Page 188 - Неизвестное название

сыыппараларынан сорудахтарын онорбута. Copox салайааччылара бастаан утаа намыйах сорук
туруоруллубут диэн моккуйуох, конноруох курдук буолан ийэн, суоттаайыннарын торуттэрэ-тордулэрэ
чуолкайдара, итэдэтиилээхтэрэ бэрдиттэн уонна оройуоннар экономистарын угустэрин кытары
эрдэтгэн собулэйиннэрбит буолан, улаханнык утарыласпаттара, кини онорбут биир да сыыппараларын
коннорботтор этэ. Ол соруктар саамай сопке онойуллубуттарын олох хамыыта, улэ-хамнас туруга
толору кордорор буолара.
Араайа, ол да ийин буолуо дни саныыбын, 2006 сыллаахха, ити Президенскэй программа иккис
туйумэдин онорууга эмиэ кинини, биэнсийэтигэр олорор кийини, анаан-минээн ыныртаран ылан
улэлэппиттэрэ, бастакы барылын сыыппаранан оросчуеттарын онорторон ылбыттара. Кини улэтин
кэнники сылларыгар Саха сирин ТХНЧИИ учуонайдарын кытары Айылык программатын онорууга
кыттыыны ылбытын, онно угус сыратын уурбутун олодун-улэтин биир бэлиэ тугэнинэн сыаналыыр.
Урукку Госплан да, кэлин Экономика министиэристибэтэ даданы ороспуубулукэ элбэх мате-
риальнай ресурсатын, тыа хайаайыстыбатын бородууксуйаларын онорон тайаарыытын, содо-
туопкалаайынын кээмэйдэрин былаанныыр уонна уллэрэр аналлаах. Ол былааннары оноруу, уллэрии
бырайыагын аан бастаан хайан бадарар боростуой (рядовой) экономист садалыыр, онтун салгыы
отдел салайааччыта, онтон уойээ салалта корон эбэн-сабан, коннорон биэрэр уонна бигэргэтэр.
Сэбиэскэй кэм садана тэрилтэ улэтэ кыра-хара чунуобунньуктан (специалистан) улахан тутулуктаах
диэн буолара. Ол сиэринэн уллэрии былаанын онорууга Марфа Васильевна да оруола чахчы улаатан
ылар тугэннэрдээдэ. Ону туйанан диэххэ уонна торообут Уус Алдан оройуонугар ыалдьан, сородор
кистээн, уус-алданнарга ордук уут туттарыытын квотатыгар 200-300 тоннаны ордук тиксэрин курдук
онорбут бырайыактара туох да конноруутэ, эбиитэ-сарбыллыыта суох аайан хаалаллара. Ол кини
тэбэн биэрбит эбии кээмэйэ, убэ хантан, хайдах кэлбитин оройуонун салайааччылара, этэргэ дылы,
кэннилэрэ да билбэккэ хаалаллара баар суол этэ.
Марфа Васильевна сопхуоска улэлиир кэмигэр экономист идэтигэр уйуйбут наставниктарын:
Россия утуолээх экономийын Меланья Тарасовна Николаеваны, Иван Сергеевич Иванову, оттон
республика Госпланыгар, Экономика министерствотыгар уйуннук улэлииригэр бигэ тирэди-акылааты
уурсубут, элбэххэ уорэппит-такайбыт учууталларынан уйун кэмнэ бииргэ улэлээбит салайааччыларын
t - Госплан председателин урукку солбуйааччытын, Саха Республикатын норуотун хайаайыстыбатын
утуолээх улэйитин, РСФСР утуолээх экономийын Захар Яковлевич Андросовы, уруккута отдел
начальнигын, Саха Республикатын норуотун хайаайыстыбатын утуолээх улэйитин Гаврил Семенович
Козлову аадааччы, кинилэри утуо-мааны, истин махтал тылларынан ахтан аайааччы.
Кини дьиэ хайаайкатын, ыал ийэтин быйыытынан киэн кодустээдин, соптоох, муударай
дьайаллаадын, этэргэр дылы, бэйэм тириибинэн, эппинэн-хааммынан баччаан'яа диэри
билбэхтэстэдим адай. Эдэр-сэнэх сылдьан, бу хайан эрэ сууллан хаалыах былаайы туругурда сатаан,
син-биир оччотооду угус ыал адаларын курдук, улэ улускэнигэр утуруттэрэн, дьиэдэ-уокка хонор-
хонойо, сылдьар ыалдьыт кэриэтэ соччо комото суох дууйа этим. Онон кини икки кыра одолорун
коруугэ-истиигэ, улаатыннарыыга, иитиигэ-такайыыга сыратын-эрэйин ыйаайын харадар уурар
буоллар, ботуччу хотторуулаах мин буолуох этим. Аны туран, сорох тугэннэргэ олох коно суолуттан
тиэрэ-маары уктэтэлээн ыллахпына, дьарамай саннын тойуйан, ойоон-убаан, коннорон биэрэрэ. Ыал
ус кыыйыттан улаханнара буолан (адата саайыран баран одоломмут), кыратыттан адатын батыйан,
булка-аска уоруйэдэ, эдэр саайыгар миигин кытары бииргэ кустайааччы-куобахтайааччы, сиргэ-уокка
сырыттахха, тургэн-тардан туттуутунан-хаптыытынан дьонно-сэргэдэ собулэтээччи. Виирдэ, ор
сылларга райстакка улэлээбит, бэйэтэ сорсуннаах булчут-балыксыт Петр Егорович Ильин Уксакаанна
(Уойээ-Вулууттэн суурбэччэ костоох сир) мунхалыы сылдьан, кини балыгы астыыра тургэниттэн,
сиргэ-отууга туттара-хаптара уоруйэдиттэн-сымсатыттан, асчыт кыргыттары байылаан-койулээн,
дьайайан сылдьыбытыттан улаханнык сохпутун кэпсээбитэ.
Кини сир айын хомуйууга даданы бэйдиэ кийиэхэ иннин биэрээччитэ суох, аймахтарын
ортолоругар бадас мэлдьи бастакы сылдьааччы. Тастын быраата Виталий Никитин айадастык,
ардыгар сакалааттайан да туран, киирсэ сатаан бараннар, даамнарын биэрээччилэр, хотторбуттарын
билинэн, бэл, ханньаак да туттарааччы.

188