттэн ииппит уола, таптыыра. Баарыгар Петяны ийэтигэр
тайыйтарыахтаадар, мохторбот да этэ. Бийигини — Петяны, Татаринов Кешаны, миигин киинэдэ
ыьгтымаары гыннахтарына, бийиэхэ бэйэтэ харчы биэрэр уонна: «Киинэни баран кордунэр», —
диир этэ. Куйун, саас оонньуурбутугар, дьиэ тэлгэйэтэ кыарадас буолан, Кырдал хаарын оймоон,
эккирэтийэн, охторусуйан, кыбыылаах окко кытта оонньоон, дьюбитигэр хаары бурунэн, арыт
ибили сытыйан саккырайан, модуллэ турарбыт угус буолара да, таайым Буотур кэм да комускэйэн:
«Оонньоотуннар, одо оонньоору одо буолар», - диэтэдинэ, санаабыт эрдийэрэ. Таайым Буотур
барахсан, одото суох буолан, комускэйэр эбит буоллада, ол ийин Петя истинник «тээтэм» диирэ. Ол
да ийин миигин кигэн: «Тээтэм баарыгар ийэбиттэн эн, конуллэтээр», - диирэ. Онон Буотур таайым
барахсан бийиги суон дурдабыт, халын хаххабыт буолара.
Петя бийиги 1944 с. сэрии бутэйик сылыгар, чуолкайдаан эттэххэ, кыйыныгар, 1944-45 сс.
I кылааска уорэммиппит. Онон сэрии кэмигэр улэлээбэтэх эбиппит Ас-танас чычырбайа баар этэ.
Хата, сэрии кэнниттэн, хайа сыл эбитэ буолла, кыра этибит, Дьапсаанада холкуос одуруотугар
одолору кытта Петя бийиги улэлэспиппит да, уу илиибитинэн солуурга, ыадаска байан, одуруокка
кутарбытын ыарырдатар этибит. Салайааччыбыт ©руолчээн Уйбаан улаатан эрэр уол этэ, сотору-
сотору сынньатан, оонньуу тэрийэн, оонньотор этэ. Бырдах да сиирин, сылайарбытын да умнан,
уубут да кэлэригэр наадыйбакка, сэргэхсийэн улэлиирбит. Ситэ сылаппакка, оонньуу торийэрэ.
Сылайыахтаадар бырдах сиирэ ордук
тободо хатоимыЕ Уу байа талайада, куол
аттыгар тиийдин да, бырдах найаа да
хойуу, элбэх буолара. Саайыран баран, хата,
Оруолчээни эргитэ санаан хайгыыбын.
Бийиги колуонэ сэрии кэнниттэн олоду
чолугэр туйэрии кэмигэр улаатан ийэн комо,
улэ бодо буоллада. Онно Петя бэйэтин
саастыылаахтарыттан хаалсыбатада чахчы
буолуохтаах. Мин кыйын ©ктооптон ыла,
икки чиэппэр устата, сааскы каникулга
диэри эйэбэр олорон уорэнэрим. Саас адам
бултан кэллэ да, бзйэтигэр ылар, тордус
чиэппэртэн ылата Орто Эбэ оскуолатыгар
уорэнэрим, сайылыырым. Онон Петя тугу
Хаартыскара: Говорова-Татаринова Ангелина Иннокентьевна,
Yлзлэзбитин билбэппин. Оччолорго одо
Николаев Петр Яковлевич, Татаринов Петр Федорович
барыта улэлиирэ, ордук бука бары окко (Николаев Петр Яковлевич ииппит арата)
185

